ในแต่ละวันคนเราสื่อสารกันตลอดเวลา แล้วเคยสงสัยบ้างไหมคะว่า การสื่อสารของเรานั้นชัดเจนเพียงใด ผู้รับสารมีความเข้าใจสารที่เราส่งไปมากแค่ไหน? เพราะการสื่อสารเป็นสิ่งที่เราทำเป็นกิจวัตร หลายคนจึงอาจนึกไม่ถึงว่าการสื่อสารก็เป็นทักษะหนึ่งที่ต้องฝึกฝน โดยเฉพาะเด็กๆ วัยเรียน สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่ทำโฮมสคูลให้ลูก ก็สามารถฝึกทักษะการสื่อสารให้ลูกได้ที่บ้านค่ะ 

7 Cs เพื่อการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ

การสื่อสารด้วยหลัก 7 Cs ประกอบไปด้วย Clear - ชัดเจน Concise - กระชับ Concrete - เป็นรูปธรรม Correct - ถูกต้อง Coherent - เชื่อมโยงเป็นเหตุเป็นผล Complete - ครบถ้วน และ Courteous - สุภาพ  คือวิธีง่ายๆ ที่ช่วยให้ผู้ส่งสาร ทบทวนสิ่งที่ตัวเองสื่อต่อไปได้ง่ายขึ้น พ่อแม่อาจสอนให้เด็กๆ ลองสังเกตตัวเองเมื่อต้องการสื่อสารบางอย่างว่าสิ่งที่พวกเขาสื่อออกมานั้น ถูกต้องตามหลัก 7 Cs หรือไม่ 

1.Clear ชัดเจน : ก่อนสื่อสาร ผู้ส่งสารต้องชัดเจนในวัตถุประสงค์ของการสื่อสารก่อน เช่น อธิบายเพื่อสร้างความเข้าใจ ปรับทุกข์ระบายปัญหา หรือสื่อสารเพื่อบอกขั้นตอนการทำสิ่งต่างๆ เป็นต้น เด็กๆ สามารถฝึกการสื่อสารให้ชัดเจนได้ ผ่านการเล่าเรื่องรูปแบบต่างๆ เช่น พ่อแม่อาจให้ลูกดูคลิปการทำอาหาร แล้วให้ลูกจดจำขั้นตอนมาถ่ายทอดเพื่อพ่อแม่ทำตาม หรือให้เด็กๆ อ่านหนังสือ แล้วเล่าเรื่องราวให้ฟัง หากผู้ฟังเข้าใจก็แสดงว่าการสื่อสารนั้นมีความชัดเจน

2.Concise กระชับ : ไม่มีใครอยากฟังข้อมูลยาวๆ เป็นสิบประโยค หากในความเป็นจริงสามารถพูดให้เข้าใจได้ใน 3 ประโยค การสื่อสารที่ดีจึงควรสั้น และตรงประเด็น พ่อแม่ลองให้เด็กๆ ฝึกการสื่อสารให้กระชับ ด้วยการย่อความจากข่าว หรือบทความต่างๆ ให้สั้นที่สุดโดยที่ใจความสำคัญยังคงอยู่ ฝึกฟังและจับใจความสำคัญ  เพราะการพูดให้กระชับ ผู้ส่งสารต้องชัดเจนในสิ่งที่ต้องการสื่อเสียก่อน จึงจะสามารถสรุปและสื่อออกมาได้

3.Concrete เป็นรูปธรรม : การสื่อสารบางเรื่อง อาจจำเป็นต้องยกตัวอย่างให้ผู้ฟังเห็นภาพ อาจใช้การเปรียบเทียบ อุปมาอุปไมย ซึ่งทักษะนี้สามารถฝึกฝนได้ ผ่านการให้เด็กๆ ลองเขียนบรรยายภาพที่เห็น สอนลูกให้โฟกัสที่จุดสำคัญของภาพหรือเหตุการณต่างๆ หรือให้ลูกลองชิ้มอาหารและอธิบายรสชาติเปรียบเทียบกับสิ่งที่เคยกิน เพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจ

4.Correct ถูกต้อง : ความถูกต้องเป็นหัวใจสำคัญของการสื่อสาร ก่อนสื่อสารสิ่งใดออกไป ไม่ว่าจะด้วยคำพูด การเขียนข้อความ แชร์ข่าว หรือบทสนทนาออนไลน์ ควรสอนให้เด็กๆ ตรวจสอบข้อมูลให้แน่ใจก่อน หากไม่มั่นใจว่าข้อมูลที่ได้รับมาถูกต้องหรือไม่ ก็ไม่ควรสื่อสารออกไป

