เคล็ดไม่ลับ ครองใจผู้เรียนด้วยเทคนิคการปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้

Starfish Labz
Starfish Labz 236 views • 9 วันที่แล้ว
เคล็ดไม่ลับ ครองใจผู้เรียนด้วยเทคนิคการปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้

ในยุคที่มีเทคนิคการสอนมากมาย ทั้งแบบศาสตร์ใหม่และหลากหลายแขนงให้เราได้ลองใช้กันแต่ในบรรดาหลากหลายแขนงใหม่นี้ ยังมีอีกหนึ่งเคล็ดลับแบบดั้งเดิมทว่าแสนง่ายและยังคงใช้ประโยชน์ได้จริงมาจนถึงปัจจุบันนั่นก็คือการเรียนการสอนที่เรียกว่าการปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้ หรือการเรียนรู้ที่เน้นให้ความสำคัญกับสิ่งพื้นฐานทว่าแสนมีความหมายอย่าง ความสัมพันธ์

ความสัมพันธ์ หรือ Relationships สำคัญอย่างไรในการเรียนการสอน ระหว่างคุณครูและนักเรียน รวมถึงระหว่างนักเรียนด้วยกันเอง สามารถใช้เคล็ดลับในการครองใจผู้เรียนหรือเสริมสร้างห้องเรียนที่ดีได้อย่างไร ตาม Starfish Labz มาเรียนรู้กันในบทความนี้เลยค่ะ

การปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้คืออะไร? เมื่อความสัมพันธ์อาจคือทุกอย่างสำหรับการรับรู้และการเรียนรู้ที่ดี

ความสัมพันธ์ถือเป็นประตูเชื่อมต่อระหว่างคนสองคน เมื่อพูดถึงการส่งต่อสิ่งหนึ่งๆ จากคนหนึ่งสู่อีกคน การกลับมาตั้งต้นเรื่องของการเชื่อมต่อหรือการปฏิสัมพันธ์จึงถือว่าเป็นหนึ่งในหัวใจของการเรียนรู้นั่นเองค่ะ โดยเมื่อกล่าวถึงเรื่องของความสัมพันธ์ในบริบทของห้องเรียนแล้ว คุณครูหลายๆ คนอาจคิดว่าเอ้ เราคงไม่มีเวลาที่จะมาสร้างความสัมพันธ์หรือใส่ใจกับสิ่งต่างๆ ในเด็กๆ ทุกคนได้ตลอดเวลา คงเป็นไปไม่ได้หรอกเราที่จะมีความสัมพันธ์ที่ดีกับเด็กได้อย่างดีตลอด หมดทุกคน หรือแม้แค่คิดว่าจะต้อง ‘สร้างความสัมพันธ์’ ก็รู้สึกเหนื่อยและท้อแท้ขึ้นมาแล้ว แต่จริงๆ แล้วคำว่าสร้างความสัมพันธ์ในบริบทของการเรียนรู้หรือในห้องเรียนนี้ไม่ได้ถึงว่าเราต้องมุ่งมานะในการเอาใจ ใส่ใจ หรือต้องคอยประคบประหงมหรือดูแลเด็กๆ แบบนั้นเลยค่ะ

สำหรับในส่วนของห้องเรียนหรือคุณครู การสร้างความสัมพันธ์ที่ว่าหมายถึงการใส่ใจกับ 

‘ปฏิสัมพันธ์’ หรือ ‘Interaction’ ในแต่ละครั้งนั่นเองโดยเจ้าตัวปฏิสัมพันธ์ที่ว่านี้จะเป็นทั้งที่เรามีแบบธรรมชาติๆ หรือจะเป็นที่เราพยายามลองมีหรือลองเข้าหาเด็กๆ ด้วยในบางครั้งก็ได้นั่นเอง ยิ่งเรามีเจ้าโมเมนต์ปฏิสัมพันธ์ที่ดีนี้ต่อกันเท่าไหร่ หัวใจของทั้งสองฝ่ายก็จะยิ่งค่อยๆ พองโตและพร้อมที่จะเปิดใจ รับการเรียนรู้จากกันและกันนั่นเอง

Interactive Learning - Relational Learning ต่างกันนะ อย่าเข้าใจผิด

 การปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้มีชื่อในภาษาอังกฤษว่า Relational Learning อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนๆ คงคิดว่า ไม่ใช่ Interactive Learning เหรอ ไหนบอกว่าต้องเป็น Interaction?

