ดนตรี จิตวิทยา กับการพัฒนาคุณภาพชีวิต

ดนตรี จิตวิทยา กับการพัฒนาคุณภาพชีวิต

นิยามของคำว่า ‘คุณภาพชีวิต (Quality of life)’ มีอยู่หลากหลาย แต่สิ่งที่นักวิชาการหรือผู้มากประสบการณ์หลายท่านเห็นร่วมกันคือ “คุณภาพชีวิต เกิดขึ้นจากการประเมินตัวเราเองว่า เรานั้น ‘พึงพอใจ’ กับชีวิตเรามากน้อยเพียงใด ไม่ว่าจะด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ หรือสังคม” (Zhan, 1992; Ferrel และคณะ 1998; องค์การอนามัยโลก, 2007 อ้างถึงใน ณัฐกานต์ หงส์มาลัย, 2561)


ดังนั้น จะเห็นว่า “เราจะมีคุณภาพชีวิตมากน้อยเพียงใด เกิดขึ้นจากการประเมินหรือการรับรู้ ‘ส่วนบุคคล’ เลยว่าเรา ‘พึงพอใจ’ ต่อสิ่งที่เป็นเป้าหมายหรือสิ่งที่เราให้คุณค่าหรือยัง” หากลองคิดให้ละเอียดอีกครั้ง ‘การประเมินหรือการรับรู้ (appraisal, perception)’ ก็คือการใช้ความคิด มุมมอง หรือทัศนคติ (attitude, mindset, perspective) ของเราเลย เช่น แทนที่เราจะมองปัญหาตรงหน้าว่าเป็นสิ่งที่คุกคามชีวิต แต่เรากลับมองบวกว่า ‘ปัญหาเป็นสิ่งที่ท้าทายความสามารถของเรา ถ้าผ่านไปได้ก็จะโตขึ้นอีกระดับ’ ความคิดอันหลังนี้จึงมีแนวโน้มจะทำให้เราสนุกกับการใช้ชีวิต มีความพึงพอใจกับชีวิต ซึ่งจะนำไปสู่การมีคุณภาพชีวิตนั่นเอง


           คงไม่ปฏิเสธว่า ในบางสถานการณ์ของชีวิต เราก็เผลอมองตัวเองว่าไร้ความสามารถ หรือบางคนทั้งชีวิตแทบมองไม่เห็นคุณค่าของตนเองเลย (ทั้ง ๆ ที่อาจมีของดีมากมาย) งานทางจิตวิทยาจึงเกิดขึ้นเพื่อเข้ามาให้ความช่วยเหลือตรงนี้ เพราะ ‘จิตวิทยา (Psychology)’ คือศาสตร์แห่งการเข้าใจอารมณ์ ความคิด และพฤติกรรมของบุคคลที่แตกต่างกัน เพื่อเสริมสร้างการมีทัศนคติที่ดีต่อตนเองและสิ่งแวดล้อม จนนำไปสู่การมีคุณภาพชีวิต ทั้งนี้ ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตคน เราไม่อาจตัดเสื้อโหลเพื่อให้ทุกคนใส่ได้สบายหรือพอดี เพราะทุกคนมีพัฒนาการที่แตกต่างกัน เนื่องจาก ‘พันธุกรรม’ และ ‘สิ่งแวดล้อม’ ของแต่ละคนนั้นต่างกัน จึงหล่อหลอมให้แต่ละคนมีนิสัย ความคิด เป้าหมาย และคุณลักษณะภายในจิตใจอื่น ๆ ที่แตกต่างกันไปด้วย หน้าที่ของบุคลากรทางจิตวิทยาจึงต้องประเมินสิ่งดังกล่าวข้างต้น เพื่อคิดหากิจกรรมหรือเสนอกิจกรรมที่ผู้รับบริการชื่นชอบหรือน่าจะชื่นชอบ เพื่อที่จะดึงความสนใจให้ผู้รับบริการรู้สึกมีส่วนร่วม จนนำไปสู่การให้ความร่วมมือในการกระตุ้นพัฒนาการด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นพัฒนาการด้านร่างกาย (กล้ามเนื้อมัดใหญ่-มัดเล็ก) พัฒนาการทางภาษา (การใช้ภาษา-เข้าใจภาษา) ความสามารถในการช่วยเหลือตนเองและสังคม เป็นต้น


           ‘ดนตรี (Music)’ เป็นหนึ่งแนวทางสากลที่ได้รับการยอมรับในงานจิตวิทยา นอกจากความรู้ทางดนตรีที่ผู้รับบริการจะได้รับแล้ว ดนตรียังเป็นสื่อกลางในการช่วยกระตุ้นพัฒนาการด้านต่าง ๆ ของมนุษย์ทุกช่วงวัย ซึ่งผู้เขียนจะขอนำมาแลกเปลี่ยนกับท่านผู้อ่านในบทความต่อ ๆ ไปค่ะ :)


หมายเหตุ: รายการอ้างอิงจาก วิทยานิพนธ์ของ ณัฐกานต์ หงส์มาลัย (2561) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และภาพประกอบจาก pexels.com 

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

จิตวิทยาในการเลี้ยงลูกของพ่อแม่ยุคใหม่

จิตวิทยาในการเลี้ยงลูกของพ่อแม่ยุคใหม่

Starfish Academy
Starfish Academy

การเลี้ยงลูกใครบอกว่าง่ายไม่จริงเลยนะคะ ยิ่งเป็นยุคนี้แล้วการเลี้ยงลูกนั้นไม่ง่ายเลยจริงๆ ค่ะ และพ่อแม่ยุคนี้นั้นส่วนใหญ่ก็ทำงานกัน ทำให้เด็กถูกคนอื่นๆ เลี้ยงมา เพราะด้วยสภาพเศรษฐกิจที่พ่อแม่จำเป็นต้องทำมาหากิน จนทำให้เกิดช่องว่างระหว่างผู้ปกครองกับลูก ยิ่งไปกว่า ...

