รางวัลแบบไหนสร้างแรงจูงใจให้ลูกได้

รางวัลแบบไหนสร้างแรงจูงใจให้ลูกได้

เมื่อเราอยากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเด็ก ๆ หรือฝึกฝนให้พวกเขาเริ่มทำสิ่งใหม่จนเป็นนิสัย เช่น เก็บที่นอนตอนเช้า ทานข้าวให้หมดจาน ทำการบ้านให้เสร็จก่อนไปเล่น ฯลฯ “การให้รางวัล” ก็เป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยจูงใจให้พวกเขาเริ่มทำพฤติกรรมเหล่านั้น หรือทำซ้ำ ๆ จนเป็นนิสัย แต่บางทีพ่อแม่อาจจะสงสัยว่า รางวัลแบบไหนที่สร้างแรงจูงใจให้กับลูกได้ วันนี้เราเลยรวบรวมสิ่งที่พ่อแม่ควรคำนึงถึงก่อนให้รางวัลลูกมาฝากกันในบทความนี้

ขอบคุณภาพจาก pch.vector

1.เริ่มจากการสังเกตสิ่งที่ลูกชอบหรือสนใจ

อ้างอิงข้อมูลจากเพจเฟซบุ๊กของชมรมจิตแพทย์เด็ก และวัยรุ่นแห่งประเทศไทย ซึ่งได้พูดถึงการให้รางวัลลูกไว้ว่า การที่พ่อแม่เป็นคนกำหนดรางวัลเองจะช่วยฝึกให้เขาไม่เป็นเด็กช่างขอ หรือนำรางวัลมาต่อรองด้วยการไม่ยอมทำจนกว่าจะได้สิ่งที่ต้องการ แต่รางวัลที่พ่อแม่กำหนดนั้นควรเป็นสิ่งที่ลูกชอบ หรือสนใจ ซึ่งต้องอาศัยการสังเกต และพูดคุยกับลูกบ่อย ๆ เพื่อเรียนรู้ตัวตน และความสนใจของเขา แต่ข้อควรระวังอย่างหนึ่ง คือ รางวัลอาจสื่อความหมายกับเด็ก ๆ ว่าสิ่งที่ต้องทำนั้นไม่สนุก เลยต้องมีรางวัลมาเป็นเงื่อนไข จนทำให้เขาสร้างกำแพงต่อสิ่งที่พ่อแม่อยากให้ทำก็เป็นได้ ดังนั้นการสังเกตลูกจะช่วยให้พ่อแม่รู้ว่า พฤติกรรมไหนที่เขาน่าจะเปลี่ยนได้ด้วยความสมัครใจ และพฤติกรรมไหนที่ควรจะให้รางวัลเพื่อจูงใจเขา

ขอบคุณภาพจาก freepik

2.ไม่ต้องรอให้ลูกเพอร์เฟ็กต์

หากพ่อแม่ชื่นชมหรือให้รางวัลลูกเมื่อเขาทำสำเร็จ หรือไม่มีข้อผิดพลาดเลย อาจทำให้เด็ก ๆ โฟกัสไปที่ผลลัพธ์มากจนเกินไป รวมทั้งสร้างความรู้สึกกดดัน กลัวความผิดพลาดหรือท้อไปซะก่อน แต่หากให้รางวัลหรือชื่นชมเขาจากความพยายามหรือความตั้งใจที่จะทำให้ดีขึ้น ก็จะช่วยเพิ่มแรงจูงใจภายใน (intrinsic motivation) ให้กับเขาได้ ซึ่งแรงจูงใจภายในนี้จะช่วยให้เด็ก ๆ อยากพัฒนาตัวเองต่อไปในระยะยาว เพราะเขารู้สึกว่ามีคนสังเกตเห็นความพยายามและให้คุณค่ากับ “การพัฒนาตัวเอง” ของเขา

