self-directed learning ปลูกทักษะเรียนรู้ด้วยตัวเอง

Starfish Academy
Starfish Academy 940 views • 5 เดือนที่แล้ว
self-directed learning ปลูกทักษะเรียนรู้ด้วยตัวเอง

สำหรับวัยรุ่น การเรียนรู้ด้วยตนเองถือเป็นเรื่องท้าทาย แต่หากได้ฝึกฝน ทักษะนี้ก็จะมีประโยชน์อย่างมากในอนาคต เพราะเมื่อสามารถเรียนรู้ด้วยตนเองได้ ก็จะสามารถปรับตัวและก้าวทันโลกแห่งข้อมูลข่าวสารที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอได้อย่างทันท่วงที

บทความนี้ StarfishLabz มีข้อมูลเกี่ยวกับ Self-directed learning ซึ่งอาจจัดได้ว่าเป็นทักษะแห่งอนาคตที่สำคัญอีกทักษะหนึ่ง พร้อมวิธีที่พ่อแม่จะช่วยให้ลูกเป็นนักเรียนรู้ด้วยตนเองมาฝากกันค่ะ 

Self-directed learning คืออะไร?

Self-directed learning การเรียนรู้ด้วยตนเอง หรือบางคนเรียกว่าการเรียนรู้แบบนำตนเอง คือ วิธีการเรียนรู้ที่ผู้เรียน วางแผน ปฏิบัติ และประเมินผลความก้าวหน้าของการเรียนด้วยตนเอง มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง แม้ว่าไม่ได้อยู่ในห้องเรียน หรือจบการศึกษาไปแล้วก็ตาม

การเรียนรู้ด้วยตนเองถือเป็นแนวคิดที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Life-long learning) ซึ่งเหมาะสมอย่างมากสำหรับการเตรียมพร้อมสู่โลกอนาคตที่ข้อมูลข่าวสารเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเองนี้ จะช่วยทำให้เด็กเติบโตอย่างมีคุณภาพและอยู่ในโลกอนาคตอย่างมีความสุขได้

Self-directed learning ทำไมจึงสำคัญ

ยุคที่องค์ความรู้ต่างๆ มีอยู่มากมาย เทคโนโลยีอันทันสมัยได้เชื่อมโลกทั้งใบไว้ด้วยกัน ข้อมูลและองค์ความรู้ต่างๆ หาง่ายได้เพียงปลายนิ้ว แต่จะมีประโยชน์อะไรหากองค์ความรู้ทั้งหมดนั้น ไม่ถูกเรียนรู้

การเรียนรู้ด้วยตนเองจึงมีความสำคัญตรงที่ เป็นทักษะสำหรับอนาคตที่เด็กทุกคนควรมี เพื่อนำความรู้ที่มีอยู่รอบตัวมาใช้ให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด ยิ่งใครเรียนรู้ด้วยตนเองได้ดีเท่าไร ก็ยิ่งมีโอกาสประสบความสำเร็จมากขึ้น นอกจากนี้ การเรียนรู้ด้วยตนเองยังมีประโยชน์ต่อผู้เรียน 4 ประการ เรียกสั้นๆ ว่า S.E.F.L คือ

  • S-Satisfaction การเรียนรู้ด้วยตนเองตอบสนองความต้องการของผู้เรียนได้ตรงวัตถุประสงค์ ทำให้เกิดความพอใจในการเรียน และนำมาซึ่งความสุขในการเรียนรู้
  • E-Everyone ทุกคนมีสิทธ์เรียนรู้ได้ด้วยตนเอง การเรียนรู้จึงไม่ได้จำกัดเพศ อายุ หรือฐานะ สามารถเรียนรู้เรื่องอะไร เมื่อใดก็ได้ การเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นในห้องเรียนหรือเฉพาะนักเรียนเสมอไป
  • F-Flexibility การเรียนรู้ด้วยตัวเองมีความยืดหยุ่นสูง เพราะผู้เรียนบริหารจัดการการเรียนด้วยตนเอง ทำให้มีอิสระ ขยายขีดจำกัดการเรียนไปได้ทุกที่ ทุกเวลา และการเรียนเมื่อผู้เรียนพร้อมที่สุด ย่อมเกิดประโยชน์มากกว่า
  • Life–Long การเรียนรู้ด้วยตัวเองจัดเป็นการเรียนรู้ตลอดชีวิต จึงถือเป็นทักษะแห่งอนาคตที่ควรมี

