Starfish Talk คุยสบายๆ สไตล์สตาร์ฟิช : EDU TALK ฐานสมรรถนะ ใครว่ายาก ?

Starfish Academy
Starfish Academy 2665 views • 1 ปีที่แล้ว
Starfish Talk คุยสบายๆ สไตล์สตาร์ฟิช : EDU TALK ฐานสมรรถนะ ใครว่ายาก ?

คุณครูหลายท่านอาจสงสัยว่า เราจะออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับหลักสูตรฐานสมรรถนะได้อย่างไร หรือจะมีวิธีการวัด และประเมินผลผู้เรียนแบบไหน

ในบทความนี้เราจะมาแบ่งปันความรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ ซึ่งสรุปมาจากงาน Starfish Talk Live ในหัวข้อ “ฐานสมรรถนะ ใครว่ายาก ?”  โดย อาจารย์ธิติ ธีระเธียร (ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาครู) ซึ่งมีประเด็นสำคัญๆ ดังนี้ค่ะ 

สมรรถนะ (Competency) คืออะไร ?

สมรรถนะ (Competency) เป็นความสามารถของเราในการประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะ หรือคุณลักษณะที่ตนเองมีอยู่ ในการทำงานหรือการแก้ปัญหาต่างๆ จนประสบความสำเร็จ

การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเป็นอย่างไร ?

เป็นการจัดการเรียนการสอนที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะ เจตคติ หรือคุณลักษณะต่างๆ อย่างเป็นองค์รวมในการทำงาน หรือการแก้ไขปัญหาต่างๆ ในชีวิต ซึ่งการจัดการเรียนรู้แบบฐานสมรรถนะ จะเชื่อมโยงกับโลกความเป็นจริง เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้

สมรรถนะที่จำเป็นกับผู้เรียนมีอะไรบ้าง ?

1. สมรรถนะหลัก (Core Competency) ประกอบด้วย 

  • การจัดการตัวเอง : การที่ผู้เรียนรู้คุณค่าของตัวเอง มีการกำหนดเป้าหมาย สามารถจัดการอารมณ์ และความเครียดได้ รวมไปจนถึงสามารถจัดการกับปัญหาต่างๆ หรือสามารถฟื้นฟูตัวเองในสภาวะวิกฤติได้ 
  • การคิดขั้นสูง : คิดวิเคราะห์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ คิดสร้างสรรค์ คิดอย่างเป็นระบบ และคิดแก้ไขปัญหา 
  • การสื่อสาร : ความสามารถที่จะรับสาร ตีความหมายของสารที่รับเข้ามา 
  • การทำงานเป็นทีม : การเป็นผู้นำ-ผู้ตามที่ดี ทำงานร่วมกับคนอื่นได้ รู้จักบทบาทหน้าที่ของตนเอง 
  • การเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง : การรู้จักบทบาทของตนเอง การเคารพสิทธิของผู้อื่น สามารถที่จะอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้โดยไม่ละเมิดผู้อื่น รู้จักกติกาของสังคม และเป็นคนที่มีคุณค่าในสังคม

2. สมรรถนะเฉพาะด้าน (Specific Competency) ขึ้นอยู่กับวิชาที่กำลังเรียนอยู่หรือเรื่องที่กำลังสนใจอยู่ 

ข้อดีของการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ 

ด้านผู้เรียน :

เนื่องจากหลักสูตรฐานสมรรถนะ จะเน้นให้ผู้เรียนเป็นเจ้าของการเรียนรู้ด้วยตัวเอง การที่เราจะพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน สิ่งสำคัญคือ คุณครูต้องกำหนดสถานการณ์ หรือเป้าหมายที่ผู้เรียนจะต้องทำให้สำเร็จขึ้นมา เป็นปัญหาที่ตั้งขึ้นมา เพื่อให้ผู้เรียนไปแก้ไขให้สำเร็จ และต้องสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน ซึ่งทำให้ผู้เรียนได้รู้ว่าสิ่งที่เขาได้เรียนรู้มานั้นจะไม่สูญเปล่า และรู้ว่าเนื้อหาที่เรียน หรือสิ่งที่เขาฝึกฝนนั้น สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงกับเรื่องอะไรได้บ้าง 

