ประโยชน์ของหลักสูตรฐานสมรรถนะ สำหรับนักเรียน

Starfish Academy
Starfish Academy 10522 views • 1 ปีที่แล้ว
ประโยชน์ของหลักสูตรฐานสมรรถนะ สำหรับนักเรียน

ปกติแล้วคนทุกคนมีศักยภาพภายใน ซึ่งเป็นความสามารถที่แฝงอยู่ในตัวคนเรา แต่ละคนมีศักยภาพในด้านใดด้านหนึ่ง หรือหลายด้านแฝงอยู่แล้ว แต่อาจยังไม่ได้แสดงออกมาจนกว่าจะได้รับการกระตุ้น หรือได้รับการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับภาวะแฝงนั้น และเมื่อศักยภาพนั้นปรากฏออกมาและได้รับการส่งเสริมต่อไปก็จะทำให้คน ๆ นั้นมีความสามารถในด้านนั้นสูงขึ้น ดังนั้นการได้เรียนรู้และได้รับการฝึกทักษะต่าง ๆ รวมทั้งการได้รับการพัฒนาคุณลักษณะ (Attributes) เหล่านั้น สามารถช่วยพัฒนาคนเราให้มีความสามารถเพิ่มขึ้นได้

อย่างไรก็ตามความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะต่าง ๆ ที่ทุกคนได้เรียนรู้ อาจไม่ช่วยให้เราประสบความสำเร็จในการทำงาน หากเรายังขาดความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ทักษะและคุณลักษณะต่าง ๆ ที่ตนเองมีในการทำงาน หรืออาจเรียกว่าขาดความสามารถเชิงสมรรถนะ ดังนั้น ความรู้ทักษะ เจตคติและคุณลักษณะต่าง ๆ ที่บุคคลได้เรียนรู้นั้นจะยังไม่ใช่สมรรถนะ จนกว่าจะได้แสดงออกถึงความสามารถในการนำความรู้ ทักษะ เจตคติและคุณลักษณะต่าง ๆ ที่มีในการทำงานหรือการแก้ปัญหาในสถานการณ์ต่าง ๆ ได้จนสำเร็จ

หลักสูตรฐานสมรรถนะ คืออะไร ?

สมรรถนะ (Competency) หมายถึงความสามารถของคนเราในการใช้ความรู้ ทักษะ เจตคติ และ คุณลักษณะต่าง ๆ ที่ตนเองมีมาประยุกต์ใช้กับการทำงานหรือการแก้ปัญหาต่าง ๆ จนประสบความสำเร็จในระดับใดระดับหนึ่ง

หลักสูตรฐานสมรรถนะ (Competency - Based Curriculum : CBC) คือ หลักสูตรการศึกษาที่ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง (Learner Centric) เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ตามความสนใจ ความถนัด และก้าวหน้าไปตามความสามารถของตน โดยมีเป้าหมายให้ผู้เรียนเกิดสมรรถนะหลักที่จำเป็น สำหรับการทำงาน การแก้ปัญหา และการดำรงชีวิต

ทำไมต้องฐานสมรรถนะ?

1.เพื่อส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนรายบุคคล (Personalization)

ผู้เรียนแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ทั้งในเรื่องศักยภาพ ความพร้อม และความสนใจ ดังนั้น การเรียนรู้ต้องสอดคล้องกับศักยภาพของผู้เรียนแต่ละคนด้วย

2.เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนเกิดสุขภาวะ (Well-being)

สุขภาวะ (Well-being) เป็นสิ่งที่สำคัญกับคนเราเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะทั้งในเรื่องสุขภาพทางกายและจิตใจ ความฉลาดรู้ทางสังคมและอารมณ์ โดยหลักสูตรฐานสมรรถนะมุ่งเน้นที่จะเชื่อมโยงสิ่งเหล่านี้ให้เป็นองค์รวมอย่างสมดุล

3.เพื่อพัฒนาสมรรถนะที่จำเป็นเพื่อใช้ในการดำรงชีวิต

การผสมผสานการใช้ความรู้ ทักษะ เจตคติ และคุณลักษณะให้เกิดเป็นความสามารถเพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน

4.เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้รู้เท่าทันและสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง

โลกคนเรามีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ขึ้นอยู่กับว่าเราจะสังเกตสิ่งเหล่านั้นได้มากหรือน้อย เราจึงต้องอาศัยทักษะเพื่อให้สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นได้

อาจกล่าวได้ว่า หลักสูตรฐานสมรรถนะยึดความสามารถของผู้เรียนเป็นหลักการออกแบบหลักสูตรตามแนวคิดนี้จะมีการกำหนดหลักสูตรเกณฑ์ความสามารถ เพื่อเป็นประกันว่าผู้ที่จบการศึกษาระดับหนึ่ง ๆ จะมีทักษะและความสามารถในด้านต่าง ๆ ตามที่ต้องการ

กรอบหลักสูตรฐานสมรรถนะ​มีอะไรบ้าง?

(ภาพ : สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สพฐ.)

หลักสูตรได้กำหนดสมรรถนะหลัก (Core Competency) ไว้ 5 ประการ เพื่อเป็นเป้าหมายในการพัฒนาความสามารถที่จำเป็นของผู้เรียนต่อการใช้ชีวิตในปัจจุบันและอนาคต ได้แก่ 1. การจัดการตนเอง 2. การสื่อสาร 3. การรวมพลังทำงานเป็นทีม 4. การคิดขั้นสูง 5. การเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง

​โดยสมรรถนะทั้ง 5 ด้าน จะได้รับการพัฒนาผ่านขอบข่ายการเรียนรู้ (Learning Area) 5 ด้าน เพื่อบูรณาการหัวข้อการเรียนรู้ให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาและแสดงความสามารถผ่านมุมมองต่าง ๆ ได้แก่  1. ด้านสุขภาวะกายและจิต 2. ด้านภาษา ศิลปะและวัฒนธรรม 3. ด้านโลกของงานและการประกอบอาชีพ 4. ด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 5. ด้านสังคมและความเป็นมนุษย์

​ซึ่งทั้งสมรรถนะและขอบข่ายการเรียนรู้ถูกออกแบบและพัฒนาบนรากฐานสุขภาวะ (Well being Foundation) 4 ด้าน ได้แก่ 1. ด้านสุขภาพกายและจิต 2. ด้านสังคมและอารมณ์ 3. ด้านความฉลาดรู้ (Literacy, Numeracy, Digital Literacy) 4. ด้านคุณธรรมและจริยธรรม ซึ่งสถานศึกษาจะต้องสร้างบรรยากาศ สภาพแวดล้อม สิ่งแวดล้อม และกลไกการบริหารสถานศึกษาให้เอื้อต่อการพัฒนาเช่นกัน

​ ทั้งนี้ การพัฒนาผู้เรียนให้เกิดสมรรถนะและรากฐานสำคัญผ่านขอบข่ายการเรียนรู้ ก็เพื่อบรรลุเป้าหมายสำคัญ ทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ 1. การเป็นผู้เรียนรู้ 2. การเป็นผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม 3. การเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง นั่นเอง

ประโยชน์ของหลักสูตรฐานสมรรถนะ 

1. ช่วยให้ผู้เรียนได้รับการพัฒนาสมรรถนะหลักที่สำคัญต่อการใช้ชีวิต การทำงาน และการเรียนรู้ ซึ่งจำเป็นต่อการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพในโลกแห่งศตวรรษที่ 21 ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

2. ช่วยให้การจัดการเรียนรู้ โดยมุ่งเป้าไปที่การพัฒนาผู้เรียนให้เกิดสมรรถนะที่ต้องการ ไม่ใช่ที่การสอนเนื้อหาความรู้จำนวนมากซึ่งไม่จำเป็นหรือเป็นประโยชน์แก่ผู้เรียน

3. ช่วยลดการเรียนรู้บางอย่างที่ไม่จำเป็น อันส่งผลให้สามารถจัดพื้นที่ในการเรียนรู้ที่เป็นความต้องการที่แตกต่างกันของผู้เรียน วิถีชีวิต วัฒนธรรม ชาติพันธุ์ และบริบทได้มากขึ้น

4. ช่วยลดภาระ และเวลาในการสอบตามตัวชี้วัดจำนวนมาก การสอบวัดสมรรถนะหลักของผู้เรียน ช่วยให้เห็นความสามารถของผู้เรียน ช่วยให้เห็นความสามารถที่เป็นองค์รวมของผู้เรียน