พ่อ แม่ โรงเรียน ร่วมมือสร้างทักษะเรียนรู้ด้วยตนเอง

ประสบการณ์การเรียนรู้เป็นเรื่องสำคัญในการฝึกทักษะเรียนรู้ด้วยตนเอง การร่วมมือกันทั้งที่บ้านและโรงเรียน เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้ด้วยตนเองจะทำให้เด็กๆ ได้รับประโยชน์สูงสุด ซึ่งการปลูกฝังทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเอง อาจทำได้โดยมอบหมายงานที่เด็กๆ ทำเองได้ตั้งแต่เริ่มต้นไปจนจบกระบวนการ โดยสิ่งที่ต้องคำนึงเพื่อให้การฝึกทักษะเรียนรู้ด้วยตนเองประสบความสำเร็จ คือ

  • การควบคุมตนเอง และ ความรับผิดชอบ ผู้ปกครองและคุณครู ควรมั่นใจว่างานที่มอบหมายให้เด็กๆ ทำนั้น เป็นงานที่เด็กได้แสดงความคิดเห็น ใส่ความเป็นตัวเอง วางแผน ดำเนินการด้วยตนเองจริงๆ ทั้งรูปแบบการทำงาน จนถึงระยะเวลา เพื่อฝึกให้เด็กๆ ควบคุมตนเองและมีความรับผิดชอบ
  • ความซับซ้อน งานที่มอบหมายให้เด็กๆทำ ควรมีจุดสมดุลระหว่างความท้าทาย แต่ขณะเดียวกันก็ต้องไม่ยากเกินความสามารถของเด็กๆ แต่ก็ต้องไม่ง่ายจนทำสำเร็จได้โดยไม่ต้องใช้ความพยายามอะไร ซึ่งในข้อนี้ผู้มอบหมายงาน ควรพิจารณาถึงทักษะและความสามารถของเด็กแต่ละคน ประเมินว่างานที่มอบหมายมีความซับซ้อนในระดับที่เด็กสามารถลงมือทำได้เอง
  • ระยะเวลา การมอบหมายงานแต่ละครั้ง แม้มีจุดประสงค์เพื่อฝึกให้เด็กเรียนรู้ด้วยตนเอง แต่ก็จำเป็นต้องมีช่วงเวลาเพื่อให้เด็กๆ ได้รับคำแนะนำจากคุณครูหรือผู้ปกครองด้วย ผู้มอบหมายงาน อาจแนะนำให้เด็กๆ กำหนดระยะเวลาทำงาน โดยให้มีช่วงที่สามารถขอคำปรึกษาจากผู้ใหญ่ได้ วิธีนี้จะช่วยรักษาทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเอง ให้อยู่นานยิ่งขึ้น เพราะเด็กๆ ไม่รู้สึกโดดเดี่ยวเกินไป
  • ทางเลือก เด็กๆ ควรรู้สึกว่าพวกเขามีโอกาสเลือกสภาพแวดล้อม หรือหัวข้อที่จะเรียนรู้ ดังนั้น การมอบหมาย งานควรเลือกหัวข้อที่ผู้เรียนมีความสนใจ เมื่อผู้มอบหมายงานและผู้เรียนร่วมมือกัน ก็จะทำให้ผู้เรียนรู้สึกได้รับการยอมรับ ยิ่งหากได้ศึกษาในเรื่องที่สนใจด้วยตนเอง ก็ช่วยให้งานลุล่วงไปด้วยดียิ่งขึ้น 

สุดท้ายแล้วต้องไม่ลืมว่า หัวใจแห่งการพัฒนาทักษะอนาคต อยู่ที่การสร้างทักษะ (Skill) ซึ่งเมื่อพูดถึงเรื่องทักษะไม่ได้หมายความว่ามีหรือไม่ทักษะนั้นๆ เพราะทุกทักษะสามารถพัฒนาได้ และ Self-directed learning ก็เป็นอีกทักษะหนึ่งที่พ่อแม่ช่วยให้ลูกพัฒนาเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับโลกอนาคตได้ไม่ต่างจากทักษะอื่นๆ เช่นกัน 

แหล่งอ้างอิง (Sources):