1838 views 19.08.20
ดนตรี อีกหนึ่งทางเลือกของการเรียนรู้

ดนตรี อีกหนึ่งทางเลือกของการเรียนรู้

Starfish Academy
Starfish Academy

การเรียนกับดนตรีมองเผิน ๆ แล้วอาจจะคิดว่าจะไปด้วยกันได้อย่างไร แต่ถ้าหากได้ลองศึกษาแล้วจะพบว่าดนตรีนั้นไปกับการเรียนด้านวิชาการได้เป็นอย่างดี ความแตกต่างที่ลงตัวนี้ทำให้เด็ก ๆ เกิดการเรียนรู้อย่างที่เราคาดไม่ถึงเลยทีเดียว เพราะดนตรีเปรียบเสมือนบ่อเ ...

490 views 02.03.20
ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์
วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์

เมื่อบทความที่แล้วได้คุยกับท่านผู้อ่านว่า การรับบริการดนตรีบำบัดนั้น ผู้รับบริการไม่จำเป็นต้องเล่นดนตรีเป็น และการบำบัดไม่ใช่การกระทำอย่างง่าย เช่น ให้ฟังเพลง หรือเล่นดนตรีออกมาแล้วทำให้เกิดความผ่อนคลายสนุกสนาน หากยังมีวิธีการอื่น ๆ อีกมากมายที่ลึกซึ้ง เป็นระ ...

106 views 07.08.20

คอร์สใกล้เคียง

จิตวิทยาความเป็นมนุษย์ (Human Psychology)

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
Basic
ด้านความสัมพันธ์
การรู้จักตนเอง
การรู้จักสังคม

การทำความเข้าใจพัฒนาการรวมไปถึงความต้องการของมนุษย์จะช่วยให้เราในฐานะครูเข้าใจตนเองรวมถึงนักเรียนได้ดีขึ้นซึ่งเป็นสิ่งสำ ...

พัฒนาการ จิตวิทยา
จิตวิทยาความเป็นมนุษย์ (Human Psychology)
นางสาวนุชวรา ปูรณัน
นางสาวนุชวรา ปูรณัน

จิตวิทยาความเป็นมนุษย์ (Human Psychology)

Starfish Academy
Starfish Academy
2686 ผู้เรียน

สมดุลชีวิตและห้องเรียนสำหรับครู

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
Basic
การรู้จักตนเอง
การบริหารจัดการตนเอง

เรียนรู้การรักษาสมดุลชีวิตโดยการตั้งเป้าหมายแบบ SMART Goals เชื่อมโยงกับสมดุลชีวิต 7 ด้าน และการเข้าใจธรรมชาติของนัก ...

ความสุข ทักษะการเรียนรู้ จิตวิทยา
สมดุลชีวิตและห้องเรียนสำหรับครู
นางสาวจริญญ์วรธ กตัญญู
นางสาวจริญญ์วรธ  กตัญญู

สมดุลชีวิตและห้องเรียนสำหรับครู

Starfish Academy
Starfish Academy
448 ผู้เรียน

สร้างเด็กปฐมวัยอย่างไรให้มีดนตรีในหัวใจ

Starfish Academy
Starfish Academy
2:00 ชั่วโมง
เทคนิคการออกแบบกิจกรรมรายวิชา • Basic
การรู้จักตนเอง

เรียนรู้ความสำคัญ กิจกรรมดนตรีสำหรับเด็ก การนำเครื่องดนตรีมาจัดประสบการณ์การเรียนรู้และบทบาทของผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็กปฐมวัย

เทคนิคการสอน ผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ ผู้สร้างความร่วมมือในการเรียนรู้
สร้างเด็กปฐมวัยอย่างไรให้มีดนตรีในหัวใจ

สร้างเด็กปฐมวัยอย่างไรให้มีดนตรีในหัวใจ

Starfish Academy
Starfish Academy
896 ผู้เรียน

วิดีโอใกล้เคียง

บ้านฮักล้านนา
04:49

บ้านฮักล้านนา

Starfish Academy
Starfish Academy
404 views 10 เดือนที่แล้ว
Starfish Labz Commercial [Eng]
03:06

Starfish Labz Commercial [Eng]

Starfish Academy
Starfish Academy
165 views 4 เดือนที่แล้ว
Bullying Space
03:39

Bullying Space

Starfish Academy
Starfish Academy
467 views 7 วันที่แล้ว
Everyone Can Create - วาดภาพแบบดิจิทัลผ่านการทำศิลปะ Doodle
55:52

Everyone Can Create - วาดภาพแบบดิจิทัลผ่านการทำศิลปะ Doodle

Teaching with Appiness
Teaching with Appiness
66 views 4 เดือนที่แล้ว