ชีวิตของเด็กเริ่มต้นจากที่บ้านตามด้วยที่โรงเรียนในระดับชั้นต่าง ๆ ทั้งพ่อแม่และครูจึงมีผลต่อ พัฒนาการเด็ก อย่างมาก สำหรับครูในแต่ละปีการศึกษาที่ต้องพบเด็กกลุ่มใหม่ ก็จำเป็นต้องทำความคุ้นเคยกับเด็กเหล่านั้น หากพบเด็กบางคนที่พูดคุยสื่อสารได้ตามปกติ แต่เมื่อถึงเวลาต้องอ่าน เขียน หรือคำนวณแล้วกลับทำไม่ได้ อาจไม่ใช่เพราะพวกเขาไม่มีความสามารถ แต่เป็นเพราะพวกเขามีภาวะบกพร่องทางการเรียนรู้ (LD) แล้วภาวะนี้คืออะไร รวมถึง การพัฒนาเด็ก LD ต้องทำอย่างไร พ่อแม่และครูจะมีบทบาทอะไรบ้าง นี่คือสิ่งที่เรากำลังพาทุกคนไปหาคำตอบพร้อมกัน
เด็ก LD คืออะไร มีกี่ประเภท
LD หรือ Learning Disabilities คือความผิดปกติทางการเรียนรู้บางด้านที่แสดงออกมา ในขณะที่การเรียนรู้ในด้านอื่นทำได้ตามปกติ ดังนั้น เด็ก LD คือ เด็กที่มีความผิดปกติ เกิดขึ้นกับการเรียนรู้ในบางเรื่อง ซึ่งเกิดจากการทำงานของสมองบางส่วนที่บกพร่องไป โดยที่เด็กกลุ่มนี้มักจะมีระดับสติปัญญา (IQ) อยู่ในเกณฑ์ปกติหรือฉลาดกว่าเกณฑ์ แต่การทำงานของสมองที่ผิดปกติทำให้พวกเขาไม่สามารถเรียนรู้ในบางด้านได้ตามศักยภาพที่แท้จริง สำหรับการตรวจวินิจฉัย แพทย์จะดูจากประวัติการเรียนของเด็กและพัฒนาการตามช่วงวัย รวมถึงข้อมูลที่ได้จากพ่อแม่และครูประจำชั้น ซึ่งส่วนใหญ่แล้วตามเกณฑ์ทางการแพทย์และการศึกษา มักจะแบ่ง LD ออกเป็น 3 ประเภทคือ
- ด้านการอ่าน (Dyslexia) เป็นด้านที่พบบ่อยที่สุด เด็กจะมีปัญหาอ่านไม่ออก อ่านช้า หรืออ่านข้ามคำที่ไม่แน่ใจ
- ด้านการเขียนและสะกดคำ (Dysgraphia) เด็กจะมีปัญหาการถ่ายทอดความคิดออกมาเป็นตัวหนังสือ ตั้งแต่วางสระหรือวรรณยุกต์ผิดไปจนถึงไม่สามารถเรียบเรียงประโยคได้ถูกต้อง (ในขณะที่พูดสื่อสารได้ปกติ)
- ด้านคณิตศาสตร์ (Dyscalculia) ภาวะที่เด็กมีความยากลำบากในการเรียนรู้คณิตศาสตร์ เช่น ไม่เข้าใจค่าของตัวเลขหรือสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ ส่งผลให้ไม่สามารถคำนวณหรือแก้โจทย์พื้นฐานได้อย่างถูกต้อง
เทคนิคสำหรับพ่อแม่เพื่อพัฒนาลูกที่มีภาวะ LD
อย่างที่ได้กล่าวไปแล้วว่า ชีวิตของเด็กเริ่มต้นจากที่บ้าน ดังนั้นความเข้าใจของพ่อแม่จึงมีส่วนสำคัญเป็นอันดับแรก พ่อแม่ที่สังเกตลูกและมีความเข้าใจ จะนำไปสู่ การพัฒนาเด็ก LD ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากพบว่าลูกมีภาวะ LD ไม่ว่าจะพบตั้งแต่ก่อนเข้าเรียนหรือพบหลังจากที่เริ่มเรียนไปแล้ว ต่อไปนี้คือสิ่งที่พ่อแม่ทำได้
- สนับสนุนด้านอารมณ์และจิตใจ
สิ่งที่เด็ก LD กลัวคือการถูกนำไปเปรียบเทียบกับเด็กคนอื่นในด้านสติปัญญา ฉะนั้นพ่อแม่จึงควรให้กำลังใจ ส่งเสริมในด้านที่ลูกมีความสามารถ ทำให้เขารู้ว่าสิ่งที่อาจบกพร่องในสายตาคนอื่นนั้นแท้จริงแล้วเป็นแค่เพียงส่วนหนึ่งไม่ใช่ทุกอย่างของชีวิต หากพ่อแม่ไม่แน่ใจว่าจะดูแลลูกในด้านจิตใจและอารมณ์ได้อย่างไร คอร์สเรียนออนไลน์สำหรับพ่อแม่ สามารถช่วยได้ โดยเฉพาะคอร์สที่เกี่ยวกับจิตวิทยา