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

Related Courses

ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา การรับผิดชอบต่อการตัดสินใจของตนเอง การรู้จักตนเอง การบริหารจัดการตนเอง
basic
2:00 ชั่วโมง

ฝึกทักษะพื้นฐานในการตัดสินใจ (Decision Making)

การตัดสินใจที่ดีและมีประสิทธิภาพนั้น ถ้าหากได้รับการฝึกฝนทักษะการตัดสินใจตั้งแต่วัยรุ่น ก็จะเพิ่มโอกาสที่จะประสบความสำเร็จในชีวิ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
ฝึกทักษะพื้นฐานในการตัดสินใจ (Decision Making)
Starfish Academy

ฝึกทักษะพื้นฐานในการตัดสินใจ (Decision Making)

Starfish Academy
ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
1:30 ชั่วโมง

Micro Learning การดูแลสุขภาพใจ ป.4-6

เด็กระดับประถมศึกษาปีที่ 4-6 จะอยู่ในช่วงวัยที่เริ่มเรียนรู้จักพัฒนาตนเอง สนใจความรู้สึกตนเองและผู้อื่น เริ่มให้ความสนใจเพศตร ...

Starfish Academy
Starfish Academy
Micro Learning การดูแลสุขภาพใจ ป.4-6
Starfish Academy

Micro Learning การดูแลสุขภาพใจ ป.4-6

Starfish Academy
ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
1:30 ชั่วโมง

Micro Learning เทคนิคการดูแลสุขภาพกาย ป.1-3

การฝึกการเคลื่อนไหวขั้นพื้นฐานในวัยเด็กเป็นสิ่งจำเป็น ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สำคัญสำหรับการวางพื้นฐานที่ถูกต้อง นำไปสู่พัฒนาการด้านร่างก ...

Starfish Academy
Starfish Academy
Micro Learning เทคนิคการดูแลสุขภาพกาย ป.1-3
Starfish Academy

Micro Learning เทคนิคการดูแลสุขภาพกาย ป.1-3

Starfish Academy
ด้านความร่วมมือการ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ ด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม ด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
basic
1:30 ชั่วโมง

Micro Learning การดูแลสุขภาพใจ ป.1-3

การที่เด็กอารมณ์ดี มีความร่าเริงแจ่มใสจะมีผลต่อพัฒนาการในทุก ๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็น สมอง จิตใจ และร่างกาย แต่หากอารมณ์ไม่ ...

Starfish Academy
Starfish Academy
Micro Learning การดูแลสุขภาพใจ ป.1-3
Starfish Academy

Micro Learning การดูแลสุขภาพใจ ป.1-3

Starfish Academy

Related Videos

Starfish Trend Talk | EP.3 | : เราต่างต้องค้นหาตัวเองในทุกช่วงวัย
43:23
Starfish Academy

Starfish Trend Talk | EP.3 | : เราต่างต้องค้นหาตัวเองในทุกช่วงวัย

Starfish Academy
158 views • 2 เดือนที่แล้ว
Starfish Trend Talk | EP.3 | : เราต่างต้องค้นหาตัวเองในทุกช่วงวัย
เราควรเลี้ยงลูกแบบไหน? แบบเพื่อน vs แบบพ่อแม่
30:00
Starfish Academy

เราควรเลี้ยงลูกแบบไหน? แบบเพื่อน vs แบบพ่อแม่

Starfish Academy
41 views • 2 เดือนที่แล้ว
เราควรเลี้ยงลูกแบบไหน? แบบเพื่อน vs แบบพ่อแม่
แนวโน้มอาชีพเด็กไทยในอนาคต
24:40
Starfish Academy

แนวโน้มอาชีพเด็กไทยในอนาคต

Starfish Academy
471 views • 7 เดือนที่แล้ว
แนวโน้มอาชีพเด็กไทยในอนาคต
Starfish Trend Talk | EP.1 | :  ครู VS พ่อแม่ แท็กทีมสื่อสารอย่างไร ? ดีต่อใจเด็ก
38:27
Starfish Academy

Starfish Trend Talk | EP.1 | : ครู VS พ่อแม่ แท็กทีมสื่อสารอย่างไร ? ดีต่อใจเด็ก

Starfish Academy
528 views • 5 เดือนที่แล้ว
Starfish Trend Talk | EP.1 | : ครู VS พ่อแม่ แท็กทีมสื่อสารอย่างไร ? ดีต่อใจเด็ก