“ทำไมลูกไม่ตั้งใจเรียนเลย” “ลูกขี้หงุดหงิดมาก” “ให้รอนิดรอหน่อยก็ไม่ยอม” คุณพ่อคุณแม่ อาจจะเผชิญปัญหากับพฤติกรรมของลูกๆที่ทำให้เกิดความสงสัยว่า อาการข้างต้นนั้นคืออาการของสมาธิสั้นหรือไม่ หรือเกิดจากการเลี้ยงดูที่ไม่ดีของพ่อแม่หรือเปล่า
ดังนั้นลองมาวิเคราะห์จากเช็คลิสต์พฤติกรรมเหล่านี้ ที่จะช่วยทำให้เข้าใจอาการสมาธิสั้นมากขึ้น
นักวิจัยในสหรัฐอเมริกาพบว่าอาการของ ADHD สมาธิสั้น มีความเกี่ยวข้องกับการสร้างฮอร์โมนโดพามีนด้วย ซึ่งฮอร์โมนชนิดนี้ สร้างสารเคมีที่ควบคุมความสามารถของสมองในการรักษาความสนใจอย่างสม่ำเสมอ การวินิจฉัยอาการของสมาธิสั้นมีกระบวนการที่ซับซ้อนมีอาการแยกย่อยเป็น 3 ประเภท
1. Inattention Type มีอาการไม่ตั้งใจ อยู่ไม่นิ่ง
2. Hyperactive หรือ Impulsive Type หุนหันพลันแล่น ใจร้อน ขาดความยับยั้งชั่งใจ
3. Combine type มีอาการสองอย่างข้างต้นรวมกัน
ลองมาสังเกตอาการที่มักพบในเด็กที่มีอาการสมาธิสั้นโดยทั่วไป อาทิ
- ช่วงความสนใจสั้น โดยเฉพาะอย่างนิ่งกับเรื่องที่ตัวเองไม่สนใจหรือสิ่งที่ไม่ต้องการ
- การแสดงออกทางอารมณ์ การพูด และพฤติกรรมที่แสดงออก ในลักษณะของ Hyperactive
- ตัดสินใจอย่างหุนหันพลันแล่น โดยมีสาเหตุจากความประมาท ความชะล่าใจ
- มีอาการอยู่ไม่สุข และกระสับกระส่าย
- ขาดทักษะในด้านการจัดการ หรือการจัดลำดับความสำคัญ
- การบริหารจัดการเวลาไม่ดี
- อารมณ์แปรปรวนบ่อย
- เกิดความหลงลืม และความจำในการทำงานไม่ดี
- ไม่สามารถรับมือกับการทำงานหลายอย่างพร้อมๆกันได้ บริหารจัดการลำบาก
- ไม่สามารถควบคุมความโกรธ หรืออาการหงุดหงิดได้
- เมื่อทำงานไม่เสร็จก็จะกลายเป็นการผัดวันประกันพรุ่ง
- มีอาการฟุ้งซ่านอย่างเห็นได้ชัด
- มีความยากลำบากในการรอ รอไม่เป็น คอยไม่ได้
อาการที่ไล่เรียงมาเกิดได้ทั้งอาการสมาธิสั้นแบบแท้-เทียม พฤติกรรมเหล่านี้สร้างความลำบาก และรบกวนการใช้ชีวิตของเด็ก ส่งผลต่อพัฒนาการหลายด้านของเด็ก
ตามคู่มือการวินิจฉัยและสถิติของอาการสมาธิสั้น ลองมาเช็คพฤติกรรมดังต่อไปนี้ หากมีอาการ 6 อย่างต่อไปนี้ ควรเข้าสู่กระบวนการวินิจฉัยต่อไป
เมื่อพบว่าลูกของท่านกำลังมีอาการสมาธิสั้น ADHD ขอให้คุณพ่อคุณแม่เปิดใจ เพื่อที่จะได้ทำความเข้าใจและหาทางแก้ไขได้ โดยเฉพาะในวัยเด็กดังที่สุภาษิตกล่าวว่า “ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก” เมื่อพบข้อบกพร่องเร็วเราก็สามารถช่วยให้เด็กผ่านพ้นความยากลำบาก และขจัดสิ่งที่กวนใจเหล่านี้ออกไปทำให้สามารถก้าวสู่การเป็นผู้ใหญ่ที่มีความสุข
...ADHD is not about knowing what to do, but about doing what one knows…
Russell Barkley
เนตรชนก ชอร์ทเนสซี่
กลุ่ม Strategies and support for ADHD USA
