ชวนมารู้จักกับ “อาชาบำบัด” การบำบัดเพื่อเด็กพิเศษ

ชวนมารู้จักกับ “อาชาบำบัด” การบำบัดเพื่อเด็กพิเศษ

อาชาบำบัดคืออะไร?

วันนี้เราจะชวนมารู้จักกับศาสตร์การบำบัดที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เรียกได้ว่าเป็นการบำบัดที่มีประสิทธิภาพแม้จะผ่านกาลเวลามาอย่างยาวนาน นั่นคือ “อาชาบำบัด” ( Hippotherapy ) หรือการนำม้ามาช่วยให้การรักษาและฟื้นฟูสุขภาพผู้ป่วยทั้งกายและใจ อาชาบำบัดไม่ใช้เรื่องใหม่ค่ะ เพราะเริ่มมีการนำมาใช้ตั้งแต่ยุคกรีกโบราณ โดยการขี่อยู่บนหลังม้าเพื่อเสริมสร้างความมั่นใจ และลดความกลัว และเริ่มแพร่หลายในยุโรป และอเมริกาเหนือ ในช่วงปี 1960 ส่วนในประเทศไทย เริ่มแพร่หลายในช่วงสิบกว่าปีนี้เองค่ะ 

เนื่องจากการเดินของม้าช่วยกระตุ้นผู้ป่วยในด้านต่างๆ เพราะการขี่ม้า จะสร้างการทรงตัว และมีสมาธิจดจ่ออยู่กับการขี่ม้า เป็นการเพิ่มความนิ่งให้กับเด็กที่มีความผิดปกติทางสมองและการเคลื่อนไหว เพราะจังหวะการก้าวย่างของม้านั้น ใกล้เคียงกับจังหวะการก้าวเดินของมนุษย์ เมื่อเด็กๆ ได้ฝึกขี่ม้า ก็เปรียบเสมือนกับการได้ฝึกเดินด้วยตัวเอง

อาชาบำบัดช่วยอะไรได้บ้าง?

อาชาบำบัดเป็นกิจกรรมที่ช่วยฟื้นฟูและทำให้เกิดการทำงานที่สมดุลทั้งร่างกายและจิตใจ ดังนี้

ทางด้านร่างกาย

การนั่งบนหลังม้า ซึ่งเป็นกิจกรรมหลักในอาชาบำบัดเป็นการกระตุ้นกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ ของเด็กๆ ให้เคลื่อนไหวเป็นจังหวะ เพราะต้องขยับเขยื้อนร่างกายตลอดเวลา เนื่องจากสัญชาตญาณของมนุษย์ที่พยายามจะรักษาสมดุลของร่างกายไม่ให้ตกลงมาจากหลังม้า ซึ่งสามารถช่วยลดอาการเกร็งต่างๆ ได้เป็นอย่างดี เสมือนการทำกายภาพบำบัดรูปแบบหนึ่ง ช่วยส่งเสริมการทำงานของระบบร่างกายต่างๆให้สัมพันธ์กันมากขึ้นอีกด้วย 

ทางด้านจิตใจและอารมณ์

ช่วยสร้างสมาธิ ฝึกควบคุมอารมณ์ ช่วยให้เด็กพิเศษอยู่นิ่งได้นานขึ้น  เพราะระหว่างขี่ม้า เด็กต้องมีสมาธิจดจ่อ จึงเหมาะสำหรับเด็กพิเศษกลุ่มออทิสติกและสมาธิสั้น

ทางด้านสังคม

เข้าร่วมกิจกรรมนี้ต้องทำมีปฎิสัมพันธ์ทั้งกับผู้คนและม้า โดยความรู้จักกับม้า ครูฝึก และเพื่อนๆ ร่วมกิจกรรม ช่วยให้เด็กเรียนรู้ทักษะทางสัมคมได้มากขึ้น 

อาชาบำบัดเหมาะกับเด็กกลุ่มไหน?

ผู้ที่มีปัญหาทางระบบประสาท และสติปัญญา หรือเด็กพิเศษ เช่น ออทิสติกที่มีปัญหาทางด้านการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย เด็กสมาธิสั้น ดาวน์ซินโดรม และผู้ที่มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหว หรือ การทำงานของกล้ามเนื้อและข้อต่อ เช่น โรคซีพี (C.P. หรือ cerebral palsy) 

โดยเด็กที่เขารับการบำบัดควรมีอายุอยู่ระหว่าง 5-13 ปี จนถึงระดับผู้ใหญ่ก็สามารถใช้อาชาบำบัดได้ ยกเว้นในเด็กบางรายที่มีอาการกระตุกมากๆ ก็ไม่ควรใช้วิธีการนี้ในการบำบัด เพราะอาจทำให้เกิดอันตรายกับเด็กได้ขณะทำการขี่ม้า