3.ปลูกฝังพฤติกรรมใหม่ ควรให้ (รางวัล) อย่างสม่ำเสมอ

การให้รางวัลนับเป็นการสร้างเงื่อนไขอย่างหนึ่ง ดังนั้นในช่วงแรก ๆ เด็ก ๆ อาจจะยังไม่แน่ใจหรือยังไม่ทันได้จดจำว่ารางวัลนี้มาจากการกระทำไหน ช่วงแรก ๆ จึงต้องอาศัยการให้รางวัลเมื่อเกิดพฤติกรรมนั้นอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะกับเด็กเล็กที่ยังมีข้อจำกัดเรื่องความเข้าใจเหตุผล หรือสิ่งที่เป็นนามธรรม ดังนั้น รางวัลจึงเป็นเหมือนสัญลักษณ์ที่เป็นรูปธรรม ช่วยให้พวกเขาเข้าใจได้ง่ายขึ้นว่าสิ่งที่ทำนั้นถูกต้องหรือควรทำต่อไหม แต่สำหรับเด็กโต ควรมีรางวัลในบางโอกาสมากกว่า เพราะการกระทำบางอย่างเราสามารถอธิบายให้เขาเข้าใจถึงเหตุผล และคุณค่าของสิ่งที่ทำได้

นอกจากนี้หากพ่อแม่ต้องการให้รางวัลเด็ก ๆ ก็ควรจะโฟกัสไปทีละอย่าง โดยเน้นเรื่องที่อยากให้ลูกปรับเปลี่ยนพฤติกรรมก่อน เพราะถ้าให้รางวัลหลาย ๆ เรื่องพร้อมกันอาจจะทำให้ลูกสับสน และเป็นการสปอยล์ลูกมากจนเกินไปโดยไม่รู้ตัว

4.เลือกรางวัลให้เหมาะกับช่วงวัย

นอกจากความชอบ และความสนใจส่วนบุคคลแล้ว เด็กแต่ละช่วงวัยก็เหมาะสมกับรางวัลคนละแบบ อย่างเด็กเล็กอาจจะใช้วิธีสะสมสติกเกอร์แปะในสมุด หากสะสมครบจำนวนแล้ว ก็ให้เขานำมาแลกรางวัล เช่น ถ้าเข้านอนตรงเวลาในแต่ละวันจะได้สติกเกอร์ 1 อัน ถ้าสะสมครบ 5 อัน จะพาไปสนามเด็กเล่น หรือทำเมนูที่ชอบให้ทาน แต่เด็กที่โต หรือวัยรุ่นที่ไม่ได้สนใจการสะสมสติกเกอร์มาแลกรางวัลแล้ว พ่อแม่อาจจะใช้วิธีอื่น เช่น ถ้าเดือนนี้ลูกไม่ใช้ค่าขนมจนหมด และมีเงินออม พ่อแม่จะให้เงินเพิ่มเท่ากับจำนวนเงินที่เก็บออมได้ เป็นต้น

แม้คำว่า “รางวัล” จะชวนให้นึกถึงสิ่งของ หรือสิ่งที่จับต้องได้ แต่จริง ๆ แล้วเรื่องง่าย ๆ อย่างการยิ้ม การกอด การชื่นชม ก็นับเป็นรางวัลเช่นเดียวกัน แถมยังเป็นรางวัลที่เราเชื่อว่าเด็กทุกคนล้วนต้องการจากพ่อแม่ เพราะการแสดงออกถึงความรัก และความภูมิใจจากพ่อแม่นั้นเป็นรางวัลมีคุณค่าทางใจสำหรับลูกที่สุดแล้ว

ขอบคุณข้อมูลจาก

https://www.facebook.com/thaichildpsy/posts/707164206080876/

https://www.verywellfamily.com/positive-reinforcement-child-behavior-1094889

https://www.verywellfamily.com/how-to-create-a-reward-system-for-kids-that-works-1094752

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

สร้างความมั่นใจให้ลูกผ่าน “การฝึกพูดกับตัวเอง”

สร้างความมั่นใจให้ลูกผ่าน “การฝึกพูดกับตัวเอง”

Starfish Academy
Starfish Academy

เมื่อเด็ก ๆ ต้องพูดหน้าชั้นเรียน เตรียมตัวเข้าห้องสอบ หรือลองทำอะไรใหม่ ๆ อาจจะเกิดอาการตื่นเต้นหรือไม่มั่นใจขึ้นมาได้ ซึ่งนอกจากการให้กำลังใจเด็ก ๆ แล้ว อีกวิธีหนึ่งที่สามารถสร้างความมั่นใจให้กับลูกได้ คือการฝึกให้เขารู้จักพูดกับตัวเอง หรือเรียกอีกอย่างหนึ่ง ...

