การสร้างวัฒนธรรมองค์กรประกอบด้วย 9 องค์ประกอบที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างผู้บริหาร ครูผู้สอน ผู้เรียน ผู้ปกครอง และชุมชน มีข้อดีทั้งการบริหาร รูปแบบการเรียนการสอน และการประเมินผล
นอกจากพัฒนาการเรียนการสอนให้ทันสมัย ตอบโจทย์ผู้เรียนในทุกระดับแล้ว การสร้างวัฒนธรรมองค์กร เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม แต่จะสำคัญอย่างไรเรามีคำตอบพร้อมแนวทางจัดการมาฝาก
9 องค์ประกอบในการจัดการองค์กรด้านการศึกษา
การสร้างวัฒนธรรมองค์กร ด้านการศึกษาถือเป็นเรื่องที่ท้าท้ายสำหรับทุกสถานศึกษา เพราะต้องอาศัยความร่วมมือกันระหว่างผู้บริหาร ครูผู้สอน ผู้เรียน ผู้ปกครอง และชุมชน ผ่าน 9 องค์ประกอบหลักดังต่อไปนี้
- ความเป็นผู้นำ หมายถึง การกำหนด การสร้างวัฒนธรรมองค์กร เป็นนโยบาย วิสัยทัศน์ หรือพันธกิจ นอกจากนั้นผู้บริหารยังต้องสื่อสารและกำหนดบทบาทหน้าที่ให้กับผู้เกี่ยวข้องอย่างชัดเจน
- ชุมชน หมายถึง การเปิดโอกาสให้ผู้ปกครองและบุคลากรในท้องถิ่นที่มีความรู้ความสามารถเข้ามามีบทบาทในการกำหนดรูปแบบการเรียนการสอนและแบ่งปันประสบการณ์ให้กับผู้เรียน รวมถึงสนับสนุนการทำงานในระยะยาว
- การจัดบรรยากาศการเรียนรู้ หมายถึง การจัดบรรยากาศภายในสถานศึกษาให้เหมาะสม เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอน อาทิ การจัดมุมเรียนรู้ มุมค้นคว้า มุมแสดงผลงาน พื้นที่กิจกรรม โดยมีการสำรวจความพึ่งพอใจจากผู้เรียนร่วมด้วย
- เทคโนโลยี หมายถึง การนำเทคโนโลยีมาใช้ในการวางระบบการเรียนการสอน การติดตามผล การผลิตสื่อ การสื่อสาร และกิจกรรมต่าง ๆ ที่สนับสนุนการเรียนการสอน อีกทั้งผู้เรียนสามารถนำเทคโนโลยีไปใช้ในการศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมด้วยเช่นกัน
- เป้าหมาย หมายถึง การกำหนดเป้าหมายรวม เป้าหมายย่อย ประเมินผ่านตัวชี้วัดต่าง ๆ ตามที่กำหนด และสรุปผลในรูปแบบรายงาน เพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปใช้ใน การบริหารการศึกษา และการสอนให้ดียิ่งขึ้น
- หลักสูตรและการประเมิน หมายถึง ผู้สอนมีความสามารถในการวางแผนรูปแบบการสอนให้สอดคล้องกับหลักสูตรขั้นพื้นฐาน Learning Outcomes และใช้วิธีการหรือเครื่องมือประเมินทักษะ ความรู้ และเจตคติของผู้เรียนตามความเป็นจริง เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในการพัฒนาผู้เรียนแต่ละบุคคลได้อย่างเหมาะสม
- รูปแบบและการปฏิบัติการสอน หมายถึง ผู้สอนสามารถวางแผนและออกแบบการเรียนการสอนได้อย่างเหมาะสมกับผู้เรียน
- การพัฒนาวิชาชีพครู หมายถึง ผู้สอนได้รับการสนับสนุนให้เพิ่มพูนทักษะความรู้อย่างเป็นรูปธรรม อย่างการเข้าถึงแหล่งความรู้ออนไลน์หรือการเรียนรู้ทางวิชาชีพที่ส่งผลต่อการประเมินวิทยฐานะ
