Academic Journal (TSQP 1) การสร้างสุขภาวะพื้นฐาน

Starfish Academy
Starfish Academy 389 views • 5 เดือนที่แล้ว
Academic Journal (TSQP 1) การสร้างสุขภาวะพื้นฐาน

ตามพ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 สุขภาพ หรือ สุขภาวะ หมายถึง ภาวะของมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งทางกาย ทางจิต ทาง ปัญญา และทางสังคม เชื่อมโยงกันเป็นองค์รวมอย่างสมดุล ดังนั้น สุขภาวะพื้นฐานจึงหมายถึง การที่คนเรามีสุขภาพที่สมบูรณ์ แข็งแรงทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา เป็นสุขภาวะขั้นพื้นฐานที่สำคัญ มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันและมีความสมดุล นั่นคือ

  • สุขภาวะทางกาย คือ ร่างกายที่สมบูรณ์ แข็งแรง อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี 
  • สุขภาวะทางจิต คือ การมีจิตใจที่มีความสุข ผ่อนคลาย ไม่เครียด มีความเมตตา กรุณา 
  • สุขภาวะทางสังคม คือ การอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างมีความสุขในชุมชน ที่ทำงาน 
  • สุขภาวะทางปัญญา หรือว่าทางจิตวิญญาณ คือ การมีความสุขด้วยจิตใจที่สูง 

รวมไปถึงสุขภาวะขั้นพื้นฐานด้านสิ่งแวดล้อม ที่เอื้อต่อผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ อย่างมีประสิทธิภาพ และลดภาวะถดถอยการเรียนรู้ของผู้เรียนให้มากที่สุด ทั้งหมดนี้ถือว่าเป็นสุขภาวะพื้นฐานที่ดี มีความจำเป็นในการพัฒนา เพื่อให้การดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข ทั้งกายและจิต อาจกล่าวได้ว่า ไม่ใช่เพียงไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ แต่รวมถึงการมีชีวิตที่มีร่างกายแข็งแรง จิตใจแข็งแรง มีความสุขอยู่ในสังคมโลกปัจจุบันซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งรัฐบาลเองก็ได้เล็งเห็นความสำคัญของการสร้างสุขภาวะที่ดีให้กับคนไทย จึงได้กำหนด 5 แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ เพื่อพัฒนากำลังคนและสังคมของไทยให้มีรากฐานที่มั่นคง แข็งแรงเป็นปึกแผ่น มีสุขภาวะทางกาย ใจ สติปัญญาที่มีประสิทธิภาพ และเพียบพร้อมด้วยศักยภาพกระจายครอบคลุมในทุกพื้นที่อย่างเท่าเทียม โดยรัฐพร้อมให้การสนับสนุนและยกให้นโยบายด้านสุขภาวะที่ดีของคนไทย คือ นโยบายสำคัญของชาติที่ต้องเร่งดำเนินการให้สำเร็จลุล่วงตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ ดังนี้

5 แผนแม่บทส่งเสริมสุขภาวะคนไทย เป้าหมายสำคัญในการพัฒนาประเทศ

1. การสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาวะ และการป้องกัน และควบคุมปัจจัยเสี่ยงที่คุกคาม

สุขภาวะ ความรู้ที่ดี คือ ยารักษาโรคที่ดีที่สุดอย่างหนึ่ง การที่ประชาชนในประเทศรู้เท่าทันโรค ก็จะช่วยให้ป้องกันตัวเองจากการเกิดโรคได้เป็นอย่างดี 

2. การใช้ชุมชนเป็นฐาน ในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาวะที่ดี สภาพแวดล้อม เป็นอีกสิ่งที่สำคัญในการจะสร้างสุขภาวะที่ดี เพราะถ้ามีสภาพแวดล้อมในทุกพื้นที่เอื้อต่อการมีสุขภาวะที่ดี นำพามาซึ่งสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีตามมา

