CS Unplugged เรียน Coding โดยไม่ใช้คอมพิวเตอร์

CS Unplugged เรียน Coding โดยไม่ใช้คอมพิวเตอร์

Computer Science Unplugged หรือ CS Unplugged เป็นแนวคิดการเรียนการสอนเพื่อสร้างความเข้าใจในหลักการพื้นฐานของวิทยาการคอมพิวเตอร์ได้โดยไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ แต่เป็นการใช้กิจกรรม การเล่นสนุก บัตรคำ ปริศนา เกม กระดาน ดินสอสี อุปกรณ์ และสิ่งรอบตัวมาประกอบกันเพื่อเป็นสื่อในการแก้ปัญหา ทำให้เกิดการเรียนรู้ให้เข้าใจในหลักการพื้นฐานของวิทยาการคอมพิวเตอร์และวิทยาการคำนวณ


กิจกรรม CS Unplugged ฝึกให้เด็กคิดแก้ปัญหาและคิดอย่างเป็นระบบ ด้วยการเล่นเกมหรือกิจกรรมที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน เป็นพื้นฐานต่อยอดการศึกษาต่อในศาสตร์อื่นอันเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ เช่น ต้องการให้ได้แถวที่เรียงลำดับความสูง ด้วยวิธีการจัดลำดับ (sorting algorithm) แบบต่างๆ เช่น การจัดเรียงแบบ Bubble Sort โดยเทียบความสูงคนที่ยืนติดกันทีละคู่ ให้คนที่ตัวสูงกว่าขยับไปด้านขวา ทำซำ้เช่นนี้เรื่อยไปจนได้การจัดแถวที่เรียงลำดับความสูงครบทุกคน วิธีการนี้ผู้เรียนสามารถเข้าใจอัลกอริธึมในการจัดเรียงข้อมูลผ่านกิจกรรมการจัดแถวนี้ได้ โดยไม่ต้องใช้เครื่องคอมพิวเตอร์


ตัวอย่างของกิจกรรม CS Unplugged ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 การเรียน coding จะเน้นกระบวนการคิด การคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล การคิดอย่างเป็นขั้นตอน มากกว่าการใช้คอมพิวเตอร์ เน้นการมีปฏิสัมพันธ์ การสื่อสารกับเพื่อนร่วมชั้นเรียน ทำให้เด็กรู้สึกสนุกสนาน สามารถจัดกิจกรรมโดยใช้บัตรคำสั่ง เกม เป็นต้น หากต้องการได้ตัวอย่างการจัดกิจกรรม สามารถดาวน์โหลดหนังสือ “ซีเอส อันปลั๊ก โปรแกรมเสริมสมรรถนะและขยายความสามารถของเด็กระดับปฐมวัย (ฉบับแปลภาษาไทย)” สนับสนุนโดย Google Inc. แปลเป็นฉบับภาษาไทยโดยอาจารย์และนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ หนังสือมีเนื้อหาเหมาะสำหรับเด็กอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป โดยหนังสือนี้จะแบ่งออกเป็น 6 บท ตั้งแต่พื้นฐานของคอมพิวเตอร์ เช่น เลขฐาน 2 สีจากตัวเลข การบีบอัดข้อมูล อัลกอรีทึม และ การเรียงลำดับ เป็นต้น สามารถดาวน์โหลดได้ที่นี่ หรือศึกษาแนวทางการจัดกิจกรรมกาเรียนรู้ผ่านบทเรียนออนไลน์ของ StarfishLabz ได้ที่ https://www.starfishlabz.com/คอร์ส/91-cs-unplugged


ทักษะและความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรม CS Unplugged นำไปสู่การแก้ปัญหาอย่างเป็นลำดับขั้นตอน เป็นหลักการที่มีประโยชน์ สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับสถานการณ์ทั้งในชีวิตประจำวันหรือกิจกรรมอื่นที่ได้รับมอบหมาย และสามารถนำไปต่อยอดไปสู่แนวคิดในการพัฒนาโปรแกรมหรือเรียกว่าแนวคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking) ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบคือ


