ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต

มนุษย์เรามีความผูกพันกับดนตรีตั้งแต่อยู่ในครรภ์ “เสียง” การเคลื่อนไหวของอวัยวะในครรภ์คุณแม่ “เสียง” คุณพ่อหรือลุงป้าน้าอาที่มาเล่านิทาน หรือมาเยี่ยมเยือนทักทายบริเวณพุงของคุณแม่ที่เจ้าตัวเล็กอาศัยอยู่ พอลืมตาดูโลกได้สักพัก เจ้ามนุษย์ตัวเล็กก็สามารถจดจำเสียงที่เคยได้ยินได้ดีกว่า สนุกสนานกับเสียงหรือนิทานนั้น ๆ ได้ดีกว่าเรื่องไหน ๆ 1 ความมหัศจรรย์ของร่างกายมนุษย์ที่ปฏิสัมพันธ์กับความงดงามของดนตรีนั้น ทำให้เกิดสีสันของการใช้ชีวิตจริง ๆ ทุกย่างก้าวของชีวิตมักจะมีดนตรีเข้ามาเป็นส่วนประกอบเสมอ จนบางท่านอาจมีปรัชญาในการดำเนินชีวิตว่า “Music is my life.” ดนตรีที่ฉันรัก เทิดทูน และทะนุถนอม


ขณะที่กำลังพิมพ์บทความนี้ ดิฉันได้เปิดบทเพลงคลาสสิกของบีโธเฟนฟังไปด้วย ทำให้ได้ตระหนักว่า เพลง ๆ หนึ่งหรือผลงานดนตรีชิ้นหนึ่งไม่ได้ให้แค่ความเพลิดเพลินกับเรา แต่ทำให้เราได้ทราบถึงที่มาของการประพันธ์ ตลอดจนการตีความอารมณ์เพลงในแต่ละช่วง... ดนตรี จึงไม่ได้มอบแค่สุนทรียภาพทางการได้ยิน แต่ยังมอบวิชาชีวิตด้วย นั่นคือ การวิเคราะห์สถานการณ์ และการเปิดใจทำความเข้าใจมุมมองและความรู้สึกของผู้อื่น ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญต่อการใช้ชีวิตรอดพร้อม ๆ กับอยู่ร่วมกับสังคมได้อย่างสงบสุข


ด้วยดนตรีอยู่รอบตัวเราและมีคุณมากมาย จึงมีนักวิจัยหลายท่านได้ทำการศึกษาประโยชน์ของดนตรี จนเกิดเป็นข้อมูลเชิงประจักษ์ เกิดเป็นศาสตร์ที่เรียกว่า “ดนตรีบำบัด (Music Therapy)” ซึ่งใช้ดนตรีเป็นสื่อกลางในการเสริมสร้างพัฒนาการทางร่างกาย ความคิดจิตใจ และทักษะสังคม ในคนทุกรูปแบบ ทุกวัย ตั้งแต่ผู้คนที่ปกติ ผู้คนที่มีภาวะอารมณ์แปรปรวนเป็นบางจังหวะของชีวิต ไม่สามารถจัดการชีวิตทั้งทางกายและจิตใจได้ดีนัก ไปจนถึงผู้ป่วยหรือผู้ที่ต้องได้รับการอนุบาลให้ความช่วยเหลือเป็นพิเศษ ท่านผู้อ่านอาจสงสัยว่า แล้วผู้มารับบริการการบำบัดจะต้องมีทักษะทางดนตรีมาก่อนหรือไม่ คำตอบคือ... ไม่จำเป็นเลย เพราะในเบื้องต้นนักดนตรีบำบัดจะประเมินปัญหาและพัฒนาการ รวมถึงการประเมินความสามารถทางดนตรีของผู้มารับบริการ พร้อมทั้งตั้งเป้าหมายในการบำบัด จากนั้นพิจารณาเลือกใช้แนวทางดนตรีบำบัด “ที่เหมาะสมกับบุคคล” นั้น เช่น การเขียนเพลง การใช้เพลงเพื่อช่วยกระตุ้นการถ่ายทอดหรือเพื่อการผ่อนคลาย การวิเคราะห์เนื้อหาของเพลง การฟังเพลงหรือใช้เพลงเพื่อการให้การปรึกษา การเรียนรู้การใช้เครื่องดนตรี การแสดงดนตรี เป็นต้น 2 ในเมืองไทย เริ่มมีการเรียนการสอนเรื่องดนตรีบำบัดแล้ว แต่ด้วยความเป็นศาสตร์ใหม่ ที่มีความละเอียดในการปฏิบัติงาน จึงยังไม่มีการสอบใบประกอบเพื่อเป็นนักดนตรีบำบัดอย่างเป็นทางการในไทย ดังนั้น ผู้ที่ใช้ดนตรีเพื่อการบำบัดจึงต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ โดยเฉพาะเรื่องของประโยชน์หรือคุณภาพชีวิตที่ผู้รับบริการพึงได้รับ  


รายการอ้างอิง:

1.       Feldman, R. S. (2019). Essentials of Understanding Psychology (13th ed.).

           New York, NY: McGraw-Hill Education.

2.       musictherapytime.com/2015/04/17/about-music-therapy/

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์
วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์

เมื่อบทความที่แล้วได้คุยกับท่านผู้อ่านว่า การรับบริการดนตรีบำบัดนั้น ผู้รับบริการไม่จำเป็นต้องเล่นดนตรีเป็น และการบำบัดไม่ใช่การกระทำอย่างง่าย เช่น ให้ฟังเพลง หรือเล่นดนตรีออกมาแล้วทำให้เกิดความผ่อนคลายสนุกสนาน หากยังมีวิธีการอื่น ๆ อีกมากมายที่ลึกซึ้ง เป็นระ ...

559 views 07.08.20
ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2
ดนตรี อีกหนึ่งทางเลือกของการเรียนรู้

ดนตรี อีกหนึ่งทางเลือกของการเรียนรู้

Starfish Academy
Starfish Academy

การเรียนกับดนตรีมองเผิน ๆ แล้วอาจจะคิดว่าจะไปด้วยกันได้อย่างไร แต่ถ้าหากได้ลองศึกษาแล้วจะพบว่าดนตรีนั้นไปกับการเรียนด้านวิชาการได้เป็นอย่างดี ความแตกต่างที่ลงตัวนี้ทำให้เด็ก ๆ เกิดการเรียนรู้อย่างที่เราคาดไม่ถึงเลยทีเดียว เพราะดนตรีเปรียบเสมือนบ่อเ ...

925 views 02.03.20
ดนตรี อีกหนึ่งทางเลือกของการเรียนรู้
เรื่อง Wanna say “Thanks” ก่อนเข้านอน มา Say thanks ชีวิตกันเถอะ

เรื่อง Wanna say “Thanks” ก่อนเข้านอน มา Say thanks ชีวิตกันเถอะ

Starfish Academy
Starfish Academy

เราเชื่อว่า ทุกคนอยากจะมีความสุข เราเองก็เป็นหนึ่งในนั้น ที่อยากจะมีความสุข แต่ทุกคนเชื่อไหมว่า เราไม่สามารถพาตนเอง หรือจัดสภาพแวดล้อมต่างๆ ให้เรามีแต่ความสุขไม่เจอความทุกข์ได้ มันเหมือนเป็นธรรมชาติของชีวิตที่เราต้องเจอทั้งสุข และทุกข์ปนๆ กันไป ...

396 views 10.09.21
เรื่อง Wanna say “Thanks” ก่อนเข้านอน มา Say thanks ชีวิตกันเถอะ