รวมเรื่องควรรู้ก่อนจดทะเบียนบ้านเรียน

รวมเรื่องควรรู้ก่อนจดทะเบียนบ้านเรียน

สำหรับครอบครัวที่กำลังสนใจการทำบ้านเรียนด้วยการจดทะเบียนกับเขตพื้นที่การศึกษา อาจยังสับสนว่าควรเริ่มต้นอย่างไร มีขั้นตอนอะไรบ้าง บทความนี้มีข้อมูลมาฝากค่ะ

จดทะเบียนบ้านเรียน คืออะไร?

เมื่อตัดสินใจทำ Homeschool แล้ว สิ่งหนึ่งที่มักถูกพูดถึงบ่อยๆ คือ การจดทะเบียนบ้านเรียน ซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของการจัดการศึกษาโดยครอบครัว ซึ่งการจดทะเบียนกับเขตพื้นที่การศึกษาที่เราอาศัยอยู่ แบ่งได้ เป็นดังนี้

  • ระดับปฐมวัย หรืออนุบาล จดทะเบียนกับ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐานหรือ สพฐ. 
  • ระดับประถม จดทะเบียนกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา หรือ สพป.
  • ระดับมัธยม จดทะเบียนกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา หรือ สพม.

สำหรับระดับปฐมวัยหรืออนุบาลนั้น ยังไม่ใช่การศึกษาภาคบังคับ จะจดทะเบียนหรือไม่ก็ได้ แต่การจดทะเบียนกับเขตพื้นที่การศึกษาก็ทำให้มั่นใจได้ว่า หากต้องการพาลูกเข้าระบบโรงเรียนปกติ ก็สามารถทำได้ เพราะเมื่อจดทะเบียนกับเขตพื้นที่การศึกษาก็จะได้รับรองวุฒิอย่างถูกต้อง

เขตพื้นที่การศึกษา กับ สนง.เขต

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา กับ สำนักงานเขต ที่เราไปติดต่อทำบัตรประชาชน เป็นคนละสถานที่กันนะคะ โดยเขตพื้นที่การศึกษา เป็นระบบการจัดแบ่งเขตพื้นที่การศึกษาการปกครอง ที่จัดแบ่งโดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อจัดระบบ และกระจายอำนาจการจัดการศึกษาในประเทศไทยให้ครอบคลุมมากขึ้น แบ่งเป็น 2 ระดับ คือ  เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา และเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา โดยการจดทะเบียน Homeschool กับเขตพื้นที่การศึกษา ต้องจดกับเขตพื้นที่ที่เราพำนักอาศัยอยู่เท่านั้น  สำหรับกรุงเทพมหานคร สนง.เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา อยู่ที่ ถ.ศรีอยุธยา เขตราชเทวี โทร. 0-2354-5258 

เริ่มต้นจดทะเบียนบ้านเรียนกับเขตการศึกษา 

สำหรับผู้ที่ต้องการจดทะเบียนบ้านเรียนกับเขตพื้นที่การศึกษา อาจเริ่มต้นจากโทรสอบถามข้อมูลที่สนง.เขตพื้นที่การศึกษาที่อาศัยอยู่ โดยทั่วไปบ้านเรียนสามารถยื่นขอจดทะเบียนกับเขตพื้นที่การศึกษาได้ ปีละ 2 ครั้ง คือ ประมาณเดือนมีนาคม และ เดือน ตุลาคม ซึ่งกรอบเวลาของแต่ละเขตพื้นที่อาจแตกต่างกัน จึงควรสอบถามเพื่อความแน่ใจ โดยทั่วไปเขตการศึกษาจะให้คำแนะนำ รวมทั้งให้แบบฟอร์มเอกสารต่างๆ ที่ต้องใช้ยื่นเพื่อจดทะเบียนบ้านเรียนมาด้วย

