การพัฒนาสุขภาวะพื้นฐาน และการช่วยเหลือผู้เรียน

กิจกรรม PLC Leader ครั้งที่ 4 โครงการ สนับสนุนโรงเรียนพัฒนาตนเอง รุ่นที่ 1 และรุ่นที่ 2 ต่อเนื่องในปี 2564

หัวข้อ “การพัฒนาสุขภาวะพื้นฐาน และการช่วยเหลือผู้เรียน”

การพัฒนาสุขภาวะพื้นฐานและการช่วยเหลือผู้เรียน เป็นกิจกรรม PLC เพื่อให้ครูได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพูดคุย แบ่งปันข้อมูลในการพัฒนาผู้เรียน โดยเฉพาะในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ที่ส่งผลให้โรงเรียน ผู้อำนวยการ ครู และนักเรียนประสบปัญหาในด้านต่างๆ ดังนั้น การพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานจึงเป็นสิ่งที่ต้องคำนึงถึงเพื่อให้การพัฒนาคุณภาพการศึกษาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

สุขภาวะพื้นฐาน หมายถึง การที่คนเรามีสุขภาพที่สมบูรณ์ แข็งแรงทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา เป็นสุขภาวะขั้นพื้นฐานที่สำคัญ มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันและมีความสมดุล ไม่ว่าจะเป็นสุขภาวะทางกาย ร่างกายที่สมบูรณ์ แข็งแรง อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี สุขภาวะทางจิต คือ การมีจิตใจที่มีความสุข ผ่อนคลาย ไม่เครียด มีความเมตตา กรุณา หรือสุขภาวะทางสังคม การอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างมีความสุขในชุมชน ที่ทำงาน และสุขภาวะทางปัญญา หรือว่าทางจิตวิญญาณ คือ การมีความสุขด้วยจิตใจที่สูง รวมไปถึงสุขภาวะขั้นพื้นฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ที่มากที่สุด และลดภาวะถดถอยการเรียนรู้ของผู้เรียนให้มากที่สุด ทั้งหมดนี้ถือว่าเป็นสุขภาวะพื้นฐานที่ดี

สำหรับกิจกรรมในครั้งนี้ จะแบ่งกลุ่มออกเป็น 4 กลุ่มย่อย โดยจะทำการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ร่วมกันผ่านข้อคำถามสุขภาวะขั้นพื้นฐานสำคัญต่อนักเรียนหรือโรงเรียนอย่างไร ในปีที่ผ่านมาโรงเรียนมีการจัดกิจกรรมหรือโครงการอะไรบ้าง เพื่อพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานของนักเรียน และในปีนี้จะมีกิจกรรมหรือโครงการอะไร เพื่อพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานและการช่วยเหลือนักเรียน สรุปได้ดังนี้

กลุ่มที่ 1 ในส่วนของการส่งเสริม สร้างสรรค์สุขภาวะขั้นพื้นฐานแก่นักเรียน ได้ดำเนินการผ่านโรงเรียนคุณธรรม โดยสิ่งที่ได้เริ่มต้นและพัฒนาแก่นักเรียน เริ่มต้นจากต้นทุนคุณธรรมของนักเรียน กล่าวคือ เด็กมีคุณธรรมด้านใด โรงเรียนจะต่อยอดคุณธรรมด้านนั้นๆ ให้มีมากขึ้น ก่อให้เกิดเป็นโครงการ “อิ่มนี้เพื่อคุณฯ (คุณลักษณะที่พึงประสงค์)” โดยการบูรณาการผ่านโครงการเศรษฐกิจพอเพียงของโรงเรียน ซึ่งใช้วิธีการวัดและประเมินผลจากพฤติกรรมของนักเรียน ส่งผลให้นักเรียนมีความสุขในการทำกิจกรรมต่างๆ นอกจากนี้ ยังมีการสอดแทรกในรายวิชาหน้าที่พลเมือง แต่เนื่องด้วยสถานการณ์โควิด-19 ทำให้โรงเรียนไม่สามารถจัดการเรียนการสอนแบบปกติได้ จึงได้พัฒนาผ่านทางโรงเรียนหนึ่งโรงเรียน นักเรียนหนึ่งคนหนึ่งแปลง โดยการให้นักเรียนปลูกผักที่บ้าน และส่งเสริมการทำกิจกรรมร่วมกันภายในครอบครัว

