เมื่อ “ครูเลิกตัดสิน เด็กก็กล้าเติบโต”

สุรีรัตน์

19 ชั่วโมงที่แล้ว

ในห้องเรียนเรามักเห็นเด็กที่เรียนรู้ได้เร็ว เด็กที่ช่างพูด หรือเด็กที่กล้าแสดงออก จนบางครั้งเราเผลอใช้สิ่งเหล่านั้นเป็นมาตรวัดว่าใครคือ "เด็กเก่ง" แต่เมื่อเวลาผ่านไปและครูได้ใช้ชีวิตร่วมกับเด็กมากขึ้น เรากลับค้นพบความจริงที่งดงามกว่าเดิม
เด็กที่เงียบที่สุดอาจเป็นคนที่กำลังคิดอย่างลึกซึ้ง เด็กที่ทำงานช้าที่สุดอาจเป็นคนที่ใส่ใจในทุกรายละเอียด และเด็กที่เคยทำผิดซ้ำ ๆ อาจไม่ใช่เด็กที่ไม่ตั้งใจแต่เป็นเด็กคนหนึ่งที่กำลังพยายามอย่างเต็มกำลัง เพียงแค่เขาต้องการเวลา ความเข้าใจและโอกาสมากกว่าคนอื่น
เมื่อครูเลิกตัดสินเด็กจากผลลัพธ์เพียงอย่างเดียว แล้วเริ่มมองเห็นความพยายามที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง เราจะพบว่าไม่มีเด็กคนไหนที่ไร้ศักยภาพ มีเพียงเด็กแต่ละคนที่กำลังเติบโตในจังหวะที่แตกต่างกัน เพราะสิ่งที่ทำให้เด็กเติบโต ไม่ใช่การถูกเปรียบเทียบกับใคร แต่คือการมีผู้ใหญ่สักคนที่เชื่อมั่นว่า "เขาสามารถพัฒนาได้" และพร้อมเดินเคียงข้างเขา จนวันที่เขาเชื่อมั่นในตัวเองได้เช่นกัน เราจะเริ่มมองเห็นความพยายามเล็ก ๆ ที่ซ่อนอยู่ในทุก ๆ วัน บางความพยายามอาจไม่ปรากฏอยู่ในคะแนนสอบหรือผลงานที่สวยงาม แต่จะปรากฏอยู่ในความกล้าที่จะลองอีกครั้ง การที่ไม่ยอมแพ้และการก้าวไปข้างหน้าทีละเล็กทีละน้อย เมื่อครูมองเห็นความพยายามของเด็ก เด็กก็จะเริ่มมองเห็นคุณค่าของตัวเอง "เด็กที่เคยนั่งก้มหน้า ไม่กล้าตอบคำถาม วันหนึ่งกลับยกมือขึ้นเพียงเพราะครูยิ้มให้" เพราะกำลังใจที่จริงใจจากผู้ใหญ่จะเป็นแรงผลักดันที่ยิ่งใหญ่กว่าคำชื่นชมใด ๆ
บางครั้งหน้าที่สำคัญของครูอาจไม่ใช่การเร่งให้เด็กเป็น "คนที่เก่งที่สุด" แต่คือ การเป็นคนที่เชื่อมั่นในตัวเด็ก แม้ในวันที่เด็กยังไม่มีความเชื่อมั่นในตัวเอง และบางครั้งเด็กไม่ได้ต้องการคำตอบจากครู เขาเพียงต้องการได้ยินว่า "ครูยังเชื่อว่าเธอทำได้" เพราะเด็กคนหนึ่งอาจลืมบทเรียน ลืมแบบฝึกหัดหรือแม้แต่คะแนนที่เคยได้รับ แต่เขาจะไม่มีวันลืมความรู้สึกในวันที่มีผู้ใหญ่ที่มองเห็นคุณค่า เชื่อมั่นและไม่ยอมตัดสินเขาจากความผิดพลาดเพียงครั้งเดียว
ในฐานะครูเราก็เคยคิดว่า เด็กคนหนึ่งคงไปได้ไม่ไกลเพราะเขาเรียนช้า ไม่กล้าพูด และทำผิดซ้ำ ๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไป เด็กคนเดิมกลับค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น ไม่ใช่เพราะเขาเปลี่ยนได้ในชั่วข้ามคืน แต่เพราะมีคนอดทนรอและไม่รีบสรุปว่า “เด็กคนนี้ทำไม่ได้”
ท้ายที่สุดเราจึงค้นพบว่า “สิ่งที่เปลี่ยนห้องเรียน ไม่ใช่เพียงเทคนิคการสอนใหม่ แต่คือสายตาของครูที่มองเด็กด้วยความเข้าใจ” เพราะเมื่อครูเปลี่ยนวิธีมอง เด็กก็เริ่มเปลี่ยนวิธีมองตัวเอง และการเติบโตก็มักเริ่มต้นจากวันที่ผู้ใหญ่เลือก "เข้าใจ" มากกว่า "ตัดสิน" และเลือก "เชื่อมั่น" มากกว่า "เปรียบเทียบ"