Active Learning ทักษะการสอนสำคัญช่วยเสริมทักษะสมรรถนะผู้เรียน

Starfish Labz
Starfish Labz 1693 views • 6 เดือนที่แล้ว
Active Learning ทักษะการสอนสำคัญช่วยเสริมทักษะสมรรถนะผู้เรียน

หากพูดถึงเคล็ดลับ เทคนิค หรือรูปแบบการสอนใหม่ที่ได้รับการพูดถึงมากที่สุดในยุคปัจจุบัน หนึ่งในรูปแบบการสอนที่ Starfish Labz เชื่อว่าผู้อ่านทุกคนโดยเฉพาะคุณครูต้องเคยได้ยินกันมาอย่างแน่นอนก็คือ Active Learning หรือการสอนเชิงปฏิบัติที่เรียกได้ว่ากลายมาเป็นหนึ่งในรูปแบบการสอนใหม่อย่างแท้จริง และในบริบทของบ้านเราการสอนหรือการสร้างกิจกรรม Active Learning ยังถือเป็นหนึ่งในตัวขับเคลื่อนหรือหัวใจสำคัญของหลักสูตรการเรียนการสอนใหม่อย่างหลักสูตรฐานสมรรถนะ (Competency-Based Education: CBE)

การทำความเข้าใจ Active Learning ประโยชน์ของตัวรูปแบบและความเกี่ยวข้องกับ CBC สำหรับคุณครูจึงถือเป็นสิ่งสำคัญและสามารถช่วยเรื่องการสอนของคุณครูได้อย่างยิ่งในบทความนี้ Starfish Labz จึงขอโอกาสทำหน้าที่พาคุณครูผู้อ่านทุกคนมาทำความเข้าใจการเรียนการสอนแบบ Active Learning กันค่ะ

การสอนหรือการสร้างกิจกรรม Active Learning คืออะไร? ประโยชน์ของกิจกรรม Active Learning คืออะไร? รวมถึงเกี่ยวข้องอย่างไรกันนะกับหลักสูตร CBE ตาม Starfish Labz มาค้นหาตำตอบกันเลยในบทความนี้

Active Learning คืออะไร

Active Learning หรือในภาษาไทยเรามักเรียกกันว่าการสอนเชิงปฏิบัติการสอนแบบปฏิบัติหรือการสอนเชิงรุกคือกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นไปที่การปฏิบัติลงมือทำการส่งเสริมให้เด็กๆ มีส่วนร่วมระหว่างกันรวมถึงส่วนร่วมกับคุณครูเทคนิคการสอนแบบ Active Learning มีที่มาจากทฤษฎี Constructivism ที่เชื่อว่าการเรียนรู้ที่ดีที่สุดนั้นเกิดจากการสร้างความรู้ด้วยตัวเด็กๆ เองแม้จะมีคุณครูคอยให้คำแนะนำ คำปรึกษาแต่หัวใจหลักคือตัวเด็กๆ หรือโอกาสในการลงมือปฏิบัติและได้มาซึ่งความรู้นั้นๆโดยตัวของเขานั่นเองค่ะ

โดยสำหรับในแวดวงการศึกษาบ้านเราปฏิเสธไม่ได้ว่าลักษณะการเรียนการสอนการสร้างกิจกรรม Active Learning ได้เริ่มเข้ามามีอิทธิพลและมีความสำคัญอย่างยิ่งทั้งเป็นหนึ่งในหัวใจหลักของหลักสูตร CBE ที่กำลังพัฒนาและเป็นหนึ่งในเทคนิคเคล็ดลับการสอนใหม่ ๆ ที่คุณครูสามารถใช้เพื่อการเรียนรู้ใหม่ที่ดียิ่งกว่าต่อเด็กๆ โดยในแง่ของการใช้คำแล้วสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการยังกำหนดให้ Active Learning มีคำแปลเป็นภาษาไทยว่า ‘การจัดการเรียนรู้เชิงรุก” แต่หลายๆ ครั้งเราก็อาจจะได้ยินการเรียกว่าเป็น ‘การเรียนรู้โดยเน้นผู้เรียนหรือเด็กๆ เป็นสำคัญ’ หรือ ‘Student-Centered/Child-Centered) นั่นเอง

Active Learning สำคัญอย่างไรต่อคุณครูในยุคศตวรรษที่ 21

อันที่จริงหากพูดถึงในบ้านเราแล้วกระแสการใช้การเรียนรู้แบบ Active Learning นั้นอาจกล่าวได้ว่ามีที่มามาจากตัวหลักสูตร CBE ที่ให้ความสำคัญหรือเรียกได้ว่ามีเคล็ดลับการสอนแบบ Active Learning เป็นหนึ่งในหัวใจหลักตัวหลักสูตรที่กำลังอยู่ในระหว่างการพัฒนามีการระบุอย่างชัดเจนถึง 4 หัวใจสำคัญ ได้แก่

