Teacher as a Learning Expert

Teacher as a Learning Expert

732 views

Teacher as a Learning Expert


ในอีก 10 ปี 20 ปี ข้างหน้ายังไม่มีใครจินตนาการได้ว่า โลกจะเป็นอย่างไร? ความท้าทายของครูในวันนี้ คือครูจะเตรียมเด็กให้พร้อมเผชิญโลกที่เปลี่ยนแปลงไปทุกวินาทีนี้ได้อย่างไร?


รศ.ประภาภัทร นิยม นักการศึกษาคนสำคัญของไทย ผู้เชื่อมั่นในศักยภาพของมนุษย์ เน้นย้ำอยู่เสมอว่า เด็กคนทุกคนเรียนรู้ได้ ด้วยวิธีการที่แตกต่างหลากหลาย เช่น

#เรียนรู้จากประสบการณ์ตรง

#เรียนรู้จากการเห็นตัวอย่าง

#เรียนรู้จากการลงมือทำ

#เรียนรู้จากการฟังและการเชื่อมโยงเหตุและผล

หรือแม้แต่การเรียนรู้ที่มาจากการดู การฟัง การอ่าน จากความรู้ของผู้อื่นที่ได้บันทึกไว้ หากแต่สิ่งที่สำคัญคือ การเรียนรู้นั้นๆ ต้องถูกเชื่อมโยงเข้าหาตนเองอย่างลึกซึ้ง


พวกเขาต้องเข้าใจก่อนว่าเรียนเรื่องนั้นๆ ไปทำไม (ให้ความหมาย) เรื่องนั้นเกี่ยวข้องกับชีวิตของเขาอย่างไร การเรียนเรื่องนั้นจะช่วยลดปัญหาหรือทำให้ชีวิตของพวกเขาและสังคมในวงกว้างดีขึ้นได้อย่างไร (เชื่อมโยงกับประสบการณ์เดิม) แล้วหากปล่อยผ่านไปจะเกิดผลย้อนกลับมาสู่ตัวพวกเขาอย่างไรบ้าง (เชื่อมโยงเข้าหาตนเอง) เหล่านี้เป็นกระบวนการสร้างความตระหนักใน "คุณค่า" แห่งการเรียนรู้ กระทั่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ได้


นั่นเพราะมนุษย์ทุกคนมีเมล็ดพันธุ์แห่งการเรียนรู้แฝงอยู่ในตัว และ “ครู” คือ กัลยาณมิตรคนสำคัญที่จะช่วยรักษาเมล็ดพันธุ์ที่ดีงามนี้ไว้ให้งอกงามและเติบโตต่อไปได้


“กัลยาณมิตรนั้นมักจะเล็งเห็นถึงมนุษย์สภาวะซึ่งเป็นความพิเศษที่มนุษย์ทุกคนมีมาตั้งแต่เกิด ได้แก่การทำงานของสมองอันวิจิตรพิสดาร จิตใจที่สามารถใคร่ครวญเรียนรู้ได้อย่างลึกซึ้ง จนสามารถตระหนักถึงคุณค่าที่แท้จริงของสรรพสิ่ง... ครูที่บอกกล่าวพร่ำสอนให้นักเรียนหยั่งถึงคุณค่าของความอดทน สร้างแรงบันดาลใจให้เขาฟันฝ่าอุปสรรคความยากไปจนบรรลุถึงความสำเร็จได้ด้วยตนเอง จึงช่วยนักเรียนรักษาเมล็ดพันธ์ที่ดีงามไว้ได้” (รศ.ประภาภัทร นิยม, ครูควรเป็นเช่นไร? เมื่อสังคมไทยกำลังอ่อนแอ)


บทบาทของครูในวันนี้จึงไม่ใช่ผู้บอกสอนอีกต่อไป รศ.ประภาภัทรชี้ว่า ครูจะต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญการเรียนรู้ - Teacher as a Learning Expert อันประกอบด้วย 6 สมรรถนะสำคัญ ดังนี้