3. การพัฒนาระบบบริการสุขภาพที่ทันสมัยสนับสนุนการสร้างสุขภาวะที่ดี ระบบการบริการด้านสุขภาพเป็นอีกสิ่งที่ต้องพัฒนาอย่างเร่งด่วน เพื่อให้ได้รูปแบบการใช้บริการที่อำนวยความสะดวกได้อย่างรวดเร็ว ทั่วถึง มีประสิทธิภาพ และมีการรักษาที่ทันสมัย

4. การกระจายบริการสาธารณสุขอย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ การกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค ไม่ว่าจะทางด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา การแพทย์ และบริการทางสาธารณสุข คือ เป้าหมายปลายทางของการพัฒนาประเทศตามกรอบยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี ทุกพื้นที่ต้องมีการพัฒนาสถานพยาบาล ให้สามารถให้บริการประชาชนได้อย่างมีทั่วถึง ทันสมัย ประสิทธิภาพ และมีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐานสากล

5. การพัฒนาและสร้างระบบรับมือ รวมถึงปรับตัวต่อโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้ำที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 

แผนแม่บทข้อ 5 นี้ เป็นแผนที่ตรงกับสถานการณ์ในปัจจุบันเป็นอย่างมาก นอกเหนือจากเป็นการสร้างสุขภาวะพื้นฐานแล้ว ยังต้องศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับโรคอุบัติใหม่ โรคอุบัติซ้ำ เพราะโรคเหล่านี้เมื่อเกิดขึ้น มักส่งผลต่อเศรษฐกิจและสังคมเป็นวงกว้างอย่างที่ทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน กับการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่นั่นเอง

การพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานของผู้เรียน โรงเรียน โดยการดำเนินงานของคุณครูและบุคลากรในโรงเรียนมีบทบาทสำคัญ ในเรื่องของระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่ครอบคลุมหลายด้าน เช่น ด้านสุขภาวะของนักเรียน การคัดกรองนักเรียน ครูรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล รวมไปถึงกิจกรรมเสริมสร้างทักษะต่างๆ ทักษะชีวิต คุณธรรม จริยธรรม เป็นต้น ทั้งนี้ บางโรงเรียนอาจมีการดำเนินกิจกรรมที่สามารถนำมาต่อยอดนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะพื้นฐานของผู้เรียนได้ เช่น

1. โรงเรียนจะต้องจัดทำมาตรฐานโรงเรียนปลอดภัยครอบคลุมในทุกด้าน ทั้งนักเรียนและบุคคลที่อยู่ในโรงเรียน ไม่ว่าจะเป็นความปลอดภัยทางด้านสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ ภัยพิบัติ การเดินทาง หรือภัยเทคโนโลยี

2. โรงเรียนมีแนวทางในการพัฒนาการสำรวจติดตามระบบการช่วยเหลือผู้เรียนเป็นรายบุคคล

3. โรงเรียนเปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการคิดค้น พัฒนาการสร้างสุขภาวะพื้นฐานให้นักเรียนอย่างมีมาตรฐานและมีประสิทธิภาพ

4. มีการจัดอบรมเพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาการสร้างสุขภาวะพื้นฐานเพื่อทำการขับเคลื่อนในโรงเรียนให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน

ดังนั้น สุขภาวะขั้นพื้นฐานของมนุษย์ทุกคน เป็นสิ่งที่จะต้องให้ความสำคัญ และเป็นประเด็นเร่งด่วนในช่วงสถานการณ์โควิด-๑๙ ที่จะต้องดำเนินการให้มีการวางแผนการจัดกิจกรรมหรือโครงการ เพื่อพัฒนาสุขภาวะขั้นพื้นฐานและการช่วยเหลือทุกชีวิต โดยเฉพาะเด็กในทุกช่วงวัยจะเจริญเติบโต และมีพัฒนาการทางร่างกายและจิตใจ รวมทั้งการเรียนรู้อันเป็นพื้นฐานสำคัญที่จะนำไปสู่ชีวิตที่มีคุณภาพในอนาคตตลอดจนครอบครัว สังคม และชุมชนให้สามารถอยู่ได้อย่างปลอดภัย ดังนั้นสุขภาวะที่สมบูรณ์ทุก ๆ ด้านจะเชื่อมโยงกัน และจะสะท้อนถึงความเป็นองค์รวมอย่างแท้จริงของสุขภาพที่เกื้อหนุนและเชื่อมโยงกันทั้ง ๔ มิติ ได้แก่ กาย จิต สังคม และปัญญานั่นเอง