- สร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในบ้าน
หากพบว่าลูกมีปัญหาเรื่องสมาธิ สิ่งที่พ่อแม่ทำได้คือการจัดพื้นที่ที่เหมาะสมกับการทำการบ้าน โดยเป็นพื้นที่ซึ่งมีความสงบปราศจากสิ่งเร้า
- ร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับโรงเรียน
พัฒนาการเด็ก จะสมบูรณ์ได้ จำเป็นต้องมีความร่วมมือทั้งจากบ้านและโรงเรียน ซึ่งสิ่งแรกที่พ่อแม่ทำได้คือให้ข้อมูลกับครูอย่างละเอียด เพื่อให้ครูมีความเข้าใจและทำให้ลูกได้รับสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมทั้งจากบ้านและโรงเรียน
การสอนเด็กที่มีภาวะ LD ต้องทำอย่างไร
- จัดการเรียนการสอนด้วยแผนการเรียนเฉพาะบุคคล
การสอนเด็ก LD อย่างมีประสิทธิภาพคือ การสอนโดยใช้แผนการจัดการเรียนรู้เฉพาะบุคคล หรือ IEP (Individualized Education Program) เช่น หากพบว่าเด็กมีปัญหาด้านการอ่าน ครูอาจเลือกใช้สื่อมัลติมีเดียแทนในส่วนที่เด็กจำเป็นต้องได้รับข้อมูลเนื้อหาอย่างครบถ้วน อย่างไรก็ตาม ไม่ควรละเลยเรื่องการอ่านเพราะถือเป็นอีกหนึ่งทักษะที่จำเป็นในการใช้ชีวิต เพียงแต่อาจจะลดให้น้อยลง หรือค่อย ๆ ปรับปรุงทักษะการอ่านอย่างเป็นระบบโดยใช้ สื่อการสอน ที่เหมาะสม ซึ่งจะช่วยเสริม การพัฒนาเด็ก LD ได้ในระยะยาว
- สร้างบรรยากาศในห้องเรียนที่ไม่กดดัน
สิ่งที่ครูทำได้ทันทีคือส่งเสริมวัฒนธรรมที่ยอมรับความแตกต่างและหลากหลาย วิธีนี้นอกจากจะทำให้เด็ก LD อยู่กับเพื่อนได้อย่างมีความสุขแล้ว ยังเป็นประโยชน์กับการใช้ชีวิตในสังคม สำหรับการสอน หากพบว่าเด็กไม่ถนัดด้านไหน ก็ไม่ควรให้แสดงความสามารถในด้านนั้นต่อหน้าชั้นเรียน (เช่นให้เด็กที่มีปัญหาด้านการอ่านพยายามอ่านออกเสียง)
- จัดการประเมินผลแบบยืดหยุ่น
เมื่อการสอนใช้แผนเฉพาะบุคคล ก็ควรปรับการประเมินผลให้มีความยืดหยุ่นเช่นกัน เช่น หากเป็นเด็ก LD ที่มีปัญหาด้านการเขียน ถ้าอยู่ในระดับไม่รุนแรง ก็อาจใช้วิธีให้เวลาทำข้อสอบเพิ่ม แต่หากเป็นระดับรุนแรง ก็อาจเปลี่ยนมาใช้การสอบปากเปล่าหรือทำโปรเจกต์อื่นทดแทน
ทั้งพ่อแม่และครูต่างก็มีส่วนร่วมทำให้ การพัฒนาเด็ก LD เป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ จุดเริ่มต้นของเรื่องนี้คือความเข้าใจ ถือเป็นเรื่องดีที่ข้อมูลในปัจจุบันนี้หาได้ง่าย รวมถึงแหล่งเรียนรู้เพิ่มเติมก็มีมากมาย หากครูหรือพ่อแม่กำลังมองหาแหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม เราขอแนะนำ Starfish Labz ที่รวมทั้งเทคนิคการสอนทั่วไป และความรู้เฉพาะด้านที่ต้องใช้ความเข้าใจลึก ๆ ไว้ครบในที่เดียว เหมาะสำหรับทุกคนที่อยากพัฒนาการสอนของตัวเอง
ที่มาข้อมูล