จะพาลูกไปทำกิจกรรมอาชาบำบัด ได้ที่ไหน

สำหรับในประเทศไทยเอง เริ่มมีการนำม้ามาช่วยในการบำบัดกลุ่มเด็กพิเศษ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2548 โดยกองกำกับการตำรวจม้า ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากที่เคยดำเนินการสอนคุณ พุ่ม เจนเซ่น ซึ่งได้ผลการบำบัดที่สำเร็จเป็นอย่างดี 

ปัจจุบันนี้ในประเทศไทย มีหน่วยงานที่จัดทำเกี่ยวกับอาชาบำบัดอยู่หลายแหล่ง หนึ่งในนั้นคือ “คลินิกอาชาบำบัดของมหาวิทยาลัยมหิดล” ซึ่งเป็นโครงการภายใต้ความร่วมมือของคณะสัตวแพทยศาสตร์ และสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว 

โครงการอาชาบำบัด ของกองกำกับการสุนัขและม้าตำรวจ กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ หรือ บก.สปพ ใช้ม้าตำรวจบำบัดเด็กพิเศษ ประเภทที่มีอาการออทิสติก ดาวน์ซินโดรม สมาธิสั้น และบกพร่องทางสมอง จะเปิดบริการฟรีทุกวันอังคารและวันพฤหัสบดี เวลา 09.00-11.30 น. โดยให้ครูฝึกและผู้ปกครองร่วมกันดำเนินกิจกรรม สามารถติดต่อได้ที่งานฝึกอบรมม้า (บางบอน)โทร.0-2895-3340 ได้ในวันเวลาราชการ

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

อาการแบบนี้ บ่งบอกบอกว่าฉันเครียดเกินไปในการเลี้ยงลูก

อาการแบบนี้ บ่งบอกบอกว่าฉันเครียดเกินไปในการเลี้ยงลูก

Starfish Academy
Starfish Academy

แน่นอนว่าการเป็นพ่อแม่คนไม่ใช่เรื่องง่าย การทำหน้าที่พ่อแม่ คือ งานที่ว่ากันว่ามีความสุขที่สุด แต่ก็เหนื่อยที่สุดงานหนึ่งในโลก เป็นงานที่ต้องสร้างชีวิตของเด็กตัวน้อยๆ ให้พร้อมก้าวสู่โลกที่กว้างใหญ่ ได้อย่างมั่นคงแข็งแรง และมีความพร้อมในหลายๆ ด้าน ซึ่งเป็นเรื่องธรร ...

615 views 14.08.21
อาการแบบนี้ บ่งบอกบอกว่าฉันเครียดเกินไปในการเลี้ยงลูก
รวมฮิตโรคร้าย ที่ติดง่ายในวัยอนุบาล

รวมฮิตโรคร้าย ที่ติดง่ายในวัยอนุบาล

Starfish Academy
Starfish Academy

ปลายฝนต้นหนาวแบบนี้ สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็หนีไม่พ้นโรคตามฤดูกาล วันนี้เรารวมเอาโรคฮิตในช่วงนี้มาบอกกันค่ะ ที่ซ้ำร้ายเพราะยังไม่มีวัคซีนป้องกัน และโรคนี้สามารถติดกันได้ง่ายเหลือเกินในวัยอนุบาลไวรัส RSVเริ่มต้นกันด้วยโรคฮิตที่เด็ก ๆ เป็นกันช่วงนี้เลยค่ะ ปลายฝนต้น ...

1402 views 25.11.20
รวมฮิตโรคร้าย ที่ติดง่ายในวัยอนุบาล
ปัญหาเรื่องอึของลูกที่แม่ๆ ควรรู้

ปัญหาเรื่องอึของลูกที่แม่ๆ ควรรู้

Starfish Academy
Starfish Academy

ปัญหาเรื่องอึของลูก ใครว่าไม่ใช่เรื่องสำคัญ แต่หากเป็นคุณแม่มือใหม่แล้วบอกได้เลยว่าเป็นเรื่องใหญ่และต้องใส่ใจกันสักนิด เพราะเรื่องอึของลูกคุณพ่อคุณแม่สามารถทราบอะไรหลายอย่างเกี่ยวกับสุขภาพของลูกได้เลยนะคะ ถ้าอยากรู้แล้วว่าเรื่องอึของลูกเป็นยังไง แล้วอึปก ...

2856 views 14.06.20
ปัญหาเรื่องอึของลูกที่แม่ๆ ควรรู้