คำตอบจริงๆ แล้ว หากจะใช้กันแบบพูดทั่วๆ ไปนั้นได้ค่ะ แต่หากจะใช้ในบริบทเชิงศัพท์เฉพาะหรือที่เรามักนำมาเรียกใช้ตัววิธีหรือเทคนิคกันจริงๆ หากเราใช้คำว่า Interactive Learning นั้นตัวความหมายจะผิดเพี้ยนไปจากสิ่งที่เรียกว่าการปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้อย่างมาก เนื่องจากในปัจจุบันคำว่า Interactive Learning มักถูกนำมาใช้ในบริบทการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) หรือการเรียนรู้ที่เน้นให้เด็กๆ มีโอกาสลงมือทำ มีกิจกรรม หรือกลับมาที่ตัวเด็กๆ

เจ้าคำว่า Interactive นี้จริงๆ ก็คือการเน้นให้เด็กๆ มีการปฏิสัมพันธ์กับคุณครูเช่นเดียวกัน แต่ในบริบทของ Interactive Learning จะเป็นในแง่ของการตอบโต้ พูดคุย มีการสอบถามแลกเปลี่ยน เป็นการเน้น ‘การกระทำ’ หรือที่ต่างจากการเรียนรู้แบบเดิมทั่วๆ ไปที่มักมีความ Passive หรือไม่ค่อยมีการตอบโต้ระหว่างครูนักเรียนหรือแม้กระทั่งระหว่างนักเรียนด้วยกัน ซึ่งแม้อาจจะดูเหมือนเป็นเรื่องของความสัมพันธ์ แต่โดยส่วนใหญ่เวลาที่เราใช้วิธีการนี้ เราก็มักไม่ค่อยได้นึกถึงเจ้า ‘เส้น หรือ สายสัมพันธ์’ กันหรอก คุณครูส่วนใหญ่ก็มักจะเน้นกันไปที่การตอบโต้ พูดคุย ให้คำแนะนำ แลกเปลี่ยน แต่การปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้หรือ Relational Learning นี้คือการกลับมาที่เส้นสัมพันธ์ หรือการให้ความสำคัญกับลักษณะของการตอบโต้หรือการปฏิสัมพันธ์นั่นเอง

เราคุยกับเด็กๆ อย่างไร น้ำเสียงของเราโอเคไหม โทนเสียงของเราเป็นอย่างไร ใบหน้า วิธีการเอ่ย ลักษณะการใช้ รวมถึงท่าทางของเรา สิ่งๆ ต่างเหล่านี้ล้วนคือองค์ประกอบ Relational Learning ที่ต่างออกไปจาก Interactive Learning และการเข้าใจความแตกต่างของทั้งสองอย่างนี้ยังช่วยให้เรามองเห็นจุดเด่นและแก่นแท้ของการปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนรู้ได้แจ่มแจ้งและดีเลยทีเดียวค่ะ

เคล็ดลับสร้างการปฏิสัมพันธ์การเรียนรู้ที่ดี เพียงแค่นี้ ก็มัดใจเด็กๆ ได้อยู่มัด

1. เริ่มต้นที่เราเพื่อก้าวออกสู่ภายนอก (Start in You)

ความสัมพันธ์เป็นเรื่องภายใน ยิ่งเราอยากมีความสัมพันธ์ที่ดีหรืออยากลองมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีทั้งต่อตัวเองและผู้อื่นแค่ไหน เราก็อาจยิ่งต้องลองเปิดใจให้กับตัวเองนั่นเองค่ะ ในวิธีการนี้คุณครูสามารถลองเริ่มต้นง่ายๆ ด้วย Self-Care หรือการดูแลตัวเองด้วยวิธีต่างๆ การเรียนรู้วิธีการที่ใช่ในการรัก ชื่นชมและเปลี่ยนแปลงตัวเอง

2. ปรับ เพิ่ม เสริมแต่อาจยังคงต้องอยู่ในกรอบที่เป็นตัวเรา (Authenticity)

เราอาจอยากลองพูดด้วยโทนเสียงที่หวานหรือนุ่มนวล เราอาจอยากลองเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพหรือลักษณะท่าทางต่างๆ แต่หัวใจสำคัญของการเปลี่ยนแปลงนี้ก็คืออย่างน้อยที่สุด Starfish Labz ยังคงแนะนำให้เป็นตัวเราหรือในกรอบที่เรารู้สึกว่านี่แหละ ไม่ฝืน ไม่เป็นคนอื่นเกินไป หรือเป็นตัวเราในแบบที่ใช่ สามารถนำไปพัฒนาหรือลองใช้งานต่อได้จริงๆ

3. เรียนรู้เคล็ดลับเรื่องความสงบ (Peace/Calmness) แสนง่ายแต่ใช้ได้จริง

ความสงบถือเป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบที่สามารถครองใจเด็กๆ ได้อยู่มัด เด็กๆ ทุกคนล้วนต้องการใครสักคนที่รับฟังหรือพูดคุยกับเขาด้วยท่าทีหรือโทนเสียงที่ฟังแล้วสบายใจ ยิ่งเราสามารถลองค่อยๆ ฝึกในจุดได้เท่าไหร่ บอกเลยว่ายิ่งสามารถช่วยในเรื่องการปฏิสัมพันธ์กันได้อย่างดี แถมยังมีโบนัสในเรื่องการพัฒนาทางความรู้สึกหรือจิตใจของเราเองอีกด้วย

