ชมอย่างไรให้ลูกเกิดการเรียนรู้

ชมอย่างไรให้ลูกเกิดการเรียนรู้

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านคงอยากจะเลี้ยงดูให้ลูกของตนเองเป็นเด็กที่ดี มีพฤติกรรมเหมาะสม แต่ก็ไม่รู้ว่าควรที่จะสอนลูกอย่างไรดี วันนี้เราขอชวนทุกคนมารู้จักกับอีกหนึ่งวิธีการทางบวกที่จะช่วยเสริมแรงให้ลูกมีพฤติกรรมที่ดีอย่าง “การชม” ซึ่งเป็นวิธีที่เสมือนการให้รางวัลลูกที่สามารถทำได้ง่าย และไม่แทบไม่ต้องลงแรงอะไรมากมาย แต่ได้ผลอย่างยิ่ง ว่าแล้วเรามาดูหลักการในการชมที่ดีกันดีกว่า

ขอบคุณภาพจาก kazuend

1. ชมทันที เมื่อคุณเห็นว่าลูกมีพฤติกรรมที่ดี หากเป็นไปได้การที่ชมลูกทันทีจะยิ่งเป็นการส่งเสริมให้เขาเกิดความเข้าใจ และเรียนรู้ว่าพฤติกรรมที่ตนเพิ่งทำไปนั้นเป็นสิ่งที่ดี ในทางตรงกันข้ามหากผ่านไปช่วงเวลาหนึ่งแล้วคุณเพิ่งมาชมที่หลัง พวกเขาอาจจะไม่เข้าใจว่าทำไมคุณเพิ่งมาชมเขา รวมถึงอาจจะลืมไปแล้วว่าเคยทำสิ่งนั้น ซึ่งจะทำให้เกิดการเรียนรู้ และกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมนั้นซ้ำได้น้อยกว่าเมื่อเทียบกับการชมทันที 

2. ชมทุกครั้ง หากเป็นไปได้ คุณควรที่จะชมลูกทุกครั้งที่เห็นพฤติกรรมที่ดี เช่น เวลาที่เห็นลูกแบ่งของเล่นให้น้อง ก็ควรจะชมเขาทุกครั้ง ไม่ใช่ชมบ้าง ไม่ชมบ้าง เพราะมันอาจจะทำให้เขามองว่าคุณไม่ได้ให้ความสำคัญกับมันขนาดนั้น จนไม่เกิดการเรียนรู้ว่าตนควรที่จะทำพฤติกรรมนี้

3. ชมอย่างเจาะจง การชมอย่างกว้าง ๆ เช่น ลูกเก่งมาก อาจจะทำให้เด็กไม่เข้าใจ และไม่เกิดการเรียนรู้จากคำชมว่าพฤติกรรมใดเป็นสิ่งที่เรากำลังชมอยู่ ดังนั้นเวลาชมเราจึงควรที่จะชมอย่างเจาะจงลงไปอีกเพื่อให้พวกเขาเข้าใจว่าเรากำลังพูดชมอะไรอยู่ เช่น วันนี้หนูกินอาหารแล้วเก็บจานด้วย เก่งมากเลยนะลูกแม่

4. ชมที่ทำ ไม่ใช่ชมที่ไม่ทำ แทนที่จะเลือกชมที่ลูกไม่ทำพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ให้เลือกชมที่เขาทำพฤติกรรมที่ดีแทน เช่น แทนที่จะพูดว่า “ขอบคุณนะคะ ที่วันนี้หนูไม่แย่งของเล่นน้องมาเล่น” เป็น “ขอบคุณนะคะ ที่วันนี้หนูแบ่งของเล่นให้น้องเล่นด้วย แม่ภูมิใจในตัวหนูมากเลยนะ” เนื่องจากการชมที่ลูกไม่ทำพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะกับพฤติกรรมที่เขาเคยทำนั้น อาจจะทำให้ลูกรู้สึกว่าตนเองถูกตำหนิถึงพฤติกรรมเดิมซ้ำไปซ้ำมามากกว่าที่จะรับรู้ถึงการชม ซึ่งสามารถทำให้ประสิทธิภาพของการชมลดน้อยลงได้

5. ชมอย่างมีขอบเขต ในการชมลูกนั้นควรระวังให้เป็นชมลูกอย่างที่ขอบเขต และอยู่บนความเป็นจริง ไม่ให้มากจนเกินไปจนกลายเป็นอวยลูกจนเกินไป หรือเป็นการไปสปอยล์ลูก เช่น หากลูกเล่นกีฬาชนะ แทนที่จะชมว่า “ลูกแม่วิ่งเก่งที่สุดเลยนะ เป็นนักกีฬาที่เก่งที่สุดเท่าที่แม่เคยเห็นมาเลย” มาเป็นชมว่า “เมื่อกี้ลูกทำได้ดีมากเลยนะ แม่ภูมิใจในตัวลูกมากเลยนะ”

