นิทาน 5 เรื่องที่จะทำให้ลูกเข้าใจชีวิตมากยิ่งขึ้น

นิทาน 5 เรื่องที่จะทำให้ลูกเข้าใจชีวิตมากยิ่งขึ้น

พ่อแม่ผู้ปกครองเรียกได้ว่าเป็นครูคนแรกของลูกที่คอยสอนวิชาชีวิตและทักษะต่าง ๆ ก่อนที่พวกเขาจะออกไปเผชิญกับโลกภายนอก จึงต้องเตรียมพร้อมเพื่อจะตอบคำถามและอธิบายสิ่งที่เด็ก ๆ สงสัย ซึ่งบางเรื่องก็ตอบได้ง่าย แต่บางเรื่องถ้าอธิบายอย่างตรงไปตรงมาก็กลัวว่าลูกจะไม่เข้าใจเลยต้องใช้สื่อประกอบ ซึ่งหนึ่งในสื่อที่ช่วยให้เด็กเข้าใจเรื่องราวต่าง ๆ ได้ง่ายยิ่งขึ้น คือ ‘หนังสือภาพหรือหนังสือนิทาน’

ในบทความนี้เราได้รวบรวม 5 นิทานที่สามารถเป็นเครื่องมือเพื่อสอนวิชาชีวิตให้กับลูกได้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเคารพความแตกต่าง ความตาย เพศศึกษา การบูลลี่ และการสื่อสารกับพ่อแม่เมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบาก ดังนี้

1. เข้าใจความแตกต่าง กับนิทานเรื่อง ‘เมื่อวันหนึ่งฉันมีเขา’

ขอบคุณภาพจาก https://www.sandclockbooks.com/product/490/เมื่อวันหนึ่งฉันมีเขา-นิทานจากเบลเยียม

‘เมื่อวันหนึ่งฉันมีเขา’ ผลงานของคุณกุยโด ฟาย เกอเนคเตน (Guido van Genechten) นักเขียนชาวเบลเยียม ซึ่งหนังสือเล่มนี้จะช่วยให้เด็ก ๆ เข้าใจความหลากหลายได้ง่ายยิ่งขึ้น ผ่านคำถามชวนคิดอย่าง “เด็ก ๆ จะทำอย่างไร ถ้าตื่นมากลางดึกแล้วมีเขากวางโผล่มาบนหัว” พร้อมออกเดินทางไปกับเรื่องราวของเด็กชายที่มีเขางอกอยู่บนหัว ทำให้เด็กชายค่อย ๆ เรียนรู้ที่จะยอมรับตัวตนของตัวเอง พร้อมทั้งเข้าใจและเคารพความแตกต่างของคนอื่น โดยใช้สัญลักษณ์เปรียบเทียบ‘เขากวาง’ กับ ‘ความแตกต่างหลากหลายในสังคม’

2. เรียนรู้ว่าความตายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ผ่านนิทานภาพ ‘เป็ด ความตาย และดอกทิวลิป (Duck, Death and the Tulip)’

ขอบคุณภาพจาก https://www.brainpickings.org/2016/05/04/duck-death-and-the-tulip-wolf-erlbruch/ 

จากเดิมที่เรามองความตายเป็นมัจจุราช การพลัดพรากและความโหดร้าย จนลืมมองไปว่าความตายก็เป็นส่วนหนึ่งของชีวิต แถมบางทีก็หลงลืมว่าลมหายใจมีอายุขัย จนใช้เวลาในแต่ละวันด้วยความประมาท การสอนให้เด็ก ๆ เข้าใจและตระหนักถึงคุณค่าของการมีชีวิตอยู่จึงเป็นเรื่องสำคัญไม่แพ้ทักษะอื่น ๆ เราเลยอยากแนะนำนิทานภาพเรื่อง เป็ด ความตายและดอกทิวลิป (Duck, Death and the Tulip) ผลงานของนักเขียนและนักวาดชาวเยอรมันที่มีลายเส้นและเนื้อเรื่องแสนละมุน ทำให้การเล่าเรื่องความตายกลายเป็นสิ่งที่เข้าถึงและเข้าใจง่ายมากยิ่งขึ้น โดยเจ้าเป็ด เป็นตัวแทนของเด็กน้อย ส่วนหัวกะโหลกแสนน่ารักเป็นตัวแทนของความตาย เพื่อนที่อยู่เคียงข้างเจ้าเป็ดเสมอมา นอกจากนี้ในเรื่องยังเรียกความตาย ด้วยคำว่า ‘เขา’ เพื่อสื่อสารว่าความตายไม่มีเพศหรือวัย สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน ดังนั้น เนื้อหาในหนังสือเล่มนี้จะช่วยให้เด็ก ๆ ได้มองเห็นธรรมชาติ ความเปราะบางและคุณค่าของการมีชีวิตอยู่มากยิ่งขึ้น