4. ส่งเสริมให้เด็กๆ มีการเรียนรู้ในด้านนี้ต่อกัน (Togetherness)

ห้องเรียนที่มีการปฏิสัมพันธ์การเรียนรู้ที่ดียังรวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างเด็กๆ ในเคล็ดลับนี้ คุณครูอาจลองชวนพวกเรียนรู้ถึงการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างกันที่ดีโดยตรง หรือจะคอยเป็นกำลังเสริม สร้างกิจกรรมกระชับมิตรต่างๆ รวมถึงการให้คำปรึกษาและเป็นที่พึงพาให้กับเด็กๆ บางคนที่อาจจะไม่เก่งในเรื่องการหาเพื่อนหรือการสื่อสาร

5. ให้ความสบายใจ ความเป็นธรรมชาติและความรู้สึกดีคอยนำทางเรา (Treading with Comfort)

การใช้เทคนิคนี้ถือเป็นการใช้งานในระยะยาวหากเรารีบร้อนหรือรีบฝึกจนเกินไป เราก็อาจจะฝืนหรือกลายเป็นใครที่เราไม่อยากเป็น วิธีการที่ดีที่สุดในการพัฒนาตรงนี้จึงคือการค่อยเป็นค่อยและให้ความเป็นธรรมชาติ ความรู้สึกที่ดีที่สุดนำทางเรานั่นเองค่ะ โดยเมื่อคุณครูรู้สึกดีแล้ว ก็จะยิ่งมีกำลังใจและสามารถลองสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับเด็กๆ ต่อไปได้เรื่อยๆ

อ้างอิง:

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related Courses

การเรียนแบบบูรณาการ
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
2:00 ชั่วโมง

การสอนคณิตศาสตร์ (3R)

คณิตศาสตร์จะไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป แค่เรามีเทคนิคดีๆ มาเป็นตัวช่วยในการสอน คณิตศาสตร์ของเราก็จะเป็นเรื่องง่าย ไม่น่าเบื่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การสอนคณิตศาสตร์ (3R)
Starfish Academy

การสอนคณิตศาสตร์ (3R)

Starfish Academy
2316 ผู้เรียน
การเรียนแบบบูรณาการ
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
1:30 ชั่วโมง

คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว

คงจะดีถ้าการอ่านออกเขียนได้ ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป นวัตกรรม3R โรงเรียนบ้านปลาดาว ได้ออกแบบชุดการสอนที่ง่ายและเกิดผล ...

Starfish Academy
Starfish Academy
คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว
Starfish Academy

คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว

Starfish Academy
5905 ผู้เรียน
การเรียนแบบบูรณาการ
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
2:00 ชั่วโมง

การสอนภาษาไทย (3R)

การสอนภาษาไทยของมูลนิธิโรงเรียนสตาร์ฟิชคันทรีโฮมได้ออกแบบมาเพื่อพัฒนาทักษะการฟัง พูด อ่าน เขียน อย่างเป็นระบบเข้าใจง่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การสอนภาษาไทย (3R)
Starfish Academy

การสอนภาษาไทย (3R)

Starfish Academy
2345 ผู้เรียน
เครืองมือครู
ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
1:30 ชั่วโมง

Micro Learning เทคนิคการจัดการเรียนการสอน 1

คุณภาพของผู้เรียนนอกจากจะเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบในตัวผู้เรียนเอง แล้วกระบวนการเรียนการสอนที่ครู จัดให้เป็นสิ่งสำคัญต่อผลสัม ...

Starfish Academy
Starfish Academy
Micro Learning เทคนิคการจัดการเรียนการสอน 1
Starfish Academy

Micro Learning เทคนิคการจัดการเรียนการสอน 1

Starfish Academy

Related Videos

เทคนิคการสอน สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”
03:45
Starfish Academy

เทคนิคการสอน สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”

Starfish Academy
5435 views • 2 ปีที่แล้ว
เทคนิคการสอน สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
03:43
Starfish Academy

Starfish Country Home School Foundation [ENG]

Starfish Academy
59 views • 2 ปีที่แล้ว
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
Makerspace Day #1
07:41
Starfish Academy

Makerspace Day #1

Starfish Academy
458 views • 1 ปีที่แล้ว
Makerspace Day #1
TSQP Kick Off แนวคิดห้องเรียนแห่งความสุข
05:24
Starfish Academy

TSQP Kick Off แนวคิดห้องเรียนแห่งความสุข

Starfish Academy
310 views • 2 ปีที่แล้ว
TSQP Kick Off แนวคิดห้องเรียนแห่งความสุข