- การเรียนรู้ของผู้เรียน หมายถึง การให้โอกาสผู้เรียนให้เข้ารับการเรียนรู้ในทักษะ ระดับ และรูปแบบที่ตัวเองสนใจ รวมถึงมี Learning Outcome ที่ช่วยเสริมทักษะและความรู้ที่สอดคล้องกับนโยบายของภาครัฐ
ความสำคัญกับการสร้างวัฒนธรรมองค์กรด้านการศึกษา
สำหรับคนที่สงสัยว่า การสร้างวัฒนธรรมองค์กร สำคัญอย่างไรกับการศึกษา เพราะดูเผิน ๆ แล้วส่งผลดีกับการบริหารทรัพยากรบุคคลมากกว่า แต่ในความจริงแล้วยังมีความสำคัญกับสถานศึกษาในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น
- เพิ่มประสิทธิภาพให้ทันสมัยตามที่ต้องการได้ง่ายขึ้น
เนื่องจาก การสร้างวัฒนธรรมองค์กร ต้องมีการวางนโยบาย วิสัยทัศน์ หรือพันธกิจที่ชัดเจน ตั้งแต่ระดับผู้บริหาร ผู้สอน และผู้เรียน อีกทั้งยังมีติดตามประเมินผลอย่างสม่ำเสมอ ทำให้สามารถพัฒนาหรือปรับปรุง การบริหารการศึกษา และการเรียนการสอนให้ทันสมัยสอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนได้ง่ายขึ้น
- รักษาคุณภาพของบุคลากรได้ง่ายขึ้น
ไม่เพียงแต่ช่วยดึงดูดบุคลากรที่มีคุณภาพให้อยู่กับองค์กรในระยะยาวแล้ว การสร้างวัฒนธรรมองค์กร ยังมีการกำหนดให้บุคลากรผู้สอนมีการหาความรู้และพัฒนาตัวเองอย่างสม่ำเสมอ ส่งผลให้การเรียนการสอนได้รับการพัฒนาไปด้วยเช่นกัน
เสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้บริหาร ผู้สอน ผู้เรียน ผู้ปกครอง และชุมชน
การให้ผู้สอน ผู้เรียน ผู้ปกครอง และชุมชน เข้ามามีบทบาทในการกำหนดนโยบายในการเรียนการสอนและการประเมินผล จะช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและตรงกับความต้องการของทุกฝ่ายได้มากยิ่งขึ้น
การสร้างวัฒนธรรมองค์กรดีอย่างไรกับการประเมินตามหลักเกณฑ์ วPA
ปกติแล้วผู้สอนทุกคนในสถานศึกษาจำเป็นต้องได้รับการประเมินตามหลักเกณฑ์ วPA เป็นประจำทุกปีงบประมาณตามแบบของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) โดยต้องได้คะแนนประเมินไม่ต่ำกว่าร้อยละ 70 เพื่อนำไปใช้ในการประเมินเงินเดือนและวิทยฐานะ ซึ่ง การสร้างวัฒนธรรมองค์กร มีข้อดีในการประเมิน วPA ของผู้สอนดังนี้
- การกำหนดนโยบายและหน้าที่ที่ชัดเจนตั้งแต่ก่อนเริ่มปฏิบัติงานช่วยให้ผู้สอนปฏิบัติตามข้อตกลงได้อย่างถูกต้อง
- ทำให้การประเมินมีความรวดเร็วและยุติธรรมมากขึ้น เนื่องจากมีการกำหนดและยอมรับข้อตกลงร่วมกันทั้งผู้ประเมินและผู้ถูกประเมิน
- ช่วยให้ผู้สอนสามารถจัดการบริหารหน้าที่และเวลาได้ตรงตามที่กำหนดในข้อตกลงได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มผู้ปฏิบัติงานที่มีหลายหน้าที่
จะเห็นได้ว่า การสร้างวัฒนธรรมองค์กร เป็นเรื่องสำคัญที่ผู้บริหารสถานศึกษาไม่ควรมองข้าม สำหรับผู้ที่ต้องการความรู้ด้านการศึกษาเพิ่มเติม แนะนำ Starfish Labz แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์แห่งแรกของประเทศไทยที่เปิดกว้างให้ทุกคนเข้าไปเรียนรู้
ที่มาข้อมูล
