3 รูปแบบการสอน เปลี่ยนห้องเรียนให้ Active ฟื้นคืนความรู้แบบเร่งด่วน

Starfish Academy
Starfish Academy 872 views • 5 เดือนที่แล้ว
3 รูปแบบการสอน เปลี่ยนห้องเรียนให้ Active ฟื้นคืนความรู้แบบเร่งด่วน

เปิดเทอมมาคุณครูน่าจะใจหายที่พบว่า ทักษะการอ่านและการคำนวณคณิตศาสตร์ ของนักเรียนบกพร่อง หรือพัฒนาการต่ำกว่าเกณฑ์ที่ควรเป็น หรือที่เคยทำได้ กลับทำไม่ได้จากการตรวจการบ้าน พฤติกรรมที่พอจับสังเกตได้ อย่างเช่น นักเรียนใจลอย ขาดสมาธิในการเรียน ไม่กล้าตอบคำถาม เนื่องจากตามบทเรียนไม่ทัน เมื่อเรียนไม่รู้เรื่องจึงมีส่วนร่วมในห้องเรียนน้อยลง ไม่ค่อยรับผิดชอบงาน ไม่สื่อสารกับครูและเพื่อนๆ เวลาทำงานกลุ่ม เป็นต้น

ซึ่งตรงกับข้อมูลในงานวิจัยเรื่อง ‘การศึกษาภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในสถานการณ์โควิด-19’ ของ ‘สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา’ ได้ระบุว่าปัญหาต่างๆ เหล่านี้ล้วนมีสาเหตุมาจาก การขาดแรงจูงใจ ความสนใจ และความมั่นใจในการเรียนรู้ลดลง เนื่องจากผู้ปกครองอาจไม่มีเวลาควบคุมดูแล และจัดการสอนลูกเองที่บ้านได้ ด้วยความไม่พร้อมของสื่ออุปกรณ์ และการเข้าไม่ถึงเทคโนโลยีในการเรียนรู้

คุณครูจึงต้องทำงานสอนเชิงรุกให้มากขึ้นตามแนวทางต่อไปนี้

  • ออกแบบการเรียนการสอน และเพิ่มเทคนิคดึงความสนใจของนักเรียน โดยศึกษาเทคโนโลยีจัดการเรียนรู้ด้วยสื่อที่ทันสมัย
  • สอนแบบบูรณาการความรู้ เชื่อมโยงประสบการณ์ในชีวิตประจำวันของนักเรียน ติดตามเทรนด์ที่เด็กกำลังให้ความสนใจ
  • ออกแบบกิจกรรมที่ชวนเด็กๆ พัฒนาสื่อการเรียนรู้ด้วยตนเอง
  • จัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้
  • มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และสื่อการเรียนรู้ ให้เด็กๆ ยืมเรียน
  • ขอความร่วมมือกับผู้ปกครองให้ช่วยกันดูแล ติดตามพัฒนาการ และเพิ่มทักษะที่ขาดไปเสริมให้ลูกเองที่บ้าน

3 รูปแบบการสอนเปลี่ยนห้องเรียนให้ Active ฟื้นคืนความรู้แบบเร่งด่วน

เพื่อให้เกิดผลลัพธ์กับตัวผู้เรียน และเปลี่ยนห้องเรียนให้เป็น Active มาดูตัวอย่างการจัดการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน 3 รูปแบบ ดังนี้

1. เรียนแบบพึ่งพิงกันเป็นกลุ่ม (Collaborative learning group)

คือ การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่แบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่มย่อย ๆ ส่งเสริมให้นักเรียนทำงานร่วมกันโดยในกลุ่มประกอบด้วยสมาชิกที่มีความสามารถแตกต่างกัน มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น มีการช่วยเหลือพึ่งพาซึ่งกันและกัน และมีความรับผิดชอบร่วมกัน ทั้งในส่วนตัวและส่วนรวมเพื่อให้ตนเอง และสมาชิกทุกคนในกลุ่มประสบความสำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้ ยกตัวอย่าง 5 ขั้นตอน ดังนี้ 

1. ครูแบ่งประเด็นในเรื่องที่จะสอนเป็นประเด็นย่อย ๆ เช่น แบ่งเป็น 4 ประเด็นจากนั้นแบ่งนักเรียนเป็น 4 กลุ่ม กลุ่มละเท่าๆกัน โดยให้นักเรียนเลือกจับกลุ่มเองตามประเด็นที่สนใจ จะช่วยให้นักเรียนได้ศึกษาในสิ่งที่ตนได้เลือกเอง ทำให้รู้สึกว่านักเรียนเป็นเจ้าของการเรียนรู้นั้น และเป็นการกระตุ้นให้ผู้เรียนสนใจที่จะเรียนรู้ได้ดีกว่าสิ่งที่ครูเลือกให้

2. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม แบ่งเป็นกลุ่มย่อยๆอีกครั้ง เพื่อแบ่งหน้าที่กันในการศึกษาเนื้อหาในแต่ละส่วน เพื่อให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในการศึกษาเนื้อหา และเรียนรู้การบริหารจัดการเวลา ในการหาข้อมูลร่วมกัน

3. ครูให้เวลาแต่ละกลุ่ม ศึกษาและรวบรวมข้อมูลในประเด็นที่ได้รับมอบหมาย และแลกเปลี่ยนกันในกลุ่ม จนได้ข้อสรุปของแต่ละกลุ่มออกมา

4. ให้แต่ละกลุ่มอภิปราย หรือนำเสนอประเด็นที่ได้ไปศึกษาค้นคว้าขอมูลมา โดยการเลือกตัวแทนออกมานำเสนอ

5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุป ถอดบทเรียน และอภิปรายประเด็นที่เป็นข้อสงสัย ให้ชัดเจน

2. จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Student-led review sessions)

เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ทบทวนความรู้และพิจารณาข้อสงสัยต่างๆ ในการปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ โดยครูจะคอยช่วยเหลือในกรณีที่เด็กๆ ติดขัด ในส่วนรูปแบบการสอนจะเน้นให้นักเรียนเป็นศูนย์กลาง ให้เด็กๆมีส่วนร่วมในการคิดริเริ่มโครงงานเอง นักเรียนต้องตั้งประเด็น และข้อสงสัยมาเป็นหัวข้อ สามารถอธิบายความคิดและเหตุผล และลงมือหาคำตอบ โดยจะเป็นแบบทำงานเดี่ยวหรือแบ่งกลุ่มเพื่อช่วยกันหาข้อมูล และทุกคนจะต้องออกมานำเสนอ พร้อมกับแลกเปลี่ยนกันในห้องเรียน ซึ่งกิจกรรมนี้ควรมีไม่เกิน 15 คน โดยคุณครูอาจจะออกแบบกิจกรรมดังนี้

1. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มด้วยตนเองเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน เพื่อให้นักเรียนมีอิสระและได้ตัดสินใจในการเลือกกลุ่ม นักเรียนจะได้รู้สึกถึงการเป็นเจ้าของกิจกรรมที่ทำ

2. นักเรียนแต่ละกลุ่มไปศึกษา จัดหาวัสดุและอุปกรณ์ รวมถึงวิธีทำด้วยตนเอง ภายใต้หัวข้อหรือบทเรียนที่ครูกำหนดให้ เพื่อเป็นการค้นคว้าและศึกษาหาความรู้ด้วยตนเอง รวมถึงการให้สมาชิกในกลุ่มได้รับผิดชอบร่วมกัน

3. นักเรียนแต่ละกลุ่มได้มีเวลาดำเนินการสืบค้นหรือทดลอง ตามแบบและวิธีภายใต้เวลาที่ครูกำหนด เพื่อเป็นฝึกการบริหารจัดการเวลาให้กับสมาชิกในกลุ่ม

4.  นักเรียนแต่ละกลุ่ม ได้มานำเสนอผลงานหรือไอเดียของกลุ่ม และให้สมาชิกทุกคนในกลุ่มมีส่วนร่วมในการออกมานำเสนอ

5.  ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลการทดลอง และร่วมถอดบทเรียน เพื่อเป็นการสรุปความรู้และตอบข้อสงสัยในบทเรียนนั้นๆ

3. วิเคราะห์เจาะปัญหาแล้วแก้ให้ตรงจุด (Analyze case studies) 

คือ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนได้อ่านกรณีตัวอย่างที่ต้องการศึกษา จากนั้นให้ผู้เรียนวิเคราะห์ และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือแนวทางแก้ปัญหาภายในกลุ่ม แล้วนำเสนอความคิดเห็นต่อผู้เรียนทั้งหมด และสิ่งที่จะได้จากการเรียนด้วยกรณีศึกษาคือ ได้เรียนรู้และสามารถต่อยอด นำไปประยุกต์ทฤษฏีเข้ากับการปฏิบัติจากประสบการณ์จริงของผู้ที่เคยทำ (พลาด/สำเร็จ) มาแล้ว จะมีขั้นตอนการเรียนที่ประกอบไปด้วย ดังนี้

1. ให้นักเรียนทำความเข้าใจกับสถานการณ์ และบริบทจากกรณีตัวอย่าง ที่ครูนำมาให้นักเรียนศึกษา

2. นักเรียนวิเคราะห์ปัญหา ด้วยมุมมองที่หลากหลายที่มีต่อปัญหา เพื่อฝึกการคิดวิเคราะห์ และการให้เหตุผลประกอบ

3.  ให้นักเรียนเสนอทางแก้ปัญหา ที่มีต่อกรณีตัวอย่างนั้น พร้อมทั้งนักเรียนสามารถให้เหตุผลได้ชัดเจน เพื่อฝึกการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ

4.  ให้นักเรียนตัดสินใจ หาทฤษฎี หลักการและตัวอย่างที่เกี่ยวข้องมาสนับสนุน เพื่อเชื่อมโยงความรู้ต่างๆ