717 views 24.09.20
ทำอย่างไรให้ลูกรู้จักควบคุมตัวเอง

ทำอย่างไรให้ลูกรู้จักควบคุมตัวเอง

Starfish Academy
Starfish Academy

บางคนอาจจะเคยได้ยินเรื่องการทดสอบมาร์ชเมลโล่ (the marshmallow test) ของคุณ Walter Mischel โดยการวางมาร์ชเมลโล่หนึ่งชิ้นไว้ตรงหน้าเด็ก ๆ แล้วบอกพวกเขาว่า สามารถกินมาร์ชเมลโล่ชิ้นนี้ได้เลย หรือรอกินมาร์ชเมลโล่สองชิ้นเมื่อผู้ทำการทดลองก ...

419 views 15.10.20
5 วิธีสานสัมพันธ์กับลูกวัยทีน

5 วิธีสานสัมพันธ์กับลูกวัยทีน

Starfish Academy
Starfish Academy

พ่อแม่ผู้ปกครองที่ต้องดูแลลูกหลานวัยทีน คงมีเรื่องให้กลุ้มใจ ปวดหัวกับพฤติกรรม ความคิดที่เปลี่ยนไปของลูกบ่อยๆ ใช่ไหมคะ? หนูน้อยที่เคยน่ารัก พูดอะไรก็เชื่อฟัง หรืออย่างน้อยๆ หลอกล่อเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจบ้างก็ได้ผล แต่มาตอนนี้เด็กๆ เหล่านั้น เติบโตเป็นตัวขอ ...

1159 views 14.09.20

คอร์สใกล้เคียง

Collaborative classroom design

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
Editor's Top Pick Collection • Basic
ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ

เรียนรู้ทักษะความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ (Collaboration, Teamwork and Leadership) หลักการออกแบบกิ ...

ผู้สร้างความร่วมมือในการเรียนรู้ Active learning ทักษะการเรียนรู้
Collaborative classroom design
นางสาวพรรณปพร จรูญจิตร
นางสาวพรรณปพร จรูญจิตร

Collaborative classroom design

Starfish Academy
Starfish Academy
56 ผู้เรียน

ทักษะชีวิตสำหรับเด็กออทิสติก

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
เกร็ดความรู้และเคล็ดลับเพื่อพ่อแม่ • Basic
ด้านความสัมพันธ์
การรู้จักตนเอง
การบริหารจัดการตนเอง
การรู้จักสังคม

ออทิสติก เป็นความผิดปกติของพัฒนาการเด็กรูปแบบหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะเฉพาะตัว โดยเด็กไม่สามารถพัฒนาทักษะทางสังคมและการสื่อคว ...

บทบาทผู้ปกครอง การเลี้ยงลูก
ทักษะชีวิตสำหรับเด็กออทิสติก

ทักษะชีวิตสำหรับเด็กออทิสติก

Starfish Academy
Starfish Academy
1645 ผู้เรียน

เสริมสร้างครอบครัวอย่างไรให้มีความสุข

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
Basic
ด้านความสัมพันธ์

ครอบครัวแต่ละครอบครัวจะมีพื้นฐานของความรัก ซึ่งบุคคลภายในครอบครัวทุกคนมีส่วนเกี่ยวข้องในการสร้างเสริมความสุขให้เกิดขึ้นภ ...

บทบาท ความสุข ผู้ปกครอง
เสริมสร้างครอบครัวอย่างไรให้มีความสุข

เสริมสร้างครอบครัวอย่างไรให้มีความสุข

Starfish Academy
Starfish Academy
319 ผู้เรียน

วิดีโอใกล้เคียง

ตอนที่ 5 ชวนลูกสื่อสาร แก้ปัญหา NONVERBAL COMMUNICATION
14:28

ตอนที่ 5 ชวนลูกสื่อสาร แก้ปัญหา NONVERBAL COMMUNICATION

สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
15 views 2 เดือนที่แล้ว
ตอนที่ 3 สัมพันธภาพ ความรัก & ความผูกพัน
11:57

ตอนที่ 3 สัมพันธภาพ ความรัก & ความผูกพัน

สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
21 views 2 เดือนที่แล้ว
น้องใบหยก
03:27

น้องใบหยก

Starfish Academy
Starfish Academy
9 views 4 วันที่แล้ว
ตอนที่ 4 เล่นให้ได้ใจ INTERACTION
13:50

ตอนที่ 4 เล่นให้ได้ใจ INTERACTION

สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
9 views 2 เดือนที่แล้ว