1. Decomposition (การแยกย่อยปัญหา) เป็นการย่อยปัญหาหรือระบบที่ซับซ้อนออกเป็นส่วนย่อย เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการและแก้ปัญหาได้ง่ายขึ้น เช่น หากต้องการเข้าใจว่าระบบของพัดลมว่ามีการทำงานอย่างไร ทำได้โดยการแยกพัดลมออกเป็นส่วนๆ แล้วสังเกตและทดสอบการทำงานของแต่ละองค์ประกอบ จะเข้าใจได้ง่ายกว่าวิเคราะห์จากระบบใหญ่ที่ซับซ้อน


2. Pattern Recognition (การจดจำรูปแบบ) เมื่อเราย่อยปัญหาออกเป็นส่วนเล็กๆ ขั้นตอนต่อไปคือการหารูปแบบ ความสัมพันธ์ที่เกี่ยวข้องกัน หรืออาจเป็นลักษณะที่เหมือนกันหรือต่างกันของปัญหาส่วนเล็กๆ ที่ได้ถูกย่อยออกมา เช่น หากต้องการสร้างยานพาหนะ ยานพาหนะย่อมมีลักษณะบางอย่างที่เหมือนกัน คือมีล้อ จำนวนที่นั่ง สี และสามารถขับเดินหน้า ถอยหลัง และเบรคได้ ลักษณะที่มีร่วมกันนี้ เราเรียกว่ารูปแบบ เมื่อเราสามารถอธิบายยานพาหนะหนึ่งคันได้ เราจะอธิบายลักษณะของยานพาหนะคันอื่นๆ ได้ ตามรูปแบบที่เหมือนกันนั่นเอง เช่น รถยนต์ รถเมล์ รถกระบะ รถจักรยาน รถตุ๊กๆ


3. Abstraction (การคิดเชิงนามธรรม) เป็นกระบวนการคัดแยกคุณลักษณะที่สำคัญออกจากรายละเอียดในโจทย์ปัญหา หรืองานที่กำลังพิจารณาเพื่อให้ได้องค์ประกอบที่จำป็นเพียงพอและกระชับที่สุด มุ่งความคิดไปที่ข้อมูลสำคัญ และคัดกรองส่วนที่ไม่เกี่ยวข้องออกไป เพื่อให้ได้องค์ประกอบที่กระชับและจำเป็นเพียงพอในการแก้ปัญหา ผลลัพธ์ของการคิดเชิงนามธรรม เรียกว่า แบบจำลอง (Model) เช่น แม้ว่ายานพาหนะแต่ละคันจะมีลักษณะเหมือนกัน แต่ก็มีลักษณะเฉพาะตัวที่ต่างกัน เช่น รถยนต์สีขาว 4 ล้อ 7 ที่นั่ง ความคิดด้านนามธรรมจะคัดกรองลักษณะที่ไม่ได้ร่วมกันกับรถคันอื่นๆ ออกไป เพราะรายละเอียดที่ไม่เกี่ยวข้องเหล่านี้ ไม่ได้ช่วยให้เราอธิบายลักษณะพื้นฐานในการสร้างยานพาหนะออกมาได้ กระบวนการคัดกรองสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องออกไป และมุ่งที่รูปแบบซึ่งช่วยให้เราแก้ปัญหาได้เรียกว่าแบบจำลอง(model) เมื่อเรามีความคิดด้านนามธรรม ช่วยให้รู้ว่าไม่จำเป็นที่ยานพาหนะทุกคันต้องสีขาวและมี 4 ประตู หรือทำให้มีแบบจำลองความคิดที่ชัดเจนขึ้นนั่นเอง


4. Algorithm (ขั้นตอนวิธี) คือการพัฒนาแนวทางแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นเป็นตอน หรือสร้างหลักเกณฑ์ขึ้นมาเพื่อดำเนินตามทีละขั้นตอนในการแก้ไขปัญหา เช่น เมื่อเราต้องการสั่งคอมพิวเตอร์ให้ทำงานบางอย่าง เราต้องเขียนโปรแกรมคำสั่งเพื่อให้ทำงานไปตามขั้นตอน การวางแผนเพื่อให้คอมพิวเตอร์ทำงานตอบสนองความต้องการนี้เรียกว่าขั้นตอนวิธี คอมพิวเตอร์จะทำงานได้ดีเพียงใด ขึ้นอยู่กับชุดคำสั่งที่เรากำหนดให้ทำงานนั่นเอง การออกแบบขั้นตอนวิธียังเป็นประโยชน์ต่อการคำนวณ การประมวลผลข้อมูลและการวางระบบอัตโนมัติต่างๆ


