คุยกับลูกวัยรุ่น ไม่ยากอย่างที่คิด

คุยกับลูกวัยรุ่น ไม่ยากอย่างที่คิด

ถ้าถามว่าการเลี้ยงลูกวัยไหนจะยากที่สุด น่าจะไม่พ้นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่ออย่างช่วงวัยรุ่นนี่ล่ะคะ เป็นช่วงวัยที่ปราบเซียนคุณพ่อคุณแม่เลยทีเดียว เพราะถ้าดูแลไม่ดี ก็มีสิทธิ์ที่จะไขว้เขวไปได้ การเลี้ยงลูกวัยรุ่นจึงเป็นอีกหนึ่งช่วงที่สำคัญของชีวิตเลยค่ะ สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งก็คือการพูดคุยกันนี่ล่ะค่ะ วันนี้เราจึงมีหลักในการคุยกับลูกวัยรุ่นมาฝากกัน

ฟังอย่างเข้าใจ

สิ่งที่วัยรุ่นเบื่อที่สุด คือการถูกสั่งสอนจากคุณ เพราะไม่ว่าคุณจะมองว่าเป็นการพูดคุย หรือสั่งสอนอะไรก็ตาม เด็กๆ จะคิดว่าคุณ “บ่น” อยู่ดี เพราะฉะนั้นข้อแรก เราจึงขอให้ “ตั้งใจฟัง” (active listening) ลูกก่อน คือ ฟังด้วยใจเป็นกลาง ไม่อคติ ที่สำคัญคือต้องฟังให้จบ ไม่ว่าเรื่องนั้นจะเป็นเรื่องที่บวก หรือลบก็ตาม 

แม้บางเรื่องจะดูไร้สาระ ในความคิดคุณก็ตาม แต่การที่ลูกมาพูดคุยด้วย ถือเป็นโอกาสทอง เพราะส่วนใหญ่วัยรุ่นมักปรึกษาเพื่อนหรือรุ่นพี่ นั่นแสดงถึงว่าเขาต้องการความช่วยเหลือ และการฟังจนจบ จะทำรู้จักลูกได้มากขึ้นกว่าเดิม และเข้าใจปัญหาเขาได้ดีขึ้น

ยิ่งห้ามเหมือนยิ่งยุ

สำหรับวัยรุ่น Keyword ต้องห้ามเลยคือคำว่า  “ห้าม” และคำว่า “ไม่” เนื่องจากวัยรุ่นเป็นวัยที่ชอบความท้าทาย แต่ไม่ชอบการออกคำสั่ง เป็นวัยต่อต้าน รักอิสระ และ จะทำตามในสิ่งที่พวกเขาอยากจะทำ เพื่อแสดงความเป็นตัวของตัวเอง 

แต่ถ้าจะอยากเตือนลูก เราแนะนำให้แชร์ประสบการณ์ที่เคยเกิดขึ้น แนะนำอ้อมๆ แทนการสั่งห้ามไม่ให้ทำ จะดูจริงใจมากกว่า และไม่ได้เป็นการบังคับใดๆ แต่เปิดโอกาสให้เขาได้หาทางแก้ปัญหาด้วยตัวเอง (โดยมีคุณชี้นำแบบอ้อมๆ) 

วางอคติลงก่อน

เวลาเราคุยกับใครก็ตามทั้งภาษากายและคำพูด ฝ่ายตรงข้ามรับรู้ได้เสมอค่ะ ลูกก็เช่นกัน เขาจะสัมผัสกับสิ่งนี้ได้ ถ้าคุณตั้งธงไว้แล้ว มีอคติกับเขาแล้ว การพูดคุยย่อมไม่สำเร็จแน่นอน แถมบางครั้งอาจจะลงเอยด้วยการโต้เถียงกัน หรือลูกไม่อยากจะฟังคุณ

ย้อนนึกถึงตัวเองในวัยรุ่น

การได้นั่งไทม์แมชชีนย้อนไปสมัยที่คุณเป็นวัยรุ่น จะช่วยดึงสติคุณให้เข้าใจการ

กระทำ หรือพฤติกรรมของลูกว่าเป็นไปตามวัย เพื่อที่จะสามารถให้คำแนะนำที่เหมาะสม ผ่านประสบการณ์ที่เคยประสบมาก่อนนั่นเอง

เรื่องบางเรื่องที่เราทำในช่วงวัยรุ่นแล้วได้รับประสบการณ์ดี หรือไม่ดีก็ตาม นำมันมาเป็นบทเรียนดูค่ะ แต่อย่าลืมว่ามันไม่ใช่สูตรสำเร็จเสมอไป บางครั้งในช่วงเวลานั้น ทำวิธีการนี้อาจจะดี แต่อาจจะไม่ใช่เรื่องดีในช่วงอายุของลูกก็ได้ เพราะฉะนั้นประสบการณ์ของคุณ ควรเป็นเพียงสิ่งที่จะมีไว้เพื่อแชร์ให้ลูกได้รู้ แต่ไม่ได้ต้องปฎิบัติตาม