ดังนั้น ผู้เรียนจะเห็นความสำคัญของสิ่งที่เขาเรียนรู้ และจะตามมาด้วยความสนใจ เพราะเขารู้แล้วว่าจะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้นั้นไปใช้ประโยชน์ได้อย่างไร

ด้านคุณครู : 

คุณครูสอนแบบเนื้อหาลดลง แต่เน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยตัวเองมากขึ้น ซึ่งคุณครูต้องเตรียมแหล่งเรียนรู้ไว้ให้กับผู้เรียนได้เรียนรู้เอง เพราะในปัจจุบันนี้ ผู้เรียนสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ได้อย่างง่ายและรวดเร็ว 

ดังนั้น การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ จะทำให้คุณครู ไม่ต้องกังวลว่าจะสอนเนื้อหาไม่หมด หรือสอนไม่ทันเวลา เพราะผู้เรียนสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง ดังนั้น เมื่อคุณครูไม่ต้องกังวลกับเนื้อหา คุณครูจะมีเวลาในการออกแบบกิจกรรมได้มากขึ้น ทำให้ผู้เรียนได้เป็นเจ้าของการเรียนรู้ และมีโอกาสเรียนรู้ผ่านการลงมือทำได้มากขึ้น

การวัดและประเมินผลในการจัดการเรียนรู้แบบฐานสมรรถนะ

การจัดการเรียนรู้แบบฐานสมรรถนะ จะใช้วิธีการวัด และประเมินผลผู้เรียนตามสภาพจริง เช่น การสังเกต การบันทึก การรวบรวมข้อมูลจากแฟ้มสะสมงาน (Portfolio) เป็นต้น ซึ่งในการประเมินผลผู้เรียนตามสภาพจริงนั้น จะไม่เน้นที่การประเมินความรู้เพียงอย่างเดียว แต่จะเน้นประเมินทักษะการคิดที่ซับซ้อนในการทำงาน ความสามารถในการแก้ปัญหา และการแสดงออก ที่เกิดจากการปฏิบัติของผู้เรียนด้วย

ซึ่งเครื่องมือการวัด และประเมินผลที่แนะนำ คือ Starfish Class เพราะสามารถประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นรายบุคคล และสามารถรวบรวมผลการเรียนรู้ ของผู้เรียน และเก็บสะสมผลงานของผู้เรียนในรูปแบบ Digital Portfolio ได้ ซึ่งจะทำให้เห็นพัฒนาการของผู้เรียนรายบุคคล

สิ่งสำคัญในการวัดและประเมินผล คือ รูปแบบการประเมินต้องครอบคลุมทั้ง 3 ส่วนคือ

  1. การประเมินผลการเรียนรู้ : เป็นการวัดความรู้ของผู้เรียน
  2. การประเมินเพื่อการเรียนรู้ : เป็นการประเมินขณะที่ผู้เรียนกำลังทำกิจกรรม ซึ่งคุณครูควรเปลี่ยนบทบาทจากผู้สอนมาเป็นผู้ให้ feedback กับผู้เรียน
  3. การประเมินเป็นการเรียนรู้ : เป็นการให้ผู้เรียนประเมินตนเอง โดยคุณครูเป็นผู้ออกแบบสิ่งที่ผู้เรียนจะต้องประเมินในรูปแบบของรูบิก

หลักในการออกแบบการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ

  1. กำหนดงาน (Task) หรือเป้าหมายของสิ่งที่ผู้เรียนจะต้องทำให้บรรลุให้ได้ ซึ่งการที่จะบรรลุเป้าหมายได้ ต้องใช้ทั้ง 3 ส่วน คือ ความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะ
  2. เปิดโอกาสให้ผู้เรียนใช้ความรู้ในการแก้ไขปัญหา เพื่อให้บรรลุตามงาน (Task) ที่คุณครูกำหนดไว้ ซึ่งคุณครูมีทำหน้าที่บอกแหล่งการเรียนรู้ และปล่อยให้เด็กเป็นเจ้าของการเรียนรู้ ลองผิด-ลองถูกเองในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ตามกระบวนการที่คุณครูตั้งไว้ ซึ่งคุณครูสามารถนำกระบวนการ STEAM design Process มาใช้ในการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะได้
  3. วัดและประเมินผลให้ครอบคลุมทั้ง 3 ส่วน คือ การประเมินผลการเรียนรู้  การประเมินผลเพื่อการเรียนรู้ และการประเมินเป็นการเรียนรู้

