เหาคือตัวปัญหาทำให้หนูคันหัว

Kru Pang

1 ชั่วโมงที่แล้ว

ห้องเรียนของโรงเรียนปลาดาว นักเรียนสังเกตเห็นว่าเพื่อนที่อยู่ข้างๆ เกาศีรษะบ่อยๆ จากสิ่งที่เด็ก ๆ เห็น
จึงเกิดความสงสัยและถามเพื่อนว่า เพื่อนเป็นอะไร เพื่อนจึงตอบว่าเราคันหัวเพราะเป็นเหา จุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ที่ไม่ได้มีคำตอบ พอถึงคาบเรียน PBL นักเรียนเริ่มต้นจากการ ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับเหา ทั้งสาเหตุ ลักษณะ การแพร่กระจาย และแนวทางในการกำจัด จากนั้นจึงขยับไปสู่การตั้งคำถามที่เชื่อมโยงกับบริบทของตนเองและเพื่อนในกลุ่มจากนั้นปรึกษาพ่อแม่ คุณครูและสอบถามคนรอบข้าง คนในชุมชนว่าแถวบ้านของเรามีสมุนไพรอะไรที่สามารถนำมาใช้ในการดูแลเส้นผมและหนังศีรษะได้บ้าง และจึงช่วยกัน รวบรวและค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับสมุนไพรที่พบในท้องถิ่น ศึกษาสรรพคุณและวิธีการนำมาใช้ ก่อนจะนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์และเลือกแนวทางที่คิดว่าสามารถนำไปใช้ได้จริงใน
จากข้อสรุปศึกษา ค้นคว้า นักเรียนค้นพบวิธีกำจัดเหาจากสมุนไพร จึงใช้สมุนไพรและพืช พื้นบ้านมาคิดค้นเป็น แชมพูสมุนไพรกำจัดเหา เป็นรูปแบบที่ใช้งานง่าย เพราะเป็นสิ่งที่คนทั่วไปใช้ในการดูแลเส้นผมในชีวิตประจะวันอยู่แล้ว นักเรียนจึงเริ่มเปลี่ยนจากการค้นคว้าไปสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์ พวกเขาช่วยกันวางแผนว่า ต้องใช้อะไรบ้าง
ต้องเตรียมวัตถุดิบและอุปกรณ์อะไรบ้าง และมีขั้นตอนการทำอย่างไร นี่คือการเรียนรู้ เริ่มเปลี่ยนเป็นการคิดสู่การลงมือทำ
จนกระทั่งห้องเรียนกลายเป็นพื้นที่ทดลอง เมื่อถึงวันที่นักเรียนจะทดลองผลิตภัณฑ์ เพื่อนที่มีปัญหาเรื่องเหากลับไม่มาโรงเรียนในวันนั้น ทำให้ไม่สามารถทดลองกับกลุ่มเป้าหมายที่ตั้งใจไว้ได้ แทนที่จะหยุดกระบวนการ เด็กๆ เลือกที่จะปรับแผนโดยนำแชมพูที่พัฒนาขึ้นมาทดลองใช้กับตนเอง เพื่อสังเกตคุณสมบัติด้านอื่น ๆ ของผลิตภัณฑ์ก่อน
จากการสังเกตลักษณะเส้นผมและหนังศีรษะก่อนใช้ โดยพบว่าก่อนสระผมเส้นผมค่อนข้างแห้งและหยาบ รวมถึงมีความมันบนหนังศีรษะ จากนั้นจึงทดลองสระผมด้วยผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้น แล้วเป่าผมให้แห้ง สิ่งที่เกิดขึ้นหลังการทดลองทำให้เริ่มตั้งคำถามใหม่ ให้สังเกตเส้นผมมีความนุ่มขึ้น หนังศีรษะไม่ได้รู้สึกแห้ง ลอก ตึง ไม่พบอาการระคายเคือง ผื่นแดง
นักเรียนสามารถนำใช้ต่อได้และยังขอนำกลับไปสระต่อที่บ้านอีกด้วย จากการทดลองใช้ อีกทั้งยังรู้สึกว่าสามารถลดความมันของเส้นผม แต่น่าสนใจคือ นักเรียนไม่ได้หยุดสังเกตเพียงหลังสระผมเสร็จ แต่ยังติดตามผลในวันถัดมา พบว่าเส้นผมยังดูดีขึ้น เส้นผมไม่มันเร็ว ไม่ล่วง กลิ่นแชมพูสมุนไพรที่หอม นี่คือจากประสบการณ์ดังกล่าว นักเรียนจึงไม่ได้สรุปทันทีว่า แชมพูนี้กำจัดเหาได้แน่นอน แต่กลับเกิดคำถามว่า ผลลัพธ์หลังจากการใช้แชมพูสมุนไพรจะเป็นอย่างไร นี่คือจุดที่การเรียนรู้กำลังเริ่มต้น
จากการทดลองไปสู่ การตรวจสอบสมมติฐาน สิ่งที่เกิดขึ้นในห้องเรียนนี้จึงไม่ได้มีสาระเพียงเรื่องการกำจัดเหา แต่นักเรียนได้ฝึกกระบวนการเรียนรู้ ทั้งการตั้งคำถาม การสืบค้นข้อมูล การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นร่วมกับการออกแบบและสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ จนกระทั่งนำไปสู่การทดลอง การสังเกตและบันทึกผล การปรับปรุงการทดลอง การคิดต่อยอด
ผลการทดลองครั้งแรกนำไปสู่คำถามใหม่ว่า ผลิตภัณฑ์นี้สามารถกำจัดเหาได้จริงหรือไม่ และทำอะไรได้อีก กระบวนการเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-Based Learning: PBL) ซึ่งการเรียนรู้ผ่านปัญหาและกระบวนการค้นหาคำตอบ มากกว่าการรับคำตอบจากครูโดยตรง ดังนั้นในเชิงการศึกษา สามารถศึกษาวิจัยเรื่องนี้ได้ แต่ไม่ควรสรุปว่าแชมพูของนักเรียนแต่เป็น ผลิตภัณฑ์รักษาเหา จนกว่าจะมีหลักฐานด้านประสิทธิภาพและความปลอดภัยที่เหมาะสมกับนักเรียนหรือไม่