เตรียมความพร้อมด้านสุขภาวะกายและจิตให้กับผู้เรียนก่อนเปิดเทอม

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ทำให้สถานศึกษาต้องปรับรูปแบบการเรียนการสอนให้มีความสอดคล้องกับบริบทของนักเรียน แต่ในอีกมุมหนึ่งกลับเป็นตัวแปรในการสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับการศึกษา และเป็นตัวขับเคลื่อนในการนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในระบบการศึกษาอย่างหลากหลาย ซึ่งกิจกรรมในครั้งนี้ เป็นการแบ่งปันประสบการณ์ในการปรับการเรียนการสอนในห้องเรียนเป็นรูปแบบการสอนออนไลน์ จะมีวิธีการปรับตัวอย่างไรในการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาวะกายและจิตให้กับผู้เรียนก่อนเปิดเทอม

จากรายงานวิจัยประเทศอินโดนีเซียที่เกี่ยวกับสุขภาพจิต กล่าวว่า เมื่อเข้าสู่เทอมใหม่การจัดการเรียนการสอนอาจจะเป็นรูปแบบการสอนในห้องเรียน ส่งผลให้เด็กเกิดความวิตกกังวลภายใต้สถานการณ์การเรียนออนไลน์ ประกอบกับความไม่ชัดเจนในรูปแบบของการจัดการเรียนการสอน ฉะนั้น ในอนาคตอาจจะเป็นการจัดรูปแบบการสอนแบบไฮบริด (Hybrid) ซึ่งเป็นการเรียนรู้แบบผสมผสานที่ยืดหยุ่นและปรับเปลี่ยนไปตามสถานการณ์ของชีวิตที่เปลี่ยนไป จะเห็นได้ว่า เด็กมีความวิตกกังวลจากการเรียนออนไลน์ เนื่องจากรู้สึกว่าเมื่อเรียนออนไลน์แล้ว เขาจะต้องทำความเข้าใจในทันที เนื่องจากไม่กล้าถามซ้ำและการสอนที่เร็วเกินไป ทั้งนี้ ผลจากการศึกษาสิ่งที่กระทบสุขภาพกายและจิตของนักเรียน พบว่า นักเรียนเริ่มรู้สึกเบื่อหลังจากเรียนออนไลน์ใน 2 อาทิตย์ เนื่องจากการขาดการมีปฏิสัมพันธ์ การถูกกำหนดขอบเขตการพบปะพูดคุยทางกาย และการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ ดังนั้น สิ่งที่ครูทำได้ คือ การเตรียมความพร้อม เปิดรับ เปิดใจและตระหนักถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นและให้ความช่วยเหลือนักเรียน 

อย่างไรก็ตาม ได้มีผลการวิจัยสิ่งที่นักเรียนยอมรับการปรับตัวจากสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในการเรียนทั้งรูปแบบ Face–to-Fact ออนไลน์ และ Hybrid ของนักเรียนจากประเทศฟินแลนด์ พบว่า 

1) นักเรียนมีวินัยในตนเอง (Self-regulation) หรือความสามารถในการจัดการพฤติกรรมของตนเองที่จะบรรลุผลในกระบวนการเรียนรู้ที่เกิดขึ้น

2) นักเรียนต้องมีความเชื่อมั่นในความสามารถของตนเอง (Self-efficacy)  

3) การมอบประสบการณ์ให้เด็กเรียนรู้ โดยการกำหนดแนวทางในการสอนที่เชื่อมโยงทั้งประเด็นสำคัญ วัตถุประสงค์และการวัดผลอย่างชัดเจน ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ 

ดังนั้น ครูจึงต้องมีการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพกายและจิตให้กับผู้เรียนก่อนเปิดเทอม ประกอบด้วย 

1) ด้านพฤติกรรม เมื่อเกิดสภาวะการสอนที่เปลี่ยนแปลง สิ่งแรกคือ ครูต้องใจเย็น และพูดเพราะขึ้น การให้ความเท่าเทียมในการเข้าถึงครู และความใส่ใจในการตอบคำถาม

2) ด้านบุคลิกภาพ ภาพลักษณ์ที่ดูดี การสอนที่สนุกและมีพลัง 

3) การสร้างวัฒนธรรมในองค์กร เช่น การออกแบบห้องเรียน การใช้สื่อการสอนและอุปกรณ์การสอนที่ทันสมัย สิ่งที่สำคัญคือ การนำไฟล์ เอกสาร หรือสื่อการสอนให้เด็กศึกษาล่วงหน้า 

4) ด้านกลยุทธ์ในการสอน โดยจะทำการสอนซ้ำกัน 3 ครั้ง ทั้งนี้ จะต้องมีการออกแบบการสอนที่ดี เช่น การใช้วิธีการสอนที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการใช้วิดีโอคลิป การยกตัวอย่าง ซึ่งในคลิปจะไม่มีการยกตัวอย่าง แต่จะมีเนื้อหาที่เน้นการเรียนในห้องเรียน (face-to-face) เน้นการสรุป การใช้คำถาม โดยการสอนจะแตกต่างจากในคลิป การสอบ (Quiz) ที่เน้นวัดความเข้าใจไม่ใช่การวัดเหมือนการสอบ และช่องทางในการติดต่อสื่อสารระหว่างครูและนักเรียน

สรุปได้ว่า การเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพกายและจิตให้กับผู้เรียนก่อนเปิดเทอม สิ่งที่ครูช่วยได้คือ ความรู้สึกของเด็กให้คลายความวิตกกังวลเมื่อเรียนกับครู การให้การสนับสนุน เพื่อให้เด็กลดความวิตกกังวลลง ไม่ว่าจะเป็นการปรับพฤติกรรมของครู โดยการเปิดใจให้กว้าง ด้านบุคลิกภาพ การสร้างวัฒนธรรมในองค์กร และการสร้างกลยุทธ์ในการสอน เพื่อให้เด็กเกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นอีกด้วย ทั้งนี้ สามารถติดตามเพิ่มเติมได้ที่เพจ Starfish Academy , Starfish Labz และ ครูคลับ (Kru Club) by Starfish Academy หรือ www.starfishlabz.com

ผศ.กุลสิรี โค้งสุวรรณ์ 

อาจารย์คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่