1) การมีเป้าหมายในการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนที่เหมาะสมตามช่วงวัยเน้นการพัฒนาผู้เรียนรายบุคคล (Personalization) อย่างเป็นองค์รวม (Holistic Development) เพื่อการเป็นเจ้าของการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง (Life-Long Learning)

2) การเชื่อมโยงระหว่างการช่วยเด็กๆ พัฒนาสมรรถนะหลักและสมรรถนะเฉพาะเพื่อให้ผู้เรียนให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตและการทำงานเป็นหลักสูตรที่จัดสภาพแวดล้อมและเส้นทางการเรียนรู้ (Learning Pathway) ที่หลากหลายและระบบสนับสนุนการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับพหุปัญญาและธรรมชาติของผู้เรียน

3) มีกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) การใช้สื่อและสถานการณ์การเรียนรู้ร่วมสมัย มีความหลากหลายและยืดหยุ่น ตามความสนใจ ความถนัดของผู้เรียน (Differentiated Instruction) บริบท จุดเน้นของสถานศึกษา และชุมชนแวดล้อม

4) มุ่งใช้การประเมินเพื่อการพัฒนาและสะท้อนสมรรถนะของผู้เรียนตามเกณฑ์การปฏิบัติ (Performance) ที่เป็นธรรม เชื่อถือได้ เอื้อต่อการถ่ายโยงการเรียนรู้และพัฒนาในระดับที่สูงขึ้นตามระดับความสามารถ

ในแง่ของหลักสูตร CBE หรือในแง่ของการเตรียมตัวต่อรูปแบบการศึกษาใหม่ ๆ แล้ว ปฏิเสธไม่ได้ว่าการเริ่มทำความเข้าใจและใช้งานการเรียนการสอน การสร้างกิจกรรม Active Learning จึงมีความสำคัญอย่างมาก แต่ที่สำคัญยิ่งไปกว่าแค่การเตรียมตัวให้ตอบรับหลักสูตรก็คือการมองเห็นถึงความสำคัญ คุณประโยชน์ของตัวเทคนิคนั่นเองค่ะ ซึ่งจริงแล้วๆ Active Learing นั้นมีประโยชน์อย่างมากทั้งการช่วยให้เกิดการเรียนรู้แบบเชิงประสบการณ์และยังเป็นการเรียนรู้ที่เพิ่มสีสัน ความสนุก ช่วยให้ไม่เพียงเด็กๆ แต่ยังรวมถึงคุณครูไม่รู้สึกเบื่อเป็นการเรียนรู้ที่เกิดการร่วมมือระหว่างกันและกันเกิดปฏิสัมพันธ์ การสนทนา การเจรจา โต้ตอบที่ช่วยให้เกิดการแลกเปลี่ยนและเรียนรู้ทั้งต่อตัวคุณครูและเด็กๆ

Active Learning สำคัญอย่างไรต่อเด็กๆ ในยุคศตวรรษที่ 21

การเรียนการสอนแบบ Active Learning โดยส่วนใหญ่แล้วจะนำมาใช้เพื่อเป็นโมเดลในการพัฒนาทักษะสมรรถนะหนึ่งๆ ของเด็กๆ เป็นการเน้นไปที่ช่วยให้เด็กๆ เกิดทักษะที่ติดตัวเขาจนสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันจนถึงการทำงานในอนาคตจริงๆ ดังนั้นแล้วการช่วยให้เด็กๆ เติบโตไปอย่างมีความเพียบพร้อมมีทักษะที่ดี รู้ว่าเขาคือใครชอบอะไรจึงคงไม่สามารถเกิดขึ้นได้เลยหากไม่มีการเรียนการสอนที่ช่วยเน้นเรื่องการสร้างทักษะต่างๆ ของเขาตรงนี้ ซึ่งเป็นสิ่งที่หลักสูตรการเรียนรู้หรือรูปแบบการเรียนรู้ในรูปแบบเดิมๆ ไม่ได้เอื้อให้เกิดกระบวนการตรงนี้ตั้งแต่เริ่ม