5.Coherent เชื่อมโยงเป็นเหตุเป็นผล : การสื่อสารที่เชื่อมโยงเป็นเหตุเป็นผลนั้น ทุกส่วนของข้อความจะสอดคล้องและสนับสนุนประเด็นหลักที่ต้องการสื่อสาร การฝึกคิดเชิงตรรกะจะช่วยเสริมทักษะนี้ได้ 

6.Complete ครบถ้วน : การสื่อสารที่ครบถ้วน ผู้ฟังจะได้รับข้อมูลทุกอย่างที่จำเป็นต้องรู้ หรือต้องปฏิบัติต่อไป เพื่อตรวจสอบว่าการสื่อสารครบถ้วนหรือไม่ ต้องพิจารณาดังนี้

  • หากเป็นคำสั่ง เพื่อให้เกิดการปฏิบัติ ต้องบอกให้ผู้ฟังให้ชัดเจนว่าผู้ส่งสารต้องการให้ “ทำอะไร” 
  • หากเป็นการให้รายละเอียด ผู้ส่งสารได้ให้รายละเอียดครบถ้วนหรือไม่ เช่น ชื่อผู้ติดต่อ สถานที่ติดต่อ วิธีติดต่อ เวลา และอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

7.Courteous สุภาพ : การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ ทั้งผู้ส่งสารและผู้รับสารต้องเคารพซึ่งกันและกัน สื่อสารกันด้วยความสุภาพ เป็นมิตร ไม่มีน้ำเสียงหรือกริยาในเชิงลบ เด็กๆ มักเลียนแบบพฤติกรรมของผู้ใหญ่ ดังนั้นจึงจำเป็นที่พ่อแม่ผู้ปกครอง ควรสื่อสารกับลูกด้วยความเคารพในสิทธิของลูกด้วย

ชวนลูกโฮมสคูล สื่อสารหลากสไตล์ 

การสื่อสารทุกวันนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เพียงการพูดคุยแบบเผชิญหน้า (face-to-face communication) อีกต่อไป แต่ยังรวมถึงการส่งอีเมล์ ส่งข้อความ Video Call หรือกระทั่งการโพสข้อความหรือภาพถ่ายลงโซเชียล มีเดีย ก็จัดเป็นการสื่อสารประเภทหนึ่งเช่นกัน 

สำหรับเด็กโฮมสคูล นอกจากทักษะ 7 Cs ที่ช่วยทำให้การสื่อสารสัมฤทธิ์ผลแล้ว คุณพ่อคุณแม่อาจชวนลูกฝึกทักษะการสื่อสารรูปแบบต่างๆ ที่หลากหลายได้ดังนี้