จดทะเบียนกับเขตพื้นที่ฯต้องมีเอกสารอะไรบ้าง                                                                                                                  

การยื่นขอจัดการศึกษาโดยครอบครัวนั้น มีเอกสารที่ต้องยื่นได้แก่ สำเนาทะเบียนบ้านของพ่อแม่ บัตรประจำตัวประชาชน ของผู้จัดการศึกษา วุฒิการศึกษาของผู้จัดการศึกษา และเอกสารอื่นๆ  ดังนี้ 

  • แบบแสดงความประสงค์ขออนุญาตจัดการศึกษาโดยครอบครัว 
  • แบบยื่นความประสงค์ขอจัดทำแผนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว ร่วมกับสพป. หรือสพม.
  • คำขอมีบัตรประจำตัวผู้เรียน (แนบรูปถ่าย 2 รูป) 
  • แผนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว 

ซึ่งเอกสาร 3 อันดับแรก เขตพื้นที่ฯ จะมีแบบฟอร์มมาให้ ส่วนแผนการจัดการศึกษา เป็นสิ่งที่แต่ละครอบครัวต้องเขียนเอง แต่ก็ไม่ยากเกินความสามารถค่ะ

เขียนแผนการศึกษาทำอย่างไร

คุณพ่อคุณแม่บ้านเรียนยุคนี้ ถือว่าโชคดีเพราะมีบ้านเรียนรุ่นพี่แบ่งปันตัวอย่างการเขียนแผนไว้ให้อย่างมากมายค่ะ แต่ก่อนลงมือเขียนแผน อาจต้องเริ่มศึกษาหลักสูตรในระดับชั้นการเรียนของลูกที่กระทรวงกำหนดเพื่อให้เข้าใจเงื่อนไขและข้อกำหนดต่างๆ ก่อน เช่น หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปี 2551 

หลังจากนั้นจึงเริ่มลงมือเขียนแผน โดยอาจดูตัวอย่างแผนการเรียนที่ครอบครัวบ้านเรียนหลายๆ ครอบครัวได้แบ่งปันไว้ ทั่วไป ข้อมูลในแผนการเรียนประกอบไปด้วย

  • ข้อมูลพื้นฐานของครอบครัว เช่น ประวัติการศึกษาและการทำงานของพ่อแม่ อายุ ที่อยู่
  • ข้อมูลพื้นฐานของผู้เรียน เช่น อายุและพัฒนาการด้านต่างๆ 
  • ระดับการจัดการศึกษา และเหตุผลของการจัดการศึกษาโดยครอบครัว ข้อมูลในส่วนนี้ให้ครอบครัวระบุเหตุผลของการเลือกการจัดการศึกษาแบบบ้านเรียน 
  • จุดมุ่งหมายของการจัดการศึกษาโดยครอบครัว ระบุเป้าหมายที่คาดหวังจากการจัดการศึกษาโดยครอบครัว เช่น เด็กๆ ได้พัฒนาความสามารถที่ตนเองถนัดได้อย่างเต็มที่ สื่อสารได้สองภาษา และมีทักษะทางอารมณ์ที่ดี เป็นต้น
  • รูปแบบการจัดการศึกษา ระบุว่าเราจะจัดการศึกษาแบบใด เช่น รวมกลุ่มกับครอบครัวที่มีความสนใจคล้ายกัน จัดการศึกษาแบบครอบครัวเดี่ยว 
  • การจัดการเรียนรู้ ในส่วนนี้จะแตกต่างกันไปตามระดับการศึกษาของเด็กแต่ละคน
  • การวัดผลและประเมิน ในส่วนนี้ระบุวิธีการประเมิน ซึ่งโดยทั่วไปเขตการศึกษาจะมีเกณฑ์การประเมินมาให้

แผนการศึกษาเขียนผิดแก้ได้?