▪ เป็นผู้มองเห็นการเรียนรู้ของผู้เรียน (Visible Learning & Teaching Vision) แม้จะวางแผนการสอนมาอย่างดีแล้ว แต่ขณะสอนครูต้องไม่ยึดเอาเป้าหมายของครูหรือตัวชี้วัดเป็นตัวตั้งจนหลงลืมที่จะสังเกตการเรียนรู้ของผู้เรียนตรงหน้า ครูต้องมีไหวพริบ สามารถปรับเปลี่ยนการสอนให้สอดคล้องกับอาการการเรียนรู้ ณ ขณะนั้นๆ ของผู้เรียนเป็นสำคัญ

▪ เป็นนักออกแบบการเรียนรู้ โดยใช้สถานการณ์จริงของโลกเป็นโจทย์ (Value Oriented Learning Designer with Real World Situation) หัวใจสำคัญที่จะทำให้ครูออกแบบการเรียนรู้ที่ดีได้ คือครูต้องเชื่อมั่นในศักยภาพของผู้เรียน หมั่นหาความรู้และมีจินตนาการ สามารถออกแบบหลักสูตรการเรียนการสอนแบบบูรณาการการลงมือปฏิบัติ เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มีชีวิตชีวาและเข้าไปในตัวผู้เรียนโดยที่ไม่รู้ตัว เชื่อมโยงกับชีวิตจริงของผู้เรียน ผู้เรียนได้เรียนรู้และนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง เพราะ “ไม่มีทางที่ครูจะไปสอนเนื้อหาอะไรให้กับใครได้ ถ้าเขายังไม่ได้รู้สึกว่าเขาต้องการเนื้อหานั้นไปทำอะไร” (รศ.ประภาภัทร นิยม)

▪ เป็นผู้อำนวยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยตัวเอง (Learning Culture Facilitator) รู้ประเด็นที่จะถามล่วงหน้า สามารถจับประเด็นจากคำตอบของผู้เรียน ประเมินความเข้าใจของผู้เรียนเป็นระยะ แล้วตั้งคำถามชุดใหม่เพื่อนำไปสู่เนื้อหาต่อไป มีสติ สามารถปรับบรรยากาศการเรียนรู้ให้ผ่อนคลาย เปิดพื้นที่และกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้แบบใฝ่รู้ (Active Learning) ให้ความสำคัญกับทุกคำตอบ ไม่ชี้นำ ไม่ด่วนตัดสิน

▪ ประเมินผู้เรียนตามสภาพจริง (Authentic/Formative Assessment Evaluator) มีทักษะการวัดผลและประเมินผลที่สมรรถนะ ทักษะ และความสามารถของตัวผู้เรียนเป็นรายบุคคล เป็นการประเมินเพื่อช่วย ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และพัฒนา มีจิตสำนึกต่อการเรียนรู้ และมีพฤติกรรมที่ดีงาม

▪ เป็นกัลยาณมิตรของผู้เรียน (Interconnected Relationship Creator) ได้แก่ ๑.น่ารัก น่าเข้าหา ๒.น่าเคารพ เป็นที่พึ่งทางใจและปลอดภัย ๓.น่ายกย่อง ๔.รู้จักพูด เป็นที่ปรึกษา ๕.อดทนต่อถ้อยคำ ๖.สามารถอธิบายเรื่องยากให้ผู้เรียนเข้าใจได้ ๗.ไม่ชักจูงไปในทางเสื่อมเสีย (กัลยาณมิตรธรรม ๗)

▪ เป็นนักเรียนรู้/แลกเปลี่ยนเรียนรู้อยู่เสมอ (Share+Learn through CRC+PLC) ผ่านกระบวนการสะท้อนชั้นเรียนเพื่อการเปลี่ยนแปลงโดยใช้วิดีโอบันทึกการสอน (CRC-Classroom Reflection to Change) และชุมชนแห่งการเรียนรู้ของนักปฏิบัติ (PLC-Professional Learning Community


โลกเปลี่ยน การจัดการเรียนรู้ก็ต้องเปลี่ยน และครูคือคนสำคัญที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงนี้ อยากเห็นเด็กเป็นเช่นไร ครูต้องเป็นเช่นนั้นก่อน ถ้าครูเปลี่ยน เด็กก็จะเปลี่ยน

