Homeschool ที่คนส่วนใหญ่นึกถึง คงจะเป็นการที่เด็กๆ เรียนที่บ้านซึ่งแต่ละครอบครัวก็อาจมีรูปแบบไม่ต่างกันมากนัก แต่จริงๆ แล้วการทำโฮมสคูล มีหลายรูปแบบแตกต่างกันตามสไตล์ของแต่ละครอบครัว 

Unschooling คือ รูปแบบหนึ่งของการทำโฮมสคูลที่หลายคนอาจเคยได้ยิน แต่ไม่เข้าใจว่าคืออะไรกันแน่ วันนี้เราจะพาไปรู้จักการทำโฮมสคูลสไตล์ Unschooling กันค่ะ 

Unschooling เรียนแบบไม่เรียนคืออะไรกันนะ?

คุณพ่อคุณแม่ส่วนใหญ่อาจคุ้นเคยกับการเรียนแนว Montessori หรือ Waldolf สำหรับ Unschooling ก็จัดเป็นปรัชญาการศึกษาแนวหนึ่งเช่นกัน โดย Unschooling เกิดจากนักการศึกษาชื่อว่า John Holt ที่เชื่อว่าธรรมชาติของมนุษย์เกิดมาพร้อมความสงสัยใคร่รู้ แต่การเรียนรู้ภาคบังคับที่พยามควบคุมการเรียนรู้ของเด็กๆ อาจทำลายความอยากเรียนรู้ตามธรรมชาติของเด็กได้ Holt เชื่อว่าเด็ก ๆ เรียนรู้ได้ดีที่สุดเมื่ออยู่กับพ่อแม่ มีส่วนร่วมในชีวิตประจำวันและเรียนรู้ผ่านสภาพแวดล้อมและสถานการณ์ในชีวิตจริง

หากจะกล่าวว่า John Holt เป็นผู้ริเริ่มการศึกษาแบบโฮมสคูลก็คงไม่ผิดนัก เพราะหนังสือของเขาที่ชื่อว่า Growing without Schooling ได้รับความนิยมถึง 24 ปี ตั้งแต่ยุคก่อนอินเทอร์เน็ต คือตั้งแต่ปี 1960 เป็นต้นมา หัวใจของการเรียนรู้แบบ Unschooling คือ การเรียนรู้ตามความสนใจของเด็ก ที่จะทำให้ผู้เรียนมีความสุขกับการเรียนรู้ 

Holt เชื่อว่าเด็กๆ เรียนรู้จากสถานการณ์และสิ่งต่างๆ รอบตัวได้ตลอดเวลา โรงเรียนจึงควรเป็นเหมือนห้องสมุดที่ให้เด็กๆ เข้าไปค้นคว้าหาข้อมูลที่ต้องการมากกว่าการเป็นแหล่งการศึกษาหลัก

Unschooling การเรียนรู้ที่เป็นธรรมชาติ 

ปรัชญาพื้นฐานของ Unschooling คือ การเรียนรู้เป็นกระบวนการตามธรรมชาติของมนุษย์ที่เกิดขึ้นได้ตลอดเวลา(แม้ว่าไม่ได้อยู่ในโรงเรียน) และความสงสัยใคร่รู้ก็เป็นแรงขับที่ทำให้เด็กๆ อยากเรียนรู้ ดังนั้น การเรียนในลักษณะ One size fits all เหมือนกับเสื้อผ้าฟรีไซส์ ที่หวังว่าทุกคนจะสวมใส่ได้เหมือนกันหมด นักการศึกษาแนว Unschooling จึงมองว่าไม่มีประสิทธิภาพ การศึกษาแบบ Unschooling ให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง การลงมือทำ และมองว่าการเรียนที่ถูกจำกัดอยู่แต่ในห้องเรียน อาจทำลายโอกาสการเรียนรู้ตามธรรมชาติของเด็กๆ

Unschooling อยู่ตรงไหนในการศึกษา Homeschool 

โฮมสคูลนั้น ในแง่หนึ่งก็เหมือนกับการเรียนรู้ในโรงเรียน คือ แต่ละครอบครัวก็อาจใช้แนวทางหรือหลักสูตรที่เหมาะกับตนเอง ตัวอย่างแนวทางการสอนโฮมสคูลที่ได้รับความนิยม เช่น  Traditional Homeschooling หรือการทำบ้านเรียนที่เหมือนกับการเรียนในห้องเรียน มีการจัดรายวิชา แบ่งคาบเรียน  

Eclectic Homeschooling การจัดการเรียนการสอนแบบผสมผสานหลายๆ แนวไว้ด้วยกัน เช่นบางวิชาอาจใช้การสอนแบบ traditional homeschool บางกิจกรรมอาจเป็นแบบ unschooling 