มาถึงตรงนี้จะเห็นได้ว่า หลักสูตรฐานสมรรถนะ เป็นหลักสูตรที่ไม่ได้มุ่งไปที่เรื่องความรู้หรือเนื้อหาวิชาที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ตามกาลเวลา แต่จะมุ่งพัฒนาในด้านทักษะ ความสามารถ เจตคติ และค่านิยม อันมีความสำคัญต่อชีวิตประจำวัน และอนาคตของผู้เรียน หลักสูตรฐานสมรรถนะนี้ มีโครงสร้างให้เห็นถึงเกณฑ์ ความสามารถในด้านต่าง ๆ ที่ ต้องการให้ผู้เรียนปฏิบัติในแต่ละระดับ การศึกษา และในแต่ละระดับชั้น ทักษะและความสามารถจะถูกกำหนดให้มี ความต่อเนื่องกัน โดยใช้ทักษะและความสามารถที่มีในแต่ละระดับเป็นฐาน สำหรับเพิ่มพูนทักษะและความสามารถในระดับต่อไป

Sources

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related Courses

ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา ด้านความสัมพันธ์
basic
2:00 ชั่วโมง

How to สอบอย่างไรให้เด็กสนุก ไม่มีลืม

การทดสอบเป็นส่วนสำคัญของการเรียนรู้ ว่าเรามีความเข้าใจในเนื้อหาการเรียนมากน้อยแค่ไหน และการสอบนั้นอาจเป็นเรื่องที่น่าเบื่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
How to สอบอย่างไรให้เด็กสนุก ไม่มีลืม
Starfish Academy

How to สอบอย่างไรให้เด็กสนุก ไม่มีลืม

Starfish Academy
ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา การรับผิดชอบต่อการตัดสินใจของตนเอง การรู้จักตนเอง การบริหารจัดการตนเอง
basic
2:00 ชั่วโมง

ฝึกทักษะพื้นฐานในการตัดสินใจ (Decision Making)

การตัดสินใจที่ดีและมีประสิทธิภาพนั้น ถ้าหากได้รับการฝึกฝนทักษะการตัดสินใจตั้งแต่วัยรุ่น ก็จะเพิ่มโอกาสที่จะประสบความสำเร็จในชีวิ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
ฝึกทักษะพื้นฐานในการตัดสินใจ (Decision Making)
Starfish Academy

ฝึกทักษะพื้นฐานในการตัดสินใจ (Decision Making)

Starfish Academy
ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
2:00 ชั่วโมง

การพัฒนาทักษะการอ่าน

หนังสือเปรียบเสมือนคลัง ที่รวบรวมเรื่องราวความรู้ต่างๆ มากมาย การพัฒนาทักษะและส่งเสริมให้เด็กรักการอ่านจึงมีความสำคัญเป็น ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การพัฒนาทักษะการอ่าน
Starfish Academy

การพัฒนาทักษะการอ่าน

Starfish Academy
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
2:00 ชั่วโมง

ก้าวสู่หลักสูตรฐานสมรรถนะ (CBE)

หลักสูตรฐานสมรรถนะ เป็นหลักสูตรที่เน้นการวัดผลแบบสมรรถนะแทนการท่องจำเนื้อหาเพียงเพื่อนำมาสอบ หลักสูตรฐานสมรรถนะยังเป็ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
ก้าวสู่หลักสูตรฐานสมรรถนะ (CBE)
Starfish Academy

ก้าวสู่หลักสูตรฐานสมรรถนะ (CBE)

Starfish Academy

Related Videos

พื้นที่แห่งการเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21
04:37
Starfish Future Labz

พื้นที่แห่งการเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21

Starfish Future Labz
2269 views • 1 ปีที่แล้ว
พื้นที่แห่งการเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21
การจัดการเรียนรู้ แบบบูรณาการ
04:50
Starfish Academy

การจัดการเรียนรู้ แบบบูรณาการ

Starfish Academy
3207 views • 11 เดือนที่แล้ว
การจัดการเรียนรู้ แบบบูรณาการ
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
03:43
Starfish Academy

Starfish Country Home School Foundation [ENG]

Starfish Academy
30 views • 1 ปีที่แล้ว
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”
03:45
Starfish Academy

สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”

Starfish Academy
2057 views • 1 ปีที่แล้ว
สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”