การสอนคณิตศาสตร์อย่างไรให้เกิดสมรรถนะ

ปัญหาสำคัญของคุณครูคณิตศาสตร์คือ จะมีวิธีการสอนคณิตศาสตร์อย่างไรให้ได้สมรรถนะซึ่งปัจจุบันเนื้อหารายวิชายังมีความสำคัญ แต่คุณครูจะต้องมีการปรับการจัดการเรียนรู้ เนื้อหา (Knowledge) ใหม่ ให้เป็นการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning เพื่อทำให้ผู้เรียนเป็นเจ้าของความรู้และเสริมสร้างสมรรถนะทั้ง 6 ด้านคือ

1.สมรรถนะการจัดการตนเอง คือ การรู้จักตนเอง การบริหารจัดการตนเองได้รวมถึงการคิดการตัดสินใจ

2.สมรรถนะการสื่อสาร คือ การสื่อสาร สารสนเทศและรู้เท่าทันสื่อ

3.สมรรถนะการรวมพลังทำงานเป็นทีม คือ การทำงานร่วมกันเป็นทีม และการมีภาวะผู้นำ

4.สมรรถนะการคิดขั้นสูง คือ การคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม และมีการคิดแก้ปัญหาได้อย่างถูกต้อง

5.สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง คือ การรู้จักสังคม การมีทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ 

6.สมรรถนะการอยู่ร่วมกับธรรมชาติและวิทยาการอย่างยั่งยืน คือ การเข้าใจเกี่ยวกับโลกและจักรวาล เข้าถึงเทคโนโลยีเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อเข้าถึงธรรมชาติและการดำรงชีวิต

สมรรถนะ (Competency) เป็นความสามารถที่แสดงออกทางพฤติกรรม และการกระทำในการปฏิบัติตน และการปฏิบัติงานจนสำเร็จ โดยการประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะต่างๆที่ตนมีให้เหมาะสมสอดคล้องกับบริบทของสังคม และวัฒนธรรมในสถานการณ์ที่หลากหลาย 

สมรรถนะทางคณิตศาสตร์ (Mathematical Competencies) ซึ่งสมรรถนะต่างๆ จะสะท้อนถึงวิธีที่นักเรียนใช้กระบวนการทางคณิตศาสตร์ในการแก้ปัญหา เน้น 8 สมรรถนะได้แก่ 

1) การคิดและการใช้เหตุผล  

2) การสร้างข้อโต้แย้ง  

3) การสื่อสาร  

4) การสร้างตัวแบบ (Modeling)  

5) การตั้งและการแก้ปัญหา  

6) การแสดงเครื่องหมายแทน   

7) การใช้สัญลักษณ์ ภาษา และการดำเนินการ 

8) ใช้ตัวช่วยและเครื่องมือ ซึ่งกลุ่มของสมรรถนะในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์สามารถแยกประเภทได้ 3 กลุ่มคือ 1.การทำใหม่ 2.การเชื่อมโยงและ3.การสะท้อนและการสื่อสาร 

สมรรถนะทางคณิตศาสตร์จะเกิดขึ้นได้ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning เป็นกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม และมีปฏิสัมพันธ์กับกิจกรรมการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติที่หลากหลายรูปแบบ โดยมีวิธีการจำง่ายๆ คือ “ 5 รู้เพื่อการจัดการเรียนรู้เชิงลึก”

1.รู้ลึกในเนื้อหา หลักการ แนวคิด กฏ ทฤษฎีเป็นอย่างดี 

2.รู้หลักการจัดการเรียนรู้ที่สอดรับกับรูปแบบคำถามของแต่ละแหล่งที่มา 

3.รู้จักธรรมชาติของลูกศิษย์ และรู้ว่าอะไรคือสิ่งที่เขาต้องการจากเรา 

4.รู้ใช้ภาษาอย่างถูกต้องชัดเจน และสามารถสอนเรื่องยากให้ง่ายได้  

5.รู้ว่าตัวเองกำลังสอนอะไร เพื่อใคร และเพื่ออะไร  

การสอน Active Learning อย่างไรให้นักเรียนเกิด Competency ต้องเริ่มต้นจาก  

 1.จุดประสงค์การเรียนรู้ (ตามตัวชี้วัดครบ K+P+A+C)

 2.เนื้อหาสาระการเรียนรู้ (เชื่อมโยงกับการใช้ชีวิตเหมาะกับผู้เรียน/ครูมีความแม่นยำในเนื้อหา)

 3.กิจกรรมการเรียนรู้ (การลงมือปฎิบัติจริง) 

 4.การวัดประเมินผลการเรียนรู้ (ประเมินตามสภาพจริง)

ตัวอย่าง นวัตกรรมการสอนคณิตศาสตร์เปลี่ยนตัวเลขให้ง่ายสอนให้สนุก นำเสนอ ชุดกิจกรรมวิชาคณิตศาสตร์ : นวัตกรรมการสอนคณิตศาสตร์ เปลี่ยนวิชาเลขให้ “ง่าย” สอนให้ “สนุก” 

(สำหรับเด็กปฐมวัย และประถมศึกษาตอนต้น) เช่น เทคนิคการบวกเลขด้วยจุด และนิ้วมือที่เหมาะกับพัฒนาการเด็ก ขั้นตอนสุดท้าย Reflect – การสะท้อนคิด นั่นคือ

1.การประเมินตนเอง

2.การแสดงความคิดเห็น

3.การนำไปปรับใช้ในชั่วโมงต่อไป

จะเห็นได้ว่า การสอนคณิตศาสตร์เพื่อให้เกิดสมรรถนะครูทุกคนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในห้องเรียน เพียงแต่คุณครูต้องมีความมุ่งมั่น และมีความตั้งใจจริงในการจัดการเรียนการสอน เพราะการสอนคณิตศาสตร์ในศตวรรษที่ 21 ควรเป็นการสอนเพื่อให้ผู้เรียนเกิดสมรรถนะ เพื่อพัฒนาคนให้เป็นทรัพยากรที่มีค่า มีประสิทธิภาพและศักยภาพเพื่อจะได้เป็นกำลังของชาติ ( Man Power ) ในการเป็นผู้มีความรู้และได้รับการเสริมสร้างสมรรถนะหลักด้านการคิดขั้นสูงและด้านการอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติและวิทยาการอย่างยั่งยืนให้เท่าทันกับโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในยุคโลกาภิวัฒน์นี้ทั้งนี้สามารถรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ www.StarfishLabz.com