แหล่งอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัย. (๒๕๕๙). คู่มือการดำเนิน งานโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ พ.ศ. 2558. (พิมพ์ครั้ง ที่ 2). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ สำนักงานพระพุทธศาสนา แห่งชาติ. 

กระทรวงสาธารณสุข สำนักส่งเสริมสุขภาพ. (2561). ตัวชี้วัดประเด็นยุทธศาสตร์ ปีงบประมาณ: 2558 ไตรมาส 4. จาก hp.anamai.moph.go.th/download/ AA4.pdf

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related Courses

การบริหารจัดการตนเอง การรู้จักสังคม
basic
2:00 ชั่วโมง

การจัดสวนภายในโรงเรียน

การจัดสวนในโรงเรียน เป็นการส่งเสริมให้เด็กๆ ได้สัมผัสกับธรรมชาติ โดยได้ลงมือทำสิ่งต่างๆด้วยตนเอง เป็นการสร้างความสุข เ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
การจัดสวนภายในโรงเรียน
Starfish Academy

การจัดสวนภายในโรงเรียน

Starfish Academy
การบริหารจัดการตนเอง การรู้จักสังคม
basic
2:00 ชั่วโมง

How To Build a School Garden

School gardens have grown from a rarity to a well-known concept that continues to gain traction ...

Starfish Academy
Starfish Academy
How To Build a School Garden
Starfish Academy

How To Build a School Garden

Starfish Academy
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา การรู้จักตนเอง
basic
2:00 ชั่วโมง

การพัฒนาสุขภาวะกาย

คอร์สนี้จะทำให้ได้เรียนรู้ถึงและเข้าใจการสร้างสุขภาพกายที่ดีสำหรับเด็กประถมศึกษา เพราะสุขภาพกายมีความสำคัญต่อการเรียนรู้ของเด็กๆ

Starfish Academy
Starfish Academy
การพัฒนาสุขภาวะกาย
Starfish Academy

การพัฒนาสุขภาวะกาย

Starfish Academy
ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
2:00 ชั่วโมง

Environmental Education (EE)

The goal of the course is to explain to educators what environmental education is, what its goal ...

Starfish Academy
Starfish Academy
Environmental Education (EE)
Starfish Academy

Environmental Education (EE)

Starfish Academy

Related Videos

Starfish Country Home School Foundation [ENG]
03:43
Starfish Academy

Starfish Country Home School Foundation [ENG]

Starfish Academy
29 views • 1 ปีที่แล้ว
Starfish Country Home School Foundation [ENG]
Covid-19 กับผลกระทบต่อการศึกษาไทย
10:01
Starfish Academy

Covid-19 กับผลกระทบต่อการศึกษาไทย

Starfish Academy
323 views • 9 เดือนที่แล้ว
Covid-19 กับผลกระทบต่อการศึกษาไทย
Starfish Country Home School Foundation
03:43
Starfish Academy

Starfish Country Home School Foundation

Starfish Academy
162 views • 1 ปีที่แล้ว
Starfish Country Home School Foundation
สร้างการเรียนรู้แบบ Active learning ตอบโจทย์ 8 ตัวชี้วัดเกณฑ์ PA
03:25
Starfish Academy

สร้างการเรียนรู้แบบ Active learning ตอบโจทย์ 8 ตัวชี้วัดเกณฑ์ PA

Starfish Academy
29 views • 4 วันที่แล้ว
สร้างการเรียนรู้แบบ Active learning ตอบโจทย์ 8 ตัวชี้วัดเกณฑ์ PA