6. ชมที่พฤติกรรม ความตั้งใจ และความพยายาม ในการชมลูกนั้นเราควรที่จะเน้นชมที่พฤติกรรม หรือความตั้งใจของลูกมากกว่าผลลัพธ์ที่ได้มา เช่น หากลูกสอบผ่าน แทนที่จะชมว่า “ลูกเก่งมากเลยที่สอบผ่าน” ให้ชมว่า “พ่อเห็นลูกอ่านหนังสือมาหลายวันแล้ว พ่อชื่นชมมากเลยนะที่ลูกตั้งใจขนาดนี้ ทั้งหมดมันเป็นเพราะความตั้งใจของลูก พ่อดีใจกับลูกด้วยนะที่สอบผ่าน”

ขอบคุณรูปจาก  Dragon Pan

การชมที่ตัวพฤติกรรมเหล่านี้เองจะส่งเสริมให้ลูกของคุณให้คุณค่ากับพฤติกรรม หรือความพยายามของตนเองมากกว่ายึดติดกับผลลัพธ์ ที่นอกจากจะเป็นการเสริมแรงให้ลูกเกิดการเรียนรู้อยากทำพฤติกรรมแบบเดิมซ้ำแล้วนั้น ยังส่งเสริมให้พวกเขามี growth mindset และ รับรู้ว่าตนเองมีความสามารถ (self-efficacy) ซึ่งจะทำให้ในอนาคตพวกเขากล้าลองทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยความมั่นใจว่าพวกเขามีความสามารถมากพอที่จะทำมันได้ในที่สุด ในทางตรงกันข้าม หากเน้นชมถึงตัวผลลัพธ์ ผลที่ได้อาจจะทำให้ลูกเกิดความกังวล ไม่กล้าลองทำสิ่งใหม่ ๆ เพราะกลัวว่าตนเองจะไม่ได้ผลตามที่หวัง เพราะไม่มั่นใจในตนเองและยึดติดกับผลลัพธ์เพียงอย่างเดียว

6. ชมอย่างตั้งใจ อีกสิ่งที่สำคัญคือเราต้องแสดงความจริงใจ และชมลูกอย่างตั้งใจ มากกว่าที่จะแสดงท่าทีเหมือนชมเขาเพียงผ่าน ๆ เท่านั้น เพื่อให้เขารับรู้ว่าเราชื่นชมในตัวเขามากจริง ๆ ดั่งคำที่ได้พูดชมไป ซึ่งนอกจากจะเพิ่มประสิทธิภาพของการชมจนทำให้เขาอยากทำพฤติกรรมที่ดีซ้ำ ๆ แล้วนั้น การแสดงออกถึงการชื่นชมยังสามารถช่วยเสริมให้ลูกของคุณเห็นคุณค่าในตนเอง (Self-esteem) อีกด้วย

และเนื่องจากแต่ละคนนั้นมีลักษณะนิสัย บุคคลิกภาพที่แตกต่างกันไป จึงอยากให้คุณพ่อคุณแม่ลองสังเกตลูกของคุณประกอบไปด้วยว่าคำชมแบบไหนที่เหมาะกับลูกของคุณเพื่อให้การชมนั้นยิ่งมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เช่น สำหรับเด็กโต ในข้อที่ 1 ชมทันที หากเป็นพฤติกรรมที่เขาเข้าไปช่วยเหลือเพื่อนของเขา การเดินเขาไปชมเขาทันทีต่อหน้าเพื่อน อาจจะทำให้เขารู้สึกอึดอัดได้ เราสามารถเปลี่ยนเป็นชมทันทีหลังจากที่ได้มีเวลาส่วนตัวกับเขาแทน เพื่อยังให้เขาจำได้ และเข้าใจอยู่ว่าเราชมเพราะอะไร และไม่ได้ทำให้เขารู้สึกอึดอัดกับคำชมของเรา 

ขอบคุณข้อมูลจาก

www.verywellfamily.com/positive-reinforcement-child-behavior-1094889

positivepsychology.com/parenting-positive-reinforcement/

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

สิ่งที่ควรปลูกฝังลูกตั้งแต่ยังเล็ก

สิ่งที่ควรปลูกฝังลูกตั้งแต่ยังเล็ก

Starfish Academy
Starfish Academy

พ่อแม่ทุกคนก็อยากที่จะให้ลูกๆ ที่น่ารักของเราเป็นเด็กที่มีพฤติกรรมที่ดี เป็นเด็กที่น่ารักทั้งกับพ่อแม่เอง และกับผู้อื่นด้วย ไปที่ไหนจะได้มีคนรักคนเอ็นดูตลอดเวลา ทำให้วันนี้ทางผู้เขียนจึงรวบรวมสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรปลูกฝังลูกตั้งแต่ยังเล็กๆ มาฝากกัน จะมีอะไรกันบ้างไปดูกันเ ...