หลังจากเขียนแผนการศึกษายื่นให้กับสนง.เขตพื้นที่การศึกษาแล้ว หากมีข้อผิดพลาด หรือข้อมูลที่ไม่ตรงตามหลักสูตรที่กระทรวงกำหนด ทางสนง.เขต อาจส่งให้มีปรับแก้ ซึ่งโดยทั่วไปอาจต้องแก้ 1-2 ครั้ง 

แผนการศึกษาต้องเขียนทุกปีไหม?

การเขียนแผนการจัดการศึกษาโดยครอบครัวนั้น ในหนึ่งระดับการศึกษาจะเขียนเพียงครั้งเดียว เช่น ระดับอนุบาล 1-3 ก็จะเขียนแผนรวมทั้ง 3 ปี ระดับประถม ก็เขียนแผนครั้งเดียวใช้ตั้งแต่ประถมปีที่ 1-6 เป็นต้น ในช่วงแรกจึงอาจดูเหมือนวุ่นวาย มีสิ่งที่ต้องศึกษาเยอะ แต่หากเขียนแผนสำเร็จแล้ว คุณพ่อคุณแม่ก็จัดการเรียนการสอนให้ลูกได้ยาวๆ ทั้งนี้ ในแต่ละปีการศึกษา ทางเขตจะส่งจดหมาย เพื่อให้ครอบครัวทำรายงานประเมินผลการศึกษาในแต่ละปี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบางแห่ง อาจนัดครอบครัวบ้านเรียน เข้าไปพบที่เขตเพื่อทำการประเมิน บางแห่งอาจใช้วิธีไปเยี่ยมที่บ้านของแต่ละครอบครัว ขึ้นอยู่กับจำนวนบ้านเรียนในแต่ละเขตพื้นที่

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

การจัดการศึกษาแบบโฮมสคูลบนฐานวิถีชีวิตใหม่

การจัดการศึกษาแบบโฮมสคูลบนฐานวิถีชีวิตใหม่

Starfish Academy
Starfish Academy

การจัดการศึกษาในปัจจุบัน เป็นการจัดการศึกษาที่ปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์โควิด-19 มีการปิดเรียนด้วยเหตุพิเศษ เนื่องจากการแพร่ระบาดรุนแรงของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) หรือ โควิด-19 ในหลายพื้นที่ในประเทศไทยกระทรวงศึกษาธิการตระห ...

318 views 30.03.21
การจัดการศึกษาแบบโฮมสคูลบนฐานวิถีชีวิตใหม่
สร้างสังคมหลากหลาย ให้เด็ก Homeschool

สร้างสังคมหลากหลาย ให้เด็ก Homeschool

Starfish Academy
Starfish Academy

เมื่อพูดถึงการทำ Homeschool สิ่งที่พ่อแม่ผู้ปกครองมักเป็นกังวล คือ เรื่อง การเข้าสังคม เพราะผู้ที่ไม่ได้คลุกคลีกับการทำ Homeschool มักเข้าใจว่า การเป็นเด็กบ้านเรียน คือ เรียนรู้ด้วยตัวเองอยู่ที่บ้านลำพัง ไม่มีเพื่อน ไม่มีสังคม แต่ในความเป็นจริงแล้ว ครอบครัวก็เ ...

217 views 17.02.21
สร้างสังคมหลากหลาย ให้เด็ก Homeschool
วิธีเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นเด็ก Home School

วิธีเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นเด็ก Home School

Starfish Academy
Starfish Academy

หลังจากผ่านขั้นตอนรวบรวมข้อมูล วางแผน และเข้าสู่ขั้นลงมือจริงที่จะนำไปสู่การเป็นครอบครัว Homeschool อย่างเต็มตัว ถึงแม้ว่าคุณจะผ่านช่วงเวลาที่ยากที่สุดมาแล้ว นั่นคือ การตัดสินใจทำบ้านเรียน แต่ใช่ว่าหนทางข้างหน้าจะปราศจากอุปสรรค ยิ่งสำหรับครอบครัวที่เพิ่ง ...

319 views 15.03.21
วิธีเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นเด็ก Home School