กลุ่มที่ 2 สุขภาวะขั้นพื้นฐานมีความสำคัญต่อนักเรียนหรือโรงเรียน กล่าวคือ ถ้านักเรียนมีสุขภาวะที่ดี ก็จะนำไปสู่การพัฒนาที่ดีทางด้านการเรียน มีสุขภาพดี ร่างกายสมบูรณ์ สุขภาพจิตใจที่พร้อมส่งผลต่อการพัฒนานักเรียนอย่างเต็มศักยภาพของผู้เรียน ทำให้ผู้เรียนมีความสุข สนุก มีความกระตือรือร้นในการเรียน ตลอดจนผู้เรียนมีจิตสาธารณะ ส่งผลให้การเรียนรู้ของนักเรียนมีประสิทธิภาพและโรงเรียนย่อมมีคุณภาพ ผ่านการจัดกิจกรรมหรือโครงการ เช่น นวัตกรรมน้อยสู่งานอาชีพ กิจกรรมกีฬานักเรียน กิจกรรมเบเกอรี่สานฝัน โครงการเศรษฐกิจพอเพียง ฯลฯ สำหรับการวางแผนในปีนี้ โรงเรียนได้จัดกิจกรรมหรือโครงการเพื่อพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานและการช่วยเหลือนักเรียน เช่น การจัดกิจกรรมผ่าน STEM design process พัฒนาสุขภาวะของนักเรียนผ่านโครงการของโรงเรียน การใช้กระบวนการ PBL และกิจกรรมจิตศึกษาสู่การพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานของนักเรียน เป็นต้น

กลุ่มที่ 3 การที่เด็กจะเรียนรู้ได้ดีจะต้องมีสุขภาวะทั้งทางด้านร่างกาย และจิตใจ ในส่วนของโรงเรียนมีการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ผ่านโครงการส่งเสริมสุขภาพ รักษาอนามัย ใส่ใจป้องกันโรค จัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้ร่วมกับเทศบาล และเยี่ยมดูแลนักเรียนที่บ้าน สำหรับการวางแผนกิจกรรมหรือโครงการในปีนี้ เพื่อพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานและการช่วยเหลือนักเรียน เช่น โครงการด่วนต้านโควิด ให้ความรู้ด้านการป้องกันโรคด้านทางเดินหายใจ ช่วยเหลือนักเรียนครอบครัวยากจน โครงการห้องนอนแสนสุข เป็นต้น

กลุ่มที่ 4 การดูแล ส่งเสริมสภาวะจิตใจ ร่างกายของเด็ก การติดตามของครูในการเยี่ยมบ้านนักเรียน เป็นสิ่งสำคัญ การจัดกิจกรรมส่วนใหญ่จะเป็นการส่งเสริมด้านอาชีพ ในส่วนของปีนี้เป็นลักษณะการต่อยอดทางด้านอาชีพ ร่วมกับการบูรณาการการสื่อสารทางด้านภาษาอังกฤษ และส่งเสริมการใช้ ICT ในการออกแบบความคิดสร้างสรรค์

จะเห็นได้ว่า สุขภาวะขั้นพื้นฐานของผู้เรียนล้วนมีความสำคัญต่อผู้เรียนและโรงเรียน ซึ่งเป็นสิ่งที่โรงเรียนจะต้องให้ความสำคัญ และเป็นประเด็นเร่งด่วนในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ที่จะต้องดำเนินการให้นักเรียน บุคลากรในโรงเรียนวางแผนการจัดการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมหรือโครงการเพื่อพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานและการช่วยเหลือนักเรียน ตลอดจนครอบครัว สังคม และชุมชนให้สามารถอยู่ได้อย่างปลอดภัย