794 views 19.08.20
คุณค่าของ "สัตว์เลี้ยง" ที่ให้ลูกได้มากกว่าความน่ารัก

คุณค่าของ "สัตว์เลี้ยง" ที่ให้ลูกได้มากกว่าความน่ารัก

Starfish Academy
Starfish Academy

เด็ก ๆ หลายคนชอบมาอ้อนคุณพ่อคุณแม่ขอเลี้ยงสัตว์ แต่คุณพ่อคุณแม่หลาย ๆคนก็อาจจะยังไม่แน่ใจว่าลูกจะอยากเลี้ยงแค่ชั่วครู่ชั่วคราวหรือไม่ เพราะสัตว์เลี้ยงไม่ใช่ของเล่นที่ถ้าเบื่อก็ทิ้งหรือเก็บใส่กล่องได้ แต่นอกเหนือจากความน่ารักแล้วสัตว์เลี้ยงมีประโยชน์อะไรบ้างนั้น ...

128 views 25.09.20
Verbal Abuse ระวังความรุนแรงทางคำพูด สร้างแผลในใจลูกตลอดกาล

Verbal Abuse ระวังความรุนแรงทางคำพูด สร้างแผลในใจลูกตลอดกาล

Starfish Academy
Starfish Academy

เมื่อพูดถึงความรุนแรง หลายคนจะนึกถึงการทำร้ายร่างกาย ทำให้ร่างกายได้รับบาดเจ็บ เกิดบาดแผลหรือถึงแก่ชีวิต แต่ในความเป็นจริงแล้ว ยังมีความรุนแรงอีกชนิดหนึ่ง นั่นก็คือ ความรุนแรงทางคำพูด ที่แม้จะมองไม่เห็น แต่หากเกิดขึ้นกับเด็ก ๆ หรือเยาวชนแล้ว ก็อาจสร้า ...

682 views 16.09.20

คอร์สใกล้เคียง

ทักษะชีวิตสำหรับเด็กออทิสติก

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
เกร็ดความรู้และเคล็ดลับเพื่อพ่อแม่ • Basic
ด้านความสัมพันธ์
การรู้จักตนเอง
การบริหารจัดการตนเอง
การรู้จักสังคม

ออทิสติก เป็นความผิดปกติของพัฒนาการเด็กรูปแบบหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะเฉพาะตัว โดยเด็กไม่สามารถพัฒนาทักษะทางสังคมและการสื่อคว ...

บทบาทผู้ปกครอง การเลี้ยงลูก
ทักษะชีวิตสำหรับเด็กออทิสติก

ทักษะชีวิตสำหรับเด็กออทิสติก

Starfish Academy
Starfish Academy
1619 ผู้เรียน

DIY หน้ากากอนามัยใช้เองกันเถอะ

โรงเรียนบ้านปลาดาว
โรงเรียนบ้านปลาดาว
2:00 ชั่วโมง
Home School • Basic
ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ

การเรียนรู้เรื่องการทำหน้ากากผ้าจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับหน้ากากผ้าเหมาะกับใครและผ้าสำหรับทำหน้ากากอนามัยควรใช้ผ้าแบบไหนดี ห ...

ศิลปะ บทบาทผู้ปกครอง กิจกรรม
DIY หน้ากากอนามัยใช้เองกันเถอะ
นางสาวเรือนคำ จองลือ
นางสาวเรือนคำ จองลือ

DIY หน้ากากอนามัยใช้เองกันเถอะ

โรงเรียนบ้านปลาดาว
โรงเรียนบ้านปลาดาว
421 ผู้เรียน

เสริมสร้างครอบครัวอย่างไรให้มีความสุข

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
Basic
ด้านความสัมพันธ์

ครอบครัวแต่ละครอบครัวจะมีพื้นฐานของความรัก ซึ่งบุคคลภายในครอบครัวทุกคนมีส่วนเกี่ยวข้องในการสร้างเสริมความสุขให้เกิดขึ้นภ ...

บทบาท ความสุข ผู้ปกครอง
เสริมสร้างครอบครัวอย่างไรให้มีความสุข

เสริมสร้างครอบครัวอย่างไรให้มีความสุข

Starfish Academy
Starfish Academy
313 ผู้เรียน

วิดีโอใกล้เคียง

ตอนที่ 5 ชวนลูกสื่อสาร แก้ปัญหา NONVERBAL COMMUNICATION
14:28

ตอนที่ 5 ชวนลูกสื่อสาร แก้ปัญหา NONVERBAL COMMUNICATION

สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
13 views 1 เดือนที่แล้ว
ตอนที่ 3 สัมพันธภาพ ความรัก & ความผูกพัน
11:57

ตอนที่ 3 สัมพันธภาพ ความรัก & ความผูกพัน

สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
18 views 1 เดือนที่แล้ว
ตอนที่ 6 อยากให้ลูกโต้ตอบ ทำอย่างไร VERBAL COMMUNICATION
12:08

ตอนที่ 6 อยากให้ลูกโต้ตอบ ทำอย่างไร VERBAL COMMUNICATION

สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
8 views 1 เดือนที่แล้ว
ตอนที่ 4 เล่นให้ได้ใจ INTERACTION
13:50

ตอนที่ 4 เล่นให้ได้ใจ INTERACTION

สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
6 views 1 เดือนที่แล้ว