  • ชวนลูกสื่อสารผ่านแชทรูม : พ่อแม่อาจชวนลูกเข้ากลุ่มแชทสำหรับครอบครัว ไม่เพียงไว้พูดคุย สอบถามเรื่องราวต่างๆ เท่านั้น แต่ยังได้สังเกตวิธีการสื่อสารของลูกในบทสนทนาผ่านแชทว่าเป็นอย่างไร เพราะการสื่อสารผ่านการแชท บางครั้งก็อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิด เนื่องจากใช้ตัวอักษรสื่อแทนอารมณ์ ทำให้ผู้รับสารตีความผิดพลาดได้ เช่น หากแม่บอกให้ลูก ทำความสะอาดห้อง แล้วลูกพิมพ์ตอบสั้นๆ ว่า “โอเค” คนเป็นแม่อาจตีความได้ว่าลูกไม่พอใจ พ่อแม่จึงอาจแนะนำเด็กๆ ให้เลือกใช้อีโมจิ เพื่อแสดงอารมณ์ปิดท้ายประโยค เป็นต้น 
  • สร้างสถานการณ์ฝึกบทสนทนา : นอกเหนือจากการเรียนวิชาการแล้ว ชวนลูกคิดสถานการณ์ฉุกเฉินต่างๆ แล้วฝึกสื่อสารผ่านโทรศัพท์ โดยอาจให้แม่ เขียนสถานการณ์สมมติในกระดาษ โดยไม่ให้พ่อและลูกรู้ว่ามีสถานการณ์อะไรบ้าง ให้ลูกสุ่มหยิบขึ้นมา และให้พ่อเป็นผู้รอรับสายขอความช่วยเหลือจากลูก แล้วประเมินดูว่าเด็กๆ สามารถถ่ายทอดข้อความที่ต้องการสื่อได้ตรงประเด็นเพียงใดในสถานการณ์ฉุกเฉิน ถือเป็นกิจกรรมสนุกๆ ที่ได้ใช้เวลาร่วมกันทั้งครอบครัว
  • เขียนบันทึกฝึกสื่อสาร : การเขียนบันทึก ถือเป็นการสื่อสารภายในตนเอง เปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้ทบทวนเรื่องราวในแต่ละวัน ทบทวนอารมณ์ความรู้สึกต่อเรื่องต่างๆ ทั้งยังฝึกทักษะการเล่าเรื่องผ่านการเขียนบรรยาย ซึ่งช่วยพัฒนาทักษะการสื่อสารด้านอื่นๆ ได้
  • ฝึกการฟังผ่าน Podcast : ลองเลือก Podcast ในหัวข้อที่ลูกสนใจให้ลูกฟัง เพื่อให้เด็กๆ นำมาเล่าต่อให้พ่อแม่ฟัง และเขียนสรุปใจความสำคัญและประโยชน์ที่ได้จาก Podcast นั้นๆ เพราะเด็กโฮมสคูล ส่วนใหญ่มักเรียนตัวต่อตัวกับพ่อแม่หรือผู้สอน จึงอาจไม่ได้ฝึกจดเลคเชอร์เหมือนเรียนในห้องเรียน กิจกรรมนี้จะช่วยฝึกทักษะการฟังและการจดบันทึกของลูกพร้อมๆ พัฒนาทักษะการสื่อสาร
  • ฝึกการพูดแบบ Youtuber : เด็กโฮมสคูลอาจไม่มีโอกาสนำเสนองานหน้าชั้นบ่อยนัก หรืออาจมีบ้างกรณีร่วมกลุ่มกับบ้านเรียนอื่นๆ พ่อแม่ช่วยให้ลูกฝึกสื่อสารอย่างมั่นใจได้ด้วย การลองให้ลูกหาเรื่องราวที่สนใจมานำเสนอ แล้วอัดวิดีโอ หากกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัวอาจไม่ต้องอัพโหลดในโลกออนไลน์ เพียงแต่บันทึกไว้ดูภายในบ้านหรือแบ่งปันระหว่างกลุ่มบ้านเรียนอื่นๆ แรกๆ เด็กๆ อาจเขินบ้าง แต่ฝึกบ่อยๆ ก็จะมีความชำนาญ ไม่ต่างจากการพูดหน้าชั้นเรียน 

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

ทำความรู้จัก รูปแบบ Homeschool ในเมืองไทย

ทำความรู้จัก รูปแบบ Homeschool ในเมืองไทย

Starfish Academy
Starfish Academy

ในยุคที่การเรียนรู้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในโรงเรียน เทคโนโลยีล้ำสมัย ทำให้เด็กๆ สามารถค้นหาข้อมูลได้ตลอดเวลา ขอเพียงแค่มีอินเทอร์เน็ต Homeschool กลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจ ยิ่งในช่วงที่โควิด-19 ระบาด หลายโรงเรียนต้องปรับเปลี่ยนมาทำการเรียนการสอ ...

530 views 27.01.21
ทำความรู้จัก รูปแบบ Homeschool ในเมืองไทย
Homeschool เหมาะกับครอบครัวของเราหรือเปล่านะ

Homeschool เหมาะกับครอบครัวของเราหรือเปล่านะ

Starfish Academy
Starfish Academy

สำหรับพ่อแม่ผู้ปกครอง การตัดสินใจเรื่องการเรียนของลูกถือเป็นเรื่องใหญ่อันดับต้นๆ ยิ่งในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทั้งจากโรคระบาด ไปจนถึงเทคโนโลยีล้ำหน้า ที่ทำให้เราเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร ทำงาน หรือเรียนได้ทุกที่ ก็อาจเกิดคำถามขึ้นในใจคุณพ่อคุณแม่ หรือ ...

563 views 27.01.21
Homeschool เหมาะกับครอบครัวของเราหรือเปล่านะ
EDU Talk : Creative Classroom

EDU Talk : Creative Classroom

Starfish Academy
Starfish Academy

ช่วงปิดเทอมแบบนี้ เด็กๆ ต้องอยู่ที่บ้านเป็นเวลานาน ผู้ปกครองหลายๆท่าน คงอยากรู้ว่า เราจะหากิจกรรมอะไรให้ลูกทำได้บ้าง เพื่อให้ลูกได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ และเกิดการเรียนรู้ควบคู่ไปด้วยStarfish Education จึงมาแบ่งปันไอเดียการทำกิจกรรม “พื้นที่นั ...

401 views 11.06.21
EDU Talk : Creative Classroom