5 วิธีฝึกวินัยลูกวัยรุ่น

5 วิธีฝึกวินัยลูกวัยรุ่น

ใคร ๆ ก็บอกว่าเด็กวัยรุ่นนั้นเข้าใจยาก เป็นเรื่องจริงเลยล่ะค่ะ เพราะทั้งพฤติกรรมที่เริ่มเปลี่ยน ไม่เชื่อฟัง มีความคิดเป็นของตนเอง ฯลฯ ทำเอาคุณพ่อคุณแม่ปวดหัวไม่น้อย โดยเฉพาะเรื่องวินัยง่าย ๆ ที่ต้องบ่นกันจนเบื่อทุกวัน วันนี้เรารวมแนวคิดในการปรับวินัยลูกวัยรุ่นมาฝากกันค่ะ

1.วินัยที่ดี คือ อิสระใม่ใช่บังคับ

หลายคนงงว่าถ้าปล่อยอิสระ ไม่บังคับแล้วจะมีวินัยได้อย่างไร ต้องเข้าใจก่อนว่าวัยรุ่นเป็นวัยแห่งการต่อต้าน หลายครั้งวัยรุ่นแสดงความรุนแรงด้วยการเอาคืนในรูปแบบอื่น เช่น ทำตัวแย่ เพราะลึก ๆ มันสะใจที่ได้เห็นพ่อแม่รู้สึกเสียใจในสิ่งนั้น เป็นการต่อสู้ในรูปจิตวิทยา ไม่อยากให้กลับบ้านดึกก็จะกลับดึก อยากให้ตั้งใจเรียนก็ไม่เรียน  ซึ่งเขาทำโดยไม่รู้ตัว เป็นการเอาตัวเองให้รอด และตอบโต้ความโกรธในจิตใจด้วยการเอาคืนในรูปแบบที่ฉันทำได้ สรุปคือยิ่ง​คุณ​พยายาม​ควบคุม​มาก​เท่า​ไร ลูก​วัยรุ่น​ก็​จะ​ยิ่ง​ต่อ​ต้าน​มาก​เท่า​นั้น

จากประโยคคำสั่งที่ว่า “ต้องทำ” “ห้ามทำ” “ทำ...เดี๋ยวนี้” เปลี่ยนไปเป็นประโยคอ้อม ๆ ที่ให้ความหมายเดียวกัน หลีกเลี่ยงประโยคคำสั่ง เช่น จากประโยค “วันนี้ลูกต้องจัดห้อง รกจะตายอยู่แล้ว” เป็น “จะดีกว่าไหมถ้าลูกจัดห้อง น่าจะหายจากภูมิแพ้นะ เดี๋ยวแม่ช่วย ” หรือ จากประโยค “ต้องทำงานนี้ให้เสร็จวันนี้นะ” เป็น “ถ้างานนี้เสร็จวันนี้ เราจะมีเวลาเหลือไปเที่ยวกันนะ” 

2.ฟังลูกบ้าง เปิดให้เขาได้แสดงความคิดเห็น

การที่คุณอยากให้ลูกทำสิ่งใดก็ตาม ควรมีเหตุผลเสมอ แม้บางครั้งคุณไม่รู้ว่าจะอธิบายสิ่งนี้ไปทำไม หรือคิดเอาเองว่าลูกน่าจะรู้อยู่แล้ว เพราะถึงแม้ลูกจะเป็นวัยรุ่น ก็ยังเป็นเด็กที่อ่อนประสบการณ์ เมื่อเขารู้สึกสงสัยในสิ่งที่จะต้องทำ ก็จะต่อต้านทันที 

วัยรุ่นนั้นมีระบบความคิดที่โตกว่าเด็ก สามาารถคิดเชิงเหตุผล และมีแนวโน้มที่จะยอมรับเหตุผลนั้นได้มากกว่าเด็กอยู่แล้ว เมื่อคุณจะฝึกลูกให้มีวินัย สิ่งนั้นก็ควรมีเหตุผลว่า ทำแล้วเกิดประโยชน์เช่นไร พร้อมทั้งอธิบายให้เขาเข้าใจ เมื่อสร้างกฎ หรือข้อกำหนดต่าง ๆ ในบ้านขึ้นแล้ว ลองพูดคุยกับลูกดูว่าคุณตั้ง​กฎ​มาก​เกิน​ไป​ไหม หรือ​น้อย​ไป​หรือ​เปล่า มี​กฎ​ข้อ​ไหน​ไหม​ที่​น่า​จะ​ยก​เลิก​ได้​แล้ว หรือ​ควร​ปรับ​เปลี่ยน​เมื่อลูก​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​มี​ความ​รับผิดชอบ​มาก​ขึ้น เด็ก​วัย​รุ่น​มัก​จะ​เต็ม​ใจ​ทำ​ตาม​กฎ​ที่​เขา​มี​ส่วน​ช่วย​คิด

3.ให้ลูกมีสิ่งที่ต้องรับผิดชอบ

“ความรับผิดชอบ” เป็นหนึ่งในวินัยที่ฝึกได้อย่างยั่งยืน การให้โอกาสลูกวัยรุ่นได้ฝึกความรับผิดชอบโดยมอบหมายงานบางอย่างให้ เช่น สัตว์เลี้ยง ปลูกต้นไม้ ดูแลรถ การให้ลูกมีสิ่งที่รับผิดชอบ เป็นการฝึกวินัยทางอ้อมระยะยาว เขาจะเรียนรู้การทำงานอย่างเป็นระเบียบ คิดเป็นขั้นเป็นตอน เพราะการฝึกวินัยนั้นไม่ได้สร้างได้ง่าย ๆ ในระยะเวลาสั้น ๆ จากนั้นจึงค่อย ๆ เพิ่มระดับความรับผิดชอบให้มากขึ้น