3. เรียนเรื่องเพศศึกษาไปกับนิทาน ‘เรื่องไม่ลับฉบับคุณหนู’ 

ขอบคุณภาพจาก https://www.a-bookdistribution.com/product/303217 

เรื่องเพศเป็นเรื่องธรรมชาติที่สังคมไทยไม่ค่อยคุ้นชินกับการพูดคุยกันตรง ๆ เท่าไรนัก ซึ่งถ้าพ่อแม่ผู้ปกครองอยากจะให้ความรู้เรื่องนี้กับลูก แต่ไม่รู้จะเริ่มจากตรงไหน ลองหยิบหนังสือ ‘เรื่องไม่ลับฉบับคุณหนู’ มาเปิดอ่านไปพร้อมกับลูกกันได้เลย เพราะหนังสือเล่มนี้จะพาเด็ก ๆ ย้อนกลับไปดูตั้งแต่ พวกเขาเกิดมาได้อย่างไร ทำไมเด็กผู้ชายและเด็กผู้หญิงถึงมีลักษณะภายนอกที่ไม่เหมือนกัน ไปจนถึงวิธีการดูแลตัวเองจากการถูกล่วงละเมิดทางเพศ พร้อมกับภาพการ์ตูนน่ารัก ๆ อ่านง่าย แถมแต่ละหน้ายังมี pop-up สามมิติให้เด็ก ๆ สนุกไปกับการเรียนรู้ และผู้ปกครองก็เล่าเรื่องเพศให้ลูกฟังได้อย่างเป็นธรรมชาติและช่วยให้ไม่รู้สึกเขินอายเวลาตอบข้อสงสัยของลูกน้อย 

4. ฝึกลูกให้พร้อมรับมือกับปัญหาการบูลลี่ กับหนังสือชุด ‘ทำอย่างไรเมื่อโดนกลั่นแกล้ง’

ขอบคุณภาพจาก https://www.facebook.com/YFpublicthailand/photos/pcb.334040497940222/334040281273577

การล้อเลียนหรือกลั่นแกล้งไม่ว่าจะในโรงเรียนหรือโลกออนไลน์เป็นปัญหาที่พบมากในปัจจุบัน ส่วนหนึ่งเกิดจากความไม่เข้าใจว่าแบบไหนคือการกลั่นแกล้ง แบบไหนคือการเล่นกันปกติ ซึ่งหนังสือชุด ‘ทำอย่างไรเมื่อโดนกลั่นแกล้ง’ จะช่วยให้เด็ก ๆ เข้าใจมากขึ้นว่าการกระทำไหนที่ไม่ควรทำ และควรรับมืออย่างไรเมื่อเป็นผู้ถูกกระทำ โดยหนังสือชุดนี้มี 4 เล่ม ได้แก่ 

  • ล้อเพื่อนไม่ใช่เรื่องสนุกนะ
  • ดูถูกเพื่อนไม่ใช่เรื่องสนุกนะ
  • ผลักเพื่อนไม่ใช่เรื่องสนุกนะ
  • บางครั้งมุกตลกไม่ใช่เรื่องสนุกนะ

5. สร้างพื้นที่ปลอดภัยให้เด็ก ๆ กล้าเล่าเรื่องไม่สบายใจให้พ่อแม่ฟัง ผ่านนิทานเรื่อง ‘ฉันกลืนความลับไว้ในท้อง’

ขอบคุณภาพจาก https://www.sandclockbooks.com/product/491/ฉันกลืนความลับไว้ในท้อง-นิทานจากเบลเยียม

