กิจกรรม TSQP Kick Off กลุ่มที่ 1 การเก็บหลักฐานและจัดการข้อมูล (ครูวิชาการ)

จากการทำงานวิชาการเชื่อว่าครูฝ่ายวิชาการส่วนใหญ่ มักจะเจอคำถามที่เกี่ยวกับรูปแบบในการจัดการเรียนรู้ รวมไปถึงประสิทธิภาพของสื่อการเรียนที่ครูใช้ในการจัดการเรียนรู้ หรือผู้เรียนเกิดการพัฒนาการเรียนรู้ตามสมรรถนะ/ตัวชีวัดของบทเรียนหรือไม่ อย่างไร ซึ่งส่วนใหญ่ครูมักจะตอบโดยการใช้ข้อมูลจากแผนการจัดการเรียนรู้และบันทึกหลังการสอน แต่เนื่องด้วยการบันทึกข้อมูลมีรูปแบบที่หลากหลาย ส่งผลให้การประมวลผลข้อมูลเป็นไปได้ยากและไม่สะดวก ดังนั้น จึงต้องมีการจัดเก็บและจัดการข้อมูลให้เป็นไปในรูปแบบเดียวกัน ซึ่งบทบาทของครูวิชาการมีส่วนช่วยให้ครูจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ หรือบันทึกต่างๆ หลังการสอนให้มีรูปแบบ การประมวลผล หรือข้อสรุปที่สามารถทำได้อย่างสะดวก รวดเร็วขึ้น

บทบาทของฝ่ายวิชาการในการพัฒนาการจัดการศึกษา

ฝ่ายวิชาการจะต้องให้ความรู้แก่ครูในการเขียนแผน ในส่วนของแผนการจัดการเรียนรู้ให้เป็นแผนที่ดีและมีคุณภาพ เพื่อเป็นการพัฒนาการศึกษา ดังนี้

1. การพัฒนาครู ผ่านกระบวนการ PLC หรือ Lesson study ภายในโรงเรียน เป็นการช่วยให้ครูสามารถวางแผนการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีคุณภาพ โดยการจัดกิจกรรมเรียนรู้แบบ Active Learning เพื่อพัฒนาผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพตรงตามสมรรถนะ/ตัวชีวัดของบทเรียน และยังช่วยให้ครูสามารถวัดและประเมินผู้เรียนได้อย่างถูกต้อง

2. การวิเคราะห์ผลที่เกิดจากการจัดการศึกษาของโรงเรียน ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ผลลัพธ์สอดคล้องหรือตรงกับวัตถุประสงค์การเรียนการสอนหรือไม่ ซึ่งผลสรุปจะเป็นส่วนหนึ่งของการทำประกันคุณภาพการศึกษาได้

รูปแบบในการจัดทำแผนการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการประกันคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน

1) องค์ประกอบของแผนการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 

  1.1 การกำหนด Learning Outcome เป็นการกำหนดสิ่งที่จะวัดให้ชัดเจนและ  สอดคล้องด้านทักษะและสมรรถนะที่ 21 ตาม Core Learning Outcome ที่ กสศ. กำหนด ประกอบด้วย ความสามารถเชิงปัญญา และความสามารถเชิงพฤติกรรม

  1.2 การเลือก Intervention เป็นการเลือกเครื่องมือที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้อย่างเหมาะสม เช่น กระบวนการ STEAM Design Process กิจกรรมพื้นที่สำหรับนักสร้างสรรค์ (Makerspace) Learning box การพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน (School Innovation Project) ฯลฯ 

1.3 การวัดและประเมินผล

2) เครื่องมือช่วยครูในการวัดและประเมินผู้เรียน (School Item bank) เป็นแนวทางในการเลือกเครื่องมือสำหรับการวัดและประเมินที่เหมาะสม ทั้งนี้ ในการประเมินที่ดีควรครอบคลุมทั้ง 3 รูปแบบ คือ การประเมินผลการเรีบนรู้ (AOL) เป็นประเมินผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน, การประเมินเพื่อการเรียนรู้ (AFL) เป็นการประเมินเพื่อพัฒนาระหว่างการจัดการเรียนรู้ และการประเมินเป็นการเรียนรู้ (AAL) ให้ผู้เรียนเป็นผู้ประเมินตนเอง

3) เครื่องมือช่วยครูในการวิเคราะห์ประสิทธิภาพในการจัดการเรียนรู้ เช่น การใช้แบบวิเคราะห์ขนาดอิทธิพล (Effect size) ระดับชั้นเรียน ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ถึงความเหมาะสมของรูปแบบการเรียนที่มีต่อนักเรียนอย่างไร และการวิเคราะห์ผลการเรียนรู้ของนักเรียนรายบุคคล

การเก็บหลักฐานการเรียนรู้

แนวทางในการจัดทำอนุทิน/บันทึกหลังการสอนของหน่วยการเรียนรู้ด้วย Google Form แบ่งข้อมูลออกเป็น 3 ส่วน คือ ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู้ ข้อมูลเกี่ยวกับผู้เรียนและผลการเรียนรู้ และบันทึกหลังการสอนของครู ที่สำคัญคือ การอัพโหลดเอกสารแผนการจัดการเรียนรู้ และเอกสารการวิเคราะห์ Effect size ด้วย เพื่อง่ายต่อการค้นหาข้อมูล

จะเห็นได้ว่า เครื่องมือช่วยครูในการวัดและประเมินผู้เรียน (School Item bank) และในเรื่องของการจัดการเรียนการสอน ตั้งแต่การทำแผน การกำหนด Learning Outcome การเลือก Intervention การวัดประเมินผล การบันทึกหลังการสอน ที่สำคัญคือการประเมินผลทั้ง 3 ด้าน รวมไปการวิเคราะห์ขนาดอิทธิพล (Effect size) เป็นสิ่งที่ฝ่ายวิชาการต้องให้ความสำคัญ นอกจากจะช่วยในการประกันคุณภาพแล้ว ยังสามารถนำไปใช้กับระบบการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะ (ว.PA) ได้อีกด้วย