การเรียนรู้ของครู สู่จุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ของเด็ก

SI

2 ชั่วโมงที่แล้ว

การเดินทางของการเป็นครูของใครหลายคนอาจเริ่มต้นจากความฝันตั้งแต่วัยเด็ก แต่สำหรับฉัน เส้นทางสายนี้ไม่ได้เป็นแค่การสอบเพื่อมาเป็นครู หากเริ่มต้นจาก “หัวใจ” ที่ค่อย ๆ เรียนรู้ เติบโต และได้รับแรงบันดาลใจจากผู้คนที่เปรียบเสมือนครูในแต่ละช่วงของชีวิต มีคำสอนหลายประโยคที่ยังคงอยู่ในความทรงจำเสมอ เมื่อครั้งเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัย อาจารย์ผู้ชายท่านหนึ่งเคยกล่าวไว้ว่า “ปัจจุบันไม่ขวนขวาย ไม่ต้องทายอนาคต” ประโยคสั้น ๆ แต่ทรงพลังนี้สอนให้รู้ว่าความขยันและการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องย่อมส่งผลดีต่ออนาคต แม้อาจยังไม่เห็นผลในวันนี้ แต่วันหนึ่งความพยายามจะตอบแทนเราอย่างแน่นอนเมื่อก้าวเข้าสู่วัยทำงาน อาจารย์ผู้หญิงอีกท่านหนึ่งได้ฝากข้อคิดที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้งว่า “You are what you eat.” ท่านต้องการเตือนให้เราเห็นความสำคัญของการดูแลสุขภาพ เพราะร่างกายที่แข็งแรงคือพื้นฐานสำคัญของการทำงานและการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ ต่อมา ฉันได้พบกับผู้บริหารโรงเรียนแห่งหนึ่งตอนที่เริ่มต้นเข้าสู่การเป็นครู ที่เปรียบเสมือนทั้งครูและคุณปู่ในคน คนเดียวกัน ท่านมักกล่าวเสมอว่า “ครูก็คือนักเรียน” เพราะไม่ว่าจะอยู่ในบทบาทใด ทุกคนยังต้องเรียนรู้ พัฒนา และเปิดใจรับสิ่งใหม่อยู่เสมอ ครูจึงไม่ใช่ผู้ที่รู้ทุกอย่าง แต่คือผู้ที่พร้อมเรียนรู้ไปพร้อมกับเด็ก ๆ เพื่อส่งต่อสิ่งที่ดีที่สุดให้กับพวกเขา อีกแนวคิดที่ท่านย้ำอยู่เสมอคือ Learning by Doing (LBD) หรือการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยทางการศึกษาที่พบว่าการเรียนรู้แบบลงมือทำช่วยให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้ง พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ดีกว่าการเรียนรู้แบบรับฟังเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ ท่านยังสอนเรื่องการแต่งกายและบุคลิกภาพว่า “การแต่งตัวดี คือการให้เกียรติตนเองอย่างสูงสุด” เพราะการแต่งกายที่เหมาะสมไม่เพียงสร้างความประทับใจแก่ผู้พบเห็น แต่ยังช่วยเสริมความมั่นใจ สะท้อนความเป็นมืออาชีพ และสร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงานอีกด้วย
สิ่งที่ฉันได้รับจากการเป็นครูในโรงเรียนปลาดาว จึงไม่ได้มีเพียงองค์ความรู้หรือประสบการณ์ในการสอน แต่ยังได้รับแนวคิด วิธีคิด และโอกาสในการพัฒนาตนเองอยู่เสมอ ทุกครั้งที่โรงเรียนจัดกิจกรรมให้ครูเข้าร่วม ฉันมักรู้สึกตื่นเต้นและตั้งคำถามกับตัวเองว่า “วันนี้เราจะได้เรียนรู้อะไร” และ “เราจะนำสิ่งที่ได้ไปต่อยอดให้กับเด็ก ๆ อย่างไร” หนึ่งในกิจกรรมที่ประทับใจคือกิจกรรม Check-in ซึ่งฉันได้นำมาปรับใช้ในคาบโฮมรูม โดยให้นักเรียนช่วยกันโหวตว่าเพื่อนคนใดเป็นคนที่ทุกคนชื่นชอบมากที่สุด พร้อมตั้งฉายาให้เพื่อนคนนั้น เด็ก ๆ ต่างยกมือโหวตและบอกชื่อที่ตั้งให้เพื่อนกันอย่างสนุกสนาน และเพื่อนที่ได้รับคะแนนมากที่สุดได้รับฉายาว่า “เมสซี่แห่งปลาดาว” เพราะเป็นคนหน้าตาดีและเล่นฟุตบอลเก่ง บรรยากาศเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ รอยยิ้ม และการชื่นชมซึ่งกันและกัน หลังจากนั้นเด็ก ๆ ยังช่วยกันโหวตและตั้งฉายาให้เพื่อนคนอื่น ๆ ต่อ ทำให้ทุกคนรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของห้องเรียน
กิจกรรมเล็ก ๆ เช่นนี้อาจดูไม่ยิ่งใหญ่ แต่กลับช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างเพื่อน ส่งเสริมบรรยากาศเชิงบวกในห้องเรียน และทำให้นักเรียนรู้สึกอยากมาเรียนคาบโฮมรูมในทุกๆ วัน วันนี้ฉันจึงเชื่อมั่นว่า “ผู้ใหญ่ก็เหมือนเด็ก” เพราะไม่มีใครหยุดเรียนรู้ได้อย่างแท้จริง ครูเองก็ยังเป็นนักเรียนที่ต้องเรียนรู้ทุกวัน เรียนรู้จากผู้บริหาร จากเพื่อนร่วมงานสู่การแบ่งปันให้กับนักเรียน และจากประสบการณ์ที่พบเจอ เมื่อครูไม่หยุดเรียนรู้ เด็ก ๆ ก็จะได้รับโอกาสในการเรียนรู้ที่ดียิ่งขึ้นเช่นกัน
ท้ายที่สุดแล้ว การศึกษาไม่ได้เกิดขึ้นเพียงในห้องเรียน แต่เกิดขึ้นในทุกบทสนทนา ทุกกิจกรรม และทุกความสัมพันธ์ที่เรามีต่อกัน เพราะการเรียนรู้ที่แท้จริง คือการเติบโตไปพร้อมกัน ทั้งครูและนักเรียน