แต่เดิม เราเน้นไปที่ตัววิชาหลักๆ เช่น คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เน้นไปที่ตัวเนื้อหาความรู้แต่ในปัจจุบัน สิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าคือตัวทักษะจริงๆ ที่เด็กๆ มีซึ่งในตัวอย่างความสำคัญที่เราเห็นกันได้อย่างชัดเจนทั่วโลกนี้ก็คือการมาถึงของการให้ความสำคัญเรื่องการพัฒนาทักษะสมรรถนะในแวดวงการการทำงานการมีผลรายงานทักษะและอาชีพในอนาคตที่มีความสำคัญในทุกๆ ปีของ World Economic Forum ซึ่งในปี 2023 นี้ มีทักษะมากมายที่น่าสนใจกำลังเป็นที่ต้องการหรือเรียกว่ากำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว เช่น Creative Thinking, Analytical Thinking, Resilience, Agility จนถึง AI & Big Data

กล่าวได้ว่าหากพูดถึงความสำคัญของ Active Learning แล้วจึงอาจไม่ใช่แค่เรื่องการเรียนรู้เล็กๆ น้อยๆ โดยทั่วไปเลยแต่คือการช่วยพัฒนาภาพรวมตัวตนความสามารถและอนาคตอย่างเป็นองค์รวมให้กับเด็กๆ ทักษะในห้องเรียน Active Learning เหล่านี้มีโอกาสติดตัวพวกเขาไปไม่เพียงแค่ในชีวิตประจำวันแต่ยังรวมถึงการทำงานเป็นรากฐานที่สำคัญต่อการดำรงอยู่ที่งดงามพร้อมต่อการทำสิ่งต่างๆ นั่นเองค่ะ

อ้างอิง:

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related Courses

การเรียนแบบบูรณาการ
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
2:00 ชั่วโมง

การสอนภาษาไทย (3R)

การสอนภาษาไทยของมูลนิธิโรงเรียนสตาร์ฟิชคันทรีโฮมได้ออกแบบมาเพื่อพัฒนาทักษะการฟัง พูด อ่าน เขียน อย่างเป็นระบบเข้าใจง่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การสอนภาษาไทย (3R)
Starfish Academy

การสอนภาษาไทย (3R)

Starfish Academy
2508 ผู้เรียน
การเรียนแบบบูรณาการ
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
basic
1:30 ชั่วโมง

คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว

คงจะดีถ้าการอ่านออกเขียนได้ ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป นวัตกรรม3R โรงเรียนบ้านปลาดาว ได้ออกแบบชุดการสอนที่ง่ายและเกิดผล ...

Starfish Academy
Starfish Academy
คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว
Starfish Academy

คู่มือการสอนนวัตกรรม 3R ฉบับบ้านปลาดาว

Starfish Academy
6288 ผู้เรียน
เครืองมือครู
ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
1:30 ชั่วโมง

Micro Learning เทคนิคการจัดการเรียนการสอน 1

คุณภาพของผู้เรียนนอกจากจะเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบในตัวผู้เรียนเอง แล้วกระบวนการเรียนการสอนที่ครู จัดให้เป็นสิ่งสำคัญต่อผลสัม ...

Starfish Academy
Starfish Academy
Micro Learning เทคนิคการจัดการเรียนการสอน 1
Starfish Academy

Micro Learning เทคนิคการจัดการเรียนการสอน 1

Starfish Academy
การเรียนแบบบูรณาการ
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
2:00 ชั่วโมง

การสอนคณิตศาสตร์ (3R)

คณิตศาสตร์จะไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป แค่เรามีเทคนิคดีๆ มาเป็นตัวช่วยในการสอน คณิตศาสตร์ของเราก็จะเป็นเรื่องง่าย ไม่น่าเบื่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การสอนคณิตศาสตร์ (3R)
Starfish Academy

การสอนคณิตศาสตร์ (3R)

Starfish Academy
2484 ผู้เรียน

Related Videos

เทคนิคการสอน สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”
03:45
Starfish Academy

เทคนิคการสอน สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”

Starfish Academy
6119 views • 2 ปีที่แล้ว
เทคนิคการสอน สอนอย่างไรให้ได้ “สมรรถนะ”
TSQP Kick Off แนวคิดห้องเรียนแห่งความสุข
05:24
Starfish Academy

TSQP Kick Off แนวคิดห้องเรียนแห่งความสุข

Starfish Academy
359 views • 2 ปีที่แล้ว
TSQP Kick Off แนวคิดห้องเรียนแห่งความสุข
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
03:43
Starfish Academy

Starfish Country Home School Foundation [ENG]

Starfish Academy
61 views • 2 ปีที่แล้ว
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
Makerspace Day #1
07:41
Starfish Academy

Makerspace Day #1

Starfish Academy
494 views • 1 ปีที่แล้ว
Makerspace Day #1