โดยสรุป จะเห็นได้ว่า การจัดการเรียนรู้แบบฐานสมรรถนะไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแต่คุณครูจะต้องเปลี่ยนบทบาทของตัวเอง จากผู้ถ่ายทอด เป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้ ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเป็นเจ้าของการเรียนรู้ด้วยตัวเอง และสร้างการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับชีวิตประจำวันของผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงของเขาได้

สำหรับใครที่พลาดดู Starfish Talk Live สามารถรับชมย้อนหลังได้ที่ : https://www.facebook.com/starfishlabz/videos/608360730557861

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related Courses

นวัตกรรม 3R
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
2:00 ชั่วโมง

การสอนคณิตศาสตร์ (3R)

คณิตศาสตร์จะไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป แค่เรามีเทคนิคดีๆ มาเป็นตัวช่วยในการสอน คณิตศาสตร์ของเราก็จะเป็นเรื่องง่าย ไม่น่าเบื่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การสอนคณิตศาสตร์ (3R)
Starfish Academy

การสอนคณิตศาสตร์ (3R)

Starfish Academy
1244 ผู้เรียน
นวัตกรรม 3R
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
1:30 ชั่วโมง

คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว

คงจะดีถ้าการอ่านออกเขียนได้ ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป นวัตกรรม3R โรงเรียนบ้านปลาดาว ได้ออกแบบชุดการสอนที่ง่ายและเกิดผล ...

Starfish Academy
Starfish Academy
คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว
Starfish Academy

คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว

Starfish Academy
3097 ผู้เรียน
นวัตกรรม 3R
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
2:00 ชั่วโมง

การสอนภาษาไทย (3R)

การสอนภาษาไทยของมูลนิธิโรงเรียนสตาร์ฟิชคันทรีโฮมได้ออกแบบมาเพื่อพัฒนาทักษะการฟัง พูด อ่าน เขียน อย่างเป็นระบบเข้าใจง่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การสอนภาษาไทย (3R)
Starfish Academy

การสอนภาษาไทย (3R)

Starfish Academy
1305 ผู้เรียน
การรู้จักตนเอง การบริหารจัดการตนเอง
basic
2:00 ชั่วโมง

โค้ชชิ่งสู่เส้นทางที่ใช่ด้วย MBTI : Myers-Briggs Type Indicator

Coaching Through MBTI : Myers-Briggs Type Indicator เป็นคอร์สที่จะทำให้คุณครูได้เปลี่ยนจากครูที่ทำหน้าที่สอนให้เป็นโ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
โค้ชชิ่งสู่เส้นทางที่ใช่ด้วย MBTI : Myers-Briggs Type Indicator
Starfish Academy

โค้ชชิ่งสู่เส้นทางที่ใช่ด้วย MBTI : Myers-Briggs Type Indicator

Starfish Academy

Related Videos

Starfish Country Home School Foundation [ENG]
03:43
Starfish Academy

Starfish Country Home School Foundation [ENG]

Starfish Academy
29 views • 1 ปีที่แล้ว
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
โรงเรียนพัฒนาตนเอง : โรงเรียนบ้านนามน | โรงเรียนบ้านเวียงแหง
18:12
Starfish Academy

โรงเรียนพัฒนาตนเอง : โรงเรียนบ้านนามน | โรงเรียนบ้านเวียงแหง

Starfish Academy
66 views • 9 วันที่แล้ว
โรงเรียนพัฒนาตนเอง : โรงเรียนบ้านนามน | โรงเรียนบ้านเวียงแหง
TQSP Kicf Off แนวทางการพัฒนานวัตกรรม
05:59
Starfish Academy

TQSP Kicf Off แนวทางการพัฒนานวัตกรรม

Starfish Academy
126 views • 8 เดือนที่แล้ว
TQSP Kicf Off แนวทางการพัฒนานวัตกรรม
โรงเรียนพัฒนาตนเอง : โรงเรียนวัดสันป่าสัก | โรงเรียนบ้านหนองเงือก
15:04
Starfish Academy

โรงเรียนพัฒนาตนเอง : โรงเรียนวัดสันป่าสัก | โรงเรียนบ้านหนองเงือก

Starfish Academy
211 views • 9 วันที่แล้ว
โรงเรียนพัฒนาตนเอง : โรงเรียนวัดสันป่าสัก | โรงเรียนบ้านหนองเงือก