เล่นก็ได้ เรียนก็ดี นวัตกรรมการสอนบวกเลขของโรงเรียนปลาดาว

Rueankham

2 ชั่วโมงที่แล้ว

เล่นก็ได้ เรียนก็ดี นวัตกรรมการสอนบวกเลขของโรงเรียนปลาดาว
หลายครั้งที่คำว่า “เรียนคณิตศาสตร์” ทำให้เด็กหลายคนรู้สึกกังวล ไม่อยากเรียน หรือคิดว่ายากเกินไป ทั้งที่ในความเป็นจริง เด็กทุกคนสามารถเรียนรู้คณิตศาสตร์ได้ หากเริ่มต้นจากประสบการณ์ที่สนุก เข้าใจง่าย และสอดคล้องกับธรรมชาติของการเรียนรู้ในวัยปฐมวัย โรงเรียนปลาดาวเชื่อว่า "การเล่น คือ การเรียนรู้ที่ดีที่สุดของเด็ก" จึงออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่เปลี่ยนบทเรียนธรรมดาให้กลายเป็นเกม เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ การเคลื่อนไหว และการมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อน มากกว่าการนั่งท่องจำเพียงอย่างเดียว
หนึ่งในนวัตกรรมการเรียนรู้ที่โรงเรียนปลาดาวพัฒนาและใช้มาอย่างต่อเนื่องหลายปี คือ "การเรียนคณิตศาสตร์ผ่านเกมและสื่อรูปธรรม" พร้อมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้สู่โรงเรียนเครือข่ายที่สนใจในหลายพื้นที่ เพื่อให้ครูสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในห้องเรียน โดยใช้อุปกรณ์ง่าย ๆ ที่หาได้รอบตัว และเน้นให้เด็กเป็นผู้ลงมือเรียนรู้ด้วยตนเอง แนวคิดของนวัตกรรมนี้ตั้งอยู่บนหลักว่า "เด็กเรียนรู้ได้ดีที่สุดเมื่อได้เห็น ได้จับ ได้ขยับ และได้เล่น" จึงเปลี่ยนเรื่องการบวกเลขที่หลายคนมองว่าน่าเบื่อ ให้กลายเป็นกิจกรรมที่เต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ ความท้าทาย และความภูมิใจเมื่อเด็กค้นพบคำตอบด้วยตนเอง
วันนี้ครูหญิงจึงอยากแบ่งปัน 2 กิจกรรมการสอน "การบวกเลข" ที่ทั้งสนุก เข้าใจง่าย และสามารถนำไปใช้ได้จริงในห้องเรียนหรือที่บ้าน โดยเด็กจะรู้สึกเหมือนได้เล่นเกม มากกว่ากำลังเรียนคณิตศาสตร์
กิจกรรมที่ 1 : การบวกผ่านจุดเลข (1-4) โดยครูหญิงจะมีแฟลชการ์ด ที่แสดงเลขและจุดในการ์ดนั้นดังนี้
เลข1 มี 1 จุด
เลข 2 มี 2 จุด
เลข 3 มี 3 จุด
เลข 4 มี 4 จุด
วิธีการบวกเลขนับจุด เมื่อนำการ์ดเลข 2 (ที่มี 2 จุด) มาบวกกับการ์ดเลข 3 (ที่มี 3 จุด) นำทั้งสองการ์ดมาวางเรียงกันในแนวตั้ง แล้วให้เด็กนับจุด จากทั้งสองการ์ดหรือนับเพิ่มตามจุด เด็กอาจจะนำก้อนหิน ฝาขวดน้ำ ใบไม้ หรืออุปกรณ์ที่หาได้ในบริเวณโรงเรียน มาวางแทนผลบวกแล้วให้นักเรียนนับก็สามารถทำได้เช่นกัน