4.วางแผนสร้างวินัยเป็นระยะ

เริ่มจากการทำงานบ้านก็ได้ค่ะ เป็นเรื่องง่าย ๆ ที่ทำได้ และเห็นผลไวที่สุด เช่นผลัดเวรกันทำความสะอาดครัว วันนี้เป็นวันที่ลูกต้องซักผ้า ล้างจาน ทำสวน ตัดหญ้า ล้างรถ แต่ละงานก็ผลัดเปลี่ยนกันไป โดยคุณก็ต้องทำร่วมไปด้วยในระยะแรก ลูกจะได้ไม่รู้สึกว่าถูกผลักภาระความรับผิดชอบมาให้

5.อย่าลืมเป็นตัวอย่างที่ดี

ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น เป็นเรื่องจริงสำหรับหลายครอบครัวค่ะ ท้ายที่สุดแล้วหากคุณยังเป็นคนที่ไร้ระเบียบวินัย จะฝึกลูกให้ได้ผลนั้นคงยาก อย่าลืมว่าคุณคือต้นแบบที่ใกล้ชิดที่สุดของลูก เพราะฉะนั้น ฝืนตัวเองสักนิดหากคุณไม่ใช่คนมีวินัยอยู่แล้ว คิดซะว่าเป็นการฝึกไปพร้อม ๆ ลูกก็ได้ค่ะ

การฝึกวินัยเป็นเรื่องที่จะว่ายากก็ยาก จะว่าง่ายก็ง่ายค่ะ หลายบ้านคิดว่าลูกโตเป็นวัยรุ่นแล้วน่าจะฝึกวินัยอะไรไม่ได้อีกเหมือนเด็ก ๆ จริง ๆแล้ววินัยที่ดีเริ่มได้ทุกวัยค่ะ แต่วิธีการฝึกนั้นจะต้องแตกต่างกันออกไป วัยรุ่นนั้นเป็นวัยที่อารมณ์มักจะนำการกระทำ การฝึกจึงใช้คำสั่งแบบห้วน ๆ ไม่ได้อีกต่อไป แต่ก็เป็นวัยที่เข้าใจเรื่องซับซ้อนได้มากขึ้น จึงสามารถรับผิดชอบงานได้อย่างหลากหลาย 

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

เข้าใจกระบวนการสร้างตัวตนของคนวัย Teen

เข้าใจกระบวนการสร้างตัวตนของคนวัย Teen

Starfish Academy
Starfish Academy

วัยรุ่นคือช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ ที่เด็ก ๆ ต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงมากมาย ทั้งทางด้านร่างกาย อารมณ์ และจิตใจ วัยรุ่นส่วนใหญ่มักเริ่มตั้งคำถามเกี่ยวกับชีวิต และพยายามค้นหาตัวตน ทั้งสิ่งที่ชอบ สิ่งที่ไม่ชอบ รวมทั้งลองผิดลองถูกเพื่อให้เข้าใจชีวิตมากขึ้น การได้รับคำแน ...

3482 views 10.11.20
เข้าใจกระบวนการสร้างตัวตนของคนวัย Teen
ทำอย่างไรให้ลูกรู้จักควบคุมตัวเอง

ทำอย่างไรให้ลูกรู้จักควบคุมตัวเอง

Starfish Academy
Starfish Academy

บางคนอาจจะเคยได้ยินเรื่องการทดสอบมาร์ชเมลโล่ (the marshmallow test) ของคุณ Walter Mischel โดยการวางมาร์ชเมลโล่หนึ่งชิ้นไว้ตรงหน้าเด็ก ๆ แล้วบอกพวกเขาว่า สามารถกินมาร์ชเมลโล่ชิ้นนี้ได้เลย หรือรอกินมาร์ชเมลโล่สองชิ้นเมื่อผู้ทำการทดลองก ...

951 views 15.10.20
ทำอย่างไรให้ลูกรู้จักควบคุมตัวเอง
“โทษตัวเอง” ความรู้สึกผิดในใจลูก เมื่อพ่อแม่แยกทาง

“โทษตัวเอง” ความรู้สึกผิดในใจลูก เมื่อพ่อแม่แยกทาง

Starfish Academy
Starfish Academy

หลายครั้งเมื่อมีความขัดแย้งเกิดขึ้นในครอบครัว หากเด็ก ๆ อยู่ในสถานการณ์ด้วย พวกเขามักจะอดคิดไม่ได้ว่าตัวเอง คือสาเหตุของความขัดแย้งนั้น ยิ่งถ้าหากว่าความขัดแย้ง นำไปสู่การร้างรา ก็ยิ่งมีความเป็นไปได้ว่าเด็ก ๆ จะเริ่มโทษตัวเอง แม้ว่าสาเหตุของการแยกท ...

3301 views 11.11.20
“โทษตัวเอง” ความรู้สึกผิดในใจลูก เมื่อพ่อแม่แยกทาง