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related articles

ศิลปะ ธรรมะ และเด็กดื้อ

ศิลปะ ธรรมะ และเด็กดื้อ

โรงเรียนรุ่งอรุณ
โรงเรียนรุ่งอรุณ

“โอต้องบอกเลยว่าโอเป็นเด็กดื้อ”ลีโอ-ศุภวุฒิ ธีระวัฒนชัย พูดถึงตัวเองสมัยเป็นนักเรียนอยู่ที่โรงเรียนรุ่งอรุณ“จะมาบอกโอว่าปั้นแก้วพันใบ ทำก็ได้ แต่ก็จะไม่ทำ ต้องบอกว่าปั้นแก้วพันใบเพราะอะไร”“ครูทุกคนจะรู้กันว่า มีปฏิบัติธรรม ลีโอหนีไปอีกแล้ว” เขาเล่าถึงวีรกรรมข ...

989 views 09.03.20
ป.๑ เล่น เรียนรู้ สังเกต...ความงามของธรรมชาติรอบตัว

ป.๑ เล่น เรียนรู้ สังเกต...ความงามของธรรมชาติรอบตัว

โรงเรียนรุ่งอรุณ
โรงเรียนรุ่งอรุณ

จากพี่โตในรั้วอนุบาล ก้าวขึ้นมาเป็นน้องเล็กในระดับประถม พบเพื่อนใหม่ คุณครูใหม่ และพื้นที่ใหม่ที่น่าสนใจใคร่รู้ ในหน่วยบูรณาการ “สายลับรอบรั้วรุ่งอรุณ” ระดับชั้น ป.๑ คุณครูจึงออกแบบการเรียนรู้พานักเรียนออกสำรวจสถานที่ที่น่าสนใจในโรงเรียน ให้เด็กๆ ได้สังเก ...

860 views 09.03.20
อย่า "ลุ่มหลงกับการสอนแบบสูตรสำเร็จ"

อย่า "ลุ่มหลงกับการสอนแบบสูตรสำเร็จ"

สํานักงานพระสอนศีลธรรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สํานักงานพระสอนศีลธรรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

นักศึกษาคนหนึ่ง สาขาวิศวกรรมเคมี ปี ๔ ที่ ม.พระจอมเกล้าพระนครเหนือ (ทักเข้ามาในอินบ๊อกเฟสบุ๊ก) เคยเรียนกับพระอาจรย์สมัยตอนอยู่ปี ๒ เล่าให้ฟังว่า พวกเราคิดถึงพระอาจารย์ ชอบบรรยากาศการสอนแบบบั้น บ่นให้ฟังว่า ไม่ชอบให้อาจารย์ (ฆราวาส) มาเปิ ...

818 views 03.03.20
Digital Disruption กับครูไทยในศตวรรษที่ 21

Digital Disruption กับครูไทยในศตวรรษที่ 21

นายธิติ ธีระเธียร
นายธิติ ธีระเธียร

คุณเตรียมพร้อมสำหรับ "วันพรุ่งนี้" แล้วหรือยัง ?ในยุคนี้เราคงจะเคยได้ยินคำว่า Digital Disruption หรือ Disruptive Technology อยู่บ่อยครั้ง คำว่า Disrupt แปลตรงตัวคือ "การหยุดชะงัก" ซึ่งมักถูกใช้ในบริบทของการ "ปฏิรูป" หรือทำอะไรก็ตามเพื่อให้เกิด ...

2283 views 18.03.20
คุณค่า คือการทำเพื่อผู้อื่น

คุณค่า คือการทำเพื่อผู้อื่น

โรงเรียนรุ่งอรุณ
โรงเรียนรุ่งอรุณ

#ศิษย์เก่าเล่าเรื่องรุ่งอรุณคุณค่า คือการทำเพื่อผู้อื่น “ถึงแม้ว่าเราจะเรียนสิ่งหนึ่งอยู่ แต่เราต้องหาคุณค่าจากสิ่งที่เราเรียนอยู่ด้วยเสมอ ตอนนั้นพายไม่เข้าใจเลย ทำไมฉันเรียนสังคมถึงท่องจำอย่างเดียวไม่ได้ เพราะตอนสอบเข้ามหาวิทยาลัยก็ต้องท่องจำไปสอบ ทำไมจะต้องเรี ...

255 views 09.03.20