5.  ให้นักเรียนสะท้อนคิดจากผลของทางเลือก ให้ข้อเสนอแนะต่อวิธีแก้ปัญหา เพื่อฝึกการแยกแยะปัญหา และข้อเสนอแนะอย่างเป็นระบบ

จาก 3 รูปแบบการสอนที่ได้ยกตัวอย่างมานั้น เชื่อว่าคุณครูสามารถนำไปปรับใช้ตามบริบทของห้องเรียน เพื่อการเปลี่ยนห้องเรียนของครูให้เป็นห้องเรียนที่ Active ได้อย่างแน่นอนค่ะ เนื่องจากกิจกรรมที่กล่าวมา นักเรียนได้มีส่วนร่วมในการสืบค้นเนื้อหา ร่วมกันเรียนรู้ และได้เป็นเจ้าของบทเรียนด้วยตนเอง โดยครูทำหน้าที่เป็นเพียงผู้อำนวยความสะดวกและจัดสภาพแวดล้อมให้นักเรียนได้เรียนรู้ ค้นหาข้อมูลต่างๆด้วยตนเองอย่างอิสระ ก็จะทำให้นักเรียนเกิดแรงจูงใจในการที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ๆได้ดีมากขึ้นนั่นเองค่ะ

แหล่งอ้างอิง (Sources):

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related Courses

ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านความสัมพันธ์
basic
2:00 ชั่วโมง

การประเมินภาวะการเรียนรู้ถดถอย

การประเมินภาวะการเรียนรู้ถดถอยในวันที่โรงเรียนกลับมาเปิดเทอมใหม่อีกครั้ง หลังจากที่เด็กๆ เรียนออนไลน์มาเป็นเวลานาน ส่ง ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การประเมินภาวะการเรียนรู้ถดถอย
Starfish Academy

การประเมินภาวะการเรียนรู้ถดถอย

Starfish Academy
ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ
basic
2:00 ชั่วโมง

การพัฒนาทักษะการเขียน

ในคอร์สนี้จะเป็นการเรียนรู้เกี่ยวกับการสอนเขียนสำหรับผู้เรียนประถมศึกษา ระดับชั้น ป.1- ป.6 โดยได้ยกตัวอย่างปัญหาการเขียนข ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การพัฒนาทักษะการเขียน
Starfish Academy

การพัฒนาทักษะการเขียน

Starfish Academy
ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
2:00 ชั่วโมง

Peer Learning วิธีฟื้นฟู Learning Loss

ในคอร์สนี้จะเป็นการเรียนรู้เกี่ยวกับ Peer Learning คืออะไร 5 รูปแบบของกิจกรรม Peer to Peer Learning ตัวอย่างก ...

Starfish Academy
Starfish Academy
Peer Learning วิธีฟื้นฟู Learning Loss
Starfish Academy

Peer Learning วิธีฟื้นฟู Learning Loss

Starfish Academy
ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
2:00 ชั่วโมง

ออกแบบ Booklet (กิจกรรมการเรียนรู้) อย่างไร ช่วยนักเรียนไม่ถดถอยในการเรียนรู้ช่วงปิดเทอม

ในคอร์สนี้จะเป็นการเรียนรู้เกี่ยวกับ 6 ปัจจัยการออกแบบการเรียนรู้ให้นักเรียน ในแบบฉบับ Booklet เช็คลิสต์ 8 วิธีออกแบบกิจ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
ออกแบบ Booklet (กิจกรรมการเรียนรู้) อย่างไร ช่วยนักเรียนไม่ถดถอยในการเรียนรู้ช่วงปิดเทอม
Starfish Academy

ออกแบบ Booklet (กิจกรรมการเรียนรู้) อย่างไร ช่วยนักเรียนไม่ถดถอยในการเรียนรู้ช่วงปิดเทอม

Starfish Academy

Related Videos

Success Story โครงการโรงเรียนพัฒนาตนเอง (TSQP)
05:05
Starfish Academy

Success Story โครงการโรงเรียนพัฒนาตนเอง (TSQP)

Starfish Academy
256 views • 5 เดือนที่แล้ว
Success Story โครงการโรงเรียนพัฒนาตนเอง (TSQP)
CBE - การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ
10:22
Starfish Academy

CBE - การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ

Starfish Academy
72 views • 3 เดือนที่แล้ว
CBE - การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ
ฝ่าประเด็นท้าทายผู้อำนวยการผู้สร้างโอกาสทางการศึกษา
06:20
Starfish Academy

ฝ่าประเด็นท้าทายผู้อำนวยการผู้สร้างโอกาสทางการศึกษา

Starfish Academy
229 views • 11 เดือนที่แล้ว
ฝ่าประเด็นท้าทายผู้อำนวยการผู้สร้างโอกาสทางการศึกษา
Makerspace Day #1
07:41
Starfish Academy

Makerspace Day #1

Starfish Academy
133 views • 3 เดือนที่แล้ว
Makerspace Day #1