กิจกรรมที่ 2 : กิจกรรมนี้เป็นการเรียนรู้ผ่าน “มือของเด็ก” ที่ทั้งตื่นเต้นและได้เคลื่อนไหวร่างกายไปพร้อมกัน
ครูหญิงเริ่มจากการสอนสัญลักษณ์ของเลขต่างๆโดยการใช้มือของเด็กมาช่วย
กำมือ = มีค่าเท่ากับ 5
ชูนิ้วโป้งขึ้นมา = นิ้วที่เหลือหุบ มีค่าเท่ากับ 6
ชูนิ้วโป้งและนิ้วชี้ = นิ้วที่เหลือหุบ มีค่าเท่ากับ 7
ชูนิ้วโป้ง นิ้วชี้ และนิ้วกลาง = นิ้วที่เหลือหุบ มีค่าเท่ากับ 8
ชูนิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนาง นิ้วก้อยหุบ = มีค่าเท่ากับ 9
แบมือ = มีค่าเท่ากับ 10
วิธีการบวกเลขโดยการนับนิ้วแบบใหม่ ให้เด็กยืนหันหน้าเข้าหากัน เหมือนกำลังจะเป่ายิงฉุบ แต่แทนที่จะออก ค้อน กรรไกร กระดาษ เด็กออกมาเป็นสัญลักษณ์มือที่บอกไปข้างต้น เสร็จแล้วให้เด็กนับนิ้วที่ชูขึ้นมา ใครตอบได้ก่อนเป็นผู้ชนะ เช่น เด็กคนหนึ่ง “ชูนิ้วโป้งและนิ้วชี้ นิ้วที่เหลือหุบ (7)” อีกคน “ชูนิ้วโป้งขึ้นมา นิ้วที่เหลือหุบ (6)” เด็กก็นับนิ้วที่ชูไว้ ดังนั้น ผลบวกของการเป่ายิงฉุบข้างต้น มีค่าเท่ากับ 13
การบวกเลขผ่านเกมทั้งสองรูปแบบ ช่วยให้เด็กเข้าใจแนวคิดเรื่องจำนวนได้อย่างเป็นธรรมชาติ ลดความกังวลต่อวิชาคณิตศาสตร์ และเปลี่ยนห้องเรียนให้เต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ
เด็กได้พัฒนาทักษะหลายด้านพร้อมกัน ได้แก่
ความเข้าใจพื้นฐานด้านจำนวนและการบวก
การคิดอย่างเป็นระบบ
กล้ามเนื้อมัดเล็กจากการใช้นิ้วและหยิบจับอุปกรณ์
การสังเกตและการแก้ปัญหา
การรอคอย การเล่นร่วมกับผู้อื่น และการมีน้ำใจ
ที่สำคัญ วิธีการบวกเลขแบบนี้ยังช่วยแก้ปัญหา "นิ้วนับไม่พอ" เมื่อผลบวกเกินสิบ และเมื่อเด็กได้ฝึกฝนซ้ำอย่างต่อเนื่อง เด็กจะเริ่มจดจำผลบวกได้เองโดยไม่ต้องพึ่งการนับนิ้วอีกต่อไป นำไปสู่การคิดเลขในใจได้อย่างมั่นใจ ท้ายที่สุดแล้ว นวัตกรรมการเรียนรู้ที่ดีอาจไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ราคาแพงหรือเทคโนโลยีที่ซับซ้อน แต่เริ่มต้นได้จากความเข้าใจธรรมชาติของเด็ก และการออกแบบกิจกรรมที่ทำให้ "การเรียน" กลายเป็น "การเล่น" เพราะเมื่อเด็กสนุกกับการเรียนรู้ เขาจะไม่เพียงจำคำตอบได้ แต่จะรักการเรียนรู้ไปตลอดชีวิต และนี่คือหัวใจสำคัญของการจัดการเรียนรู้ที่โรงเรียนปลาดาวยึดถือและส่งต่อสู่โรงเรียนเครือข่ายมาอย่างต่อเนื่อง