Unit Study การเเรียนรู้ที่ใช้หัวข้อหรือธีมต่างๆ เป็นแกนหลัก และสอดแทรกวิชาการเอาไว้ภายใต้หัวข้อนั้นๆ เช่น หัวข้อวันสงกรานต์ เรียนประวัติศาสตร์ของวันสงกรานต์ เรียนวิทยาศาสตร์ผ่านการทดลองสาดน้ำว่าสาดน้ำแบบไหนไปไกลที่สุด เรียนศัพท์ภาษาอังกฤษเกี่ยวกับน้ำและหน้าร้อน เป็นต้น 

สำหรับ Unschooling ให้ความสำคัญกับผู้เรียนที่จะเลือกศึกษาสิ่งที่ตนเองสนใจ โดยพ่อแม่หรือผู้จัดการเรียนรู้ มีหน้าที่สนับสนุนและจัดการกิจกรรมที่ส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริงให้เด็กๆ

Unschooling กับ บทบาทของพ่อแม่

พ่อแม่บ้านเรียนที่สนใจแนว Unschooling ต้องทำหน้าที่เป็นผู้ให้คำแนะนำ หาแหล่งข้อมูล หรือหาโอกาสพาลูกเข้าไปเรียนรู้สิ่งต่างๆ จากประสบการณ์จริง ให้เด็กๆ มีโอกาสได้สัมผัส สำรวจและเข้าใจโลกรอบตัวผ่านการลงมือทำจริง กิจกรรมทั่วไปที่พ่อแม่แนว Unschooling มักแบ่งปันกับลูก เช่น แนะนำหนังสือ บทความ หรือวิดีโอคลิปดีๆ ให้ลูก ช่วยสร้างเครือข่ายให้ลูกได้รู้จักกับผู้มีความรู้ความชำนาญในด้านต่างๆ เพื่อเรียนรู้จากบุคคลเหล่านั้น รวมทั้งช่วยลูกตั้งเป้าหมาย รวมถึงให้คำแนะนำสิ่งที่ลูกต้องการเพื่อให้ไปถึงเป้าหมายนั้น

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

ฝึก skill การสื่อสารให้ลูกโฮมสคูล

ฝึก skill การสื่อสารให้ลูกโฮมสคูล

Starfish Academy
Starfish Academy

ในแต่ละวันคนเราสื่อสารกันตลอดเวลา แล้วเคยสงสัยบ้างไหมคะว่า การสื่อสารของเรานั้นชัดเจนเพียงใด ผู้รับสารมีความเข้าใจสารที่เราส่งไปมากแค่ไหน? เพราะการสื่อสารเป็นสิ่งที่เราทำเป็นกิจวัตร หลายคนจึงอาจนึกไม่ถึงว่าการสื่อสารก็เป็นทักษะหนึ่งที่ต้องฝึกฝน โด ...

454 views 15.07.21
ฝึก skill การสื่อสารให้ลูกโฮมสคูล
Gifted Child เด็กปัญญาเลิศ กับการเรียน Homeschool

Gifted Child เด็กปัญญาเลิศ กับการเรียน Homeschool

Starfish Academy
Starfish Academy

เพราะธรรมชาติสร้างให้เด็กแต่ละคนมีความแตกต่างกัน การเรียนการสอนเพียงรูปแบบเดียวจึงอาจไม่ตอบโจทย์การเรียนรู้ของเด็กทุกคนได้ โฮมสคูลจึงกลายเป็นการศึกษาทางเลือก สำหรับครอบครัวที่ต้องการออกแบบการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับธรรมชาติของเด็กแต่ล ...

481 views 26.08.21
Gifted Child เด็กปัญญาเลิศ กับการเรียน Homeschool
สร้างสังคมหลากหลาย ให้เด็ก Homeschool

สร้างสังคมหลากหลาย ให้เด็ก Homeschool

Starfish Academy
Starfish Academy

เมื่อพูดถึงการทำ Homeschool สิ่งที่พ่อแม่ผู้ปกครองมักเป็นกังวล คือ เรื่อง การเข้าสังคม เพราะผู้ที่ไม่ได้คลุกคลีกับการทำ Homeschool มักเข้าใจว่า การเป็นเด็กบ้านเรียน คือ เรียนรู้ด้วยตัวเองอยู่ที่บ้านลำพัง ไม่มีเพื่อน ไม่มีสังคม แต่ในความเป็นจริงแล้ว ครอบครัวก็เ ...

404 views 17.02.21
สร้างสังคมหลากหลาย ให้เด็ก Homeschool