สำหรับเล่มสุดท้าย คือเรื่องฉันกลืนความลับไว้ในท้อง พ่อแม่ผู้ปกครองสามารถใช้นิทานเรื่องนี้เพื่อสื่อสารกับลูกได้ว่า ‘มีอะไรเล่าให้ฟังได้นะ’ โดยไม่ต้องพูดออกไปตรง ๆ ซึ่งเนื้อหาของนิทานเรื่องนี้เกี่ยวกับเด็กน้อยที่เผลอทำถุงเท้าขาดและไม่กล้าบอกความจริงกับคุณแม่ เลยต้องซ่อนความลับไว้ในพุงของเธอจนเริ่มอึดอัด ซึ่งตอนสุดท้ายเด็กน้อยก็กล้าเปิดใจเล่าเรื่องราวต่าง ๆ ให้แม่ฟัง แล้วค่อย ๆ เข้าใจว่าพ่อแม่คงปวดใจมากกว่าถ้าลูกเก็บความลับไว้คนเดียวจนเป็นทุกข์ แต่หากบอกความจริงและพูดคุยกันอย่างเปิดใจ แม้จะเสียใจหรือโกรธบ้าง แต่พ่อแม่ก็ยังรักลูกอยู่เหมือนเดิม หนังสือเล่มนี้เลยเหมือนตัวแทนความรู้สึกของเด็กที่ไม่กล้าบอกพ่อแม่ และแทนความรู้สึกของพ่อแม่ที่อยากจะเป็นคอมฟอร์ตโซนของลูกไปพร้อม ๆ กัน 

จากเรื่องราวของนิทานทั้ง 5 เล่ม จะเห็นได้ว่า ‘นิทาน’ ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องที่แต่งขึ้นเพื่อให้ข้อคิดเท่านั้น แต่ยังเป็นสื่อกลางเชื่อมความสัมพันธ์ที่ทำให้พ่อแม่ผู้ปกครองและเด็ก ๆ ได้เข้าใจมุมมองของกันและกันมากขึ้น รวมทั้งทำให้เด็ก ๆ เห็นภาพจำลองในโลกใบเล็กก่อนจะก้าวออกไปสู่การใช้ชีวิตในโลกของความเป็นจริงได้อีกด้วย

ขอบคุณข้อมูลจาก

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

นิทานไม่ใช่แค่เรื่องเล่าสอนใจแต่ยังส่งผลต่อพัฒนาการที่ดีของลูก

นิทานไม่ใช่แค่เรื่องเล่าสอนใจแต่ยังส่งผลต่อพัฒนาการที่ดีของลูก

Starfish Academy
Starfish Academy

เมื่อต้องเล่านิทานให้ลูกฟัง สิ่งสำคัญไม่แพ้การเลือกหนังสือ คือการทำความเข้าใจเนื้อหาของนิทานนั้น ๆ ก่อนจะถ่ายทอดให้ลูกฟัง เพราะนอกจากนิทานจะทำหน้าที่ให้คติสอนใจเด็ก ๆ แล้ว ยังมีส่วนช่วยเรื่องพัฒนาการที่ดีของพวกเขาอีกด้วย วันนี้เราเลยอยากชวนคุณพ่อคุณแม่มา ...

478 views 23.11.20
นิทานไม่ใช่แค่เรื่องเล่าสอนใจแต่ยังส่งผลต่อพัฒนาการที่ดีของลูก
ชวนมาทำ Family Talk พูดอย่างเปิดใจ ปัญหาใหญ่แค่ไหนก็แก้ได้

ชวนมาทำ Family Talk พูดอย่างเปิดใจ ปัญหาใหญ่แค่ไหนก็แก้ได้

Starfish Academy
Starfish Academy

นอกจากการฟังแล้ว การพูดนี่ล่ะค่ะ  ที่ส่งผลต่อลูกได้มากไม่แพ้กัน โดยเฉพาะคุณพ่อคุณแม่ที่มีลูกวัยรุ่น การพูดกับลูกนั้น น้อยลงทุกวันเลยใช่ไหมคะ? อาจเป็นเพราะหน้าที่การงานของคุณพ่อคุณแม่ที่มากขึ้น และการที่ลูกนั้นมักจะมีโลกส่วนตัวสูงขึ้น หรือไม่ก็อยู่ติดกับเพื่อน ...

137 views 23.11.20
ชวนมาทำ Family Talk พูดอย่างเปิดใจ ปัญหาใหญ่แค่ไหนก็แก้ได้
คำถามที่จะทำให้คุณรู้จักลูกของคุณดีขึ้น

คำถามที่จะทำให้คุณรู้จักลูกของคุณดีขึ้น

Starfish Academy
Starfish Academy

แน่นอนว่าคนที่เป็นพ่อและแม่ ย่อมเข้าใจว่า เรารู้จักลูกของเรามากพอแล้ว แต่เอาเข้าจริงๆ โลกของเด็กยังมีเรื่องราวอีกมากมาย และสิ่งต่างๆที่พ่อแม่อย่างเรา อาจจะยังเข้าไม่ถึง หรือไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้แต่เราก็มีวิธีที่จะทำให้คุณพ่อคุณแม่ทำความรู้จักลูกข ...

847 views 23.11.20
คำถามที่จะทำให้คุณรู้จักลูกของคุณดีขึ้น