เอกสารอ้างอิง

•   school.dek-d.com/blog/featured/การคิดเชิงคำนวณ/

•   www.teachernu.com/2019/01/02/แนวคิดเชิงคำนวณ/

•   www.bangkokbiznews.com/blog/detail/647968

•   thepotential.org/2019/10/08/coding-from-coder-poomparin/

•   medium.com/kru-jo/หนังสือ-cs-unplugged-สอน-coding-แบบไม่ต้องเสียบปลั๊ก-ฟรี-cf677cb81d38


เรียบเรียบโดย ชฎารัตน์ พิพัฒนนันท์

ผู้เชี่ยวชาญในการพัฒนาครูและนักเทคโนโลยีทางการศึกษา

StarfishLabz และ Starfish Academy

มูลนิธิโรงเรียนสตาร์ฟิชคันทรีโฮม

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

เทคนิคการสอนลูกให้รู้ทันเทคโนโลยีอย่างถูกหลัก

เทคนิคการสอนลูกให้รู้ทันเทคโนโลยีอย่างถูกหลัก

Starfish Academy
Starfish Academy

ปัจจุบันเทคโนโลยีได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของทุกคนมากขึ้น และมนุษย์อย่างเราๆ ก็ได้นำเทคโนโลยีเหล่านั้นมาใช้ประโยชน์และอำนวยความสะดวกอย่างหลากหลาย โดยเฉพาะด้านการสื่อสาร ที่ดูจะก้าวกระโดดมาก ทำให้เด็กๆ รุ่นใหม่เข้าถึงเทคโนโลยีได้อย่างรวด ...

911 views 18.08.20
เทคนิคการสอนลูกให้รู้ทันเทคโนโลยีอย่างถูกหลัก
ต้าน Covid19 ด้วยพลังการเรียนรู้ผ่านโลกออนไลน์

ต้าน Covid19 ด้วยพลังการเรียนรู้ผ่านโลกออนไลน์

Starfish Academy
Starfish Academy

ท่ามกลางการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส Covid 19 ในประเทศของเรา ทำเอาสิ่งต่าง ๆ ต้องหยุดกันไปหมด ทั้งผู้ที่ทำงานก็ต้องเปลี่ยนสไตล์การทำงานเป็นแบบ Work From Home รวมไปถึงต้องหยุดการไปโรงเรียน หรือมหาวิทยาลัย จากปรากฎการณ์นี้ทำให้ทั่วโลกได้ปรับเป ...

739 views 03.04.20
ต้าน Covid19 ด้วยพลังการเรียนรู้ผ่านโลกออนไลน์
แอปพลิเคชันที่ช่วยคุณพ่อคุณแม่ในการ work from home ให้ไม่ยากอีกต่อไป

แอปพลิเคชันที่ช่วยคุณพ่อคุณแม่ในการ work from home ให้ไม่ยากอีกต่อไป

Starfish Academy
Starfish Academy

เรียกได้ว่าช่วง work from home ก็ทำให้คุณพ่อคุณแม่อย่างเราๆ มีการปรับเปลี่ยนอะไรหลายๆ อย่างพอสมควร ตั้งแต่สถานที่ทำงานที่เดิมทำงานอยู่ในออฟฟิศก็ต้องหอบเอกสารงานต่างๆ ย้ายมาทำที่บ้าน หรืออย่างบางคนก็ไม่เคยต้องทำงานในแอปพลิเคชันอื่นๆ คราวนี้ก็ได้ลอง ...

1245 views 18.08.20
แอปพลิเคชันที่ช่วยคุณพ่อคุณแม่ในการ work from home ให้ไม่ยากอีกต่อไป