น้ำเสียงและบรรยากาศ

สิ่งแวดล้อมก็มีส่วนช่วยให้การคุยกันเป็นไปอย่างราบรื่นค่ะ บางช่วงเวลาที่มาคุยกันแต่ไม่ใช่เรื่องเร่งด่วนควรเลี่ยงไปก่อน เพราะความโกรธทำให้เราฟังอะไรหรือเข้าใจอะไรได้ช้าลง แต่ปากกลับพูดไปไวขึ้น ซึ่งไม่เป็นผลดีแน่นอน 

พยายามสงบใจ ทำความเข้าใจ ให้โอกาส อย่าพูดขัด และสรุปประเด็นให้ตรงกัน  โดยใช้น้ำเสียงที่น่าฟัง แต่ต้องไม่ดูจงใจเกินไป หากก่อนหน้านี้คุณกับลูกไม่สนิทกัน ไม่ค่อยมีเวลาด้วยกัน ทะเลาะกันบ่อย อาจจะลำบากหน่อย เพราะเมื่อจู่ๆ คุณมาพูดดีด้วย ลูกอาจจะเริ่มระแวง ว่าพ่อแม่จะมาจับผิดอะไร จะทำให้ลูกรู้สึกแปลกใจ รวมถึงไม่รู้สึกถึงความจริงใจในการพูดคุยนั้น ที่สำคัญควรพูดคุยในท่าทีสบายๆโดยใช้บรรยากาศดีๆ ช่วยให้อารมณ์ของทั้งคุณ และลูกผ่อนคลาย

วัยรุ่นยุคออนไลน์นี้ อาจจะเข้าใจยากก็จริง แต่อย่าลืมว่าคุณพ่อคุณแม่เองก็เคยเป็นวัยรุ่นมาก่อน ขอให้ฟังอย่างเข้าใจและไม่ตัดสิน แนะนำแต่ไม่บังคับ เมื่อเขามีปัญหา และแม้บางครั้งการพูดคุยไม่สำเร็จ ก็ไม่ต้องเสียความมั่นใจ เพราะความคาดหวังต่อลูกในฐานะพ่อแม่ ย่อมจะมากกว่าปกติอยู่แล้ว ลองตั้งสติ แล้วถอยออกมาวงนอกดู บางครั้งการมองปัญหาจากที่ไกล จะเห็นได้ชัดเจนกว่าเสมอค่ะ

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

วัยรุ่นอกหัก ชวนลูกคุยเรื่องรักที่กลายเป็นบทเรียน

วัยรุ่นอกหัก ชวนลูกคุยเรื่องรักที่กลายเป็นบทเรียน

Starfish Academy
Starfish Academy

รักแรก มักเกิดขึ้นในช่วงวัยรุ่น ซึ่งเป็นวัยแห่งการเรียนรู้ รักครั้งแรกอาจเป็นความทรงจำที่ดี หรือสร้างบาดแผลที่เจ็บปวด ไม่ว่ารักแรกจะจบลงอย่างไร พ่อแม่สามารถช่วยให้ลูกเข้าใจชีวิต และมีความเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น ผ่านบทเรียนที่เรียกว่า ความรัก เข้าใจรักในวัยเรียน ...

296 views 28.08.21
วัยรุ่นอกหัก ชวนลูกคุยเรื่องรักที่กลายเป็นบทเรียน
เลี้ยงลูกต้องเข้าใจ เมื่อวัยรุ่นติดเพื่อน

เลี้ยงลูกต้องเข้าใจ เมื่อวัยรุ่นติดเพื่อน

Starfish Academy
Starfish Academy

การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่พ่อแม่อาจสัมผัสได้ชัด เมื่อลูกเข้าสู่วัยรุ่นก็คือ ระยะห่างระหว่างคุณกับลูกอาจค่อยๆ เพิ่มมากขึ้น ลูกวัยรุ่นจะเริ่มมีความเป็นตัวของตัวเอง ชอบมีโลกส่วนตัวมากกว่าใช้เวลาใกล้ชิดพ่อแม่เหมือนตอนเด็กๆ เสียงเรียกแม่ ที่ลูกเคยเรียกถี่ๆ ค่อยๆ ลดล ...

475 views 28.08.21
เลี้ยงลูกต้องเข้าใจ เมื่อวัยรุ่นติดเพื่อน
คำถามที่จะทำให้คุณรู้จักลูกของคุณดีขึ้น

คำถามที่จะทำให้คุณรู้จักลูกของคุณดีขึ้น

Starfish Academy
Starfish Academy

แน่นอนว่าคนที่เป็นพ่อและแม่ ย่อมเข้าใจว่า เรารู้จักลูกของเรามากพอแล้ว แต่เอาเข้าจริงๆ โลกของเด็กยังมีเรื่องราวอีกมากมาย และสิ่งต่างๆที่พ่อแม่อย่างเรา อาจจะยังเข้าไม่ถึง หรือไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้แต่เราก็มีวิธีที่จะทำให้คุณพ่อคุณแม่ทำความรู้จักลูกของเราได้ดีขึ้น ...

1350 views 23.11.20
คำถามที่จะทำให้คุณรู้จักลูกของคุณดีขึ้น