ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

เมื่อบทความที่แล้วได้คุยกับท่านผู้อ่านว่า การรับบริการดนตรีบำบัดนั้น ผู้รับบริการไม่จำเป็นต้องเล่นดนตรีเป็น และการบำบัดไม่ใช่การกระทำอย่างง่าย เช่น ให้ฟังเพลง หรือเล่นดนตรีออกมาแล้วทำให้เกิดความผ่อนคลายสนุกสนาน หากยังมีวิธีการอื่น ๆ อีกมากมายที่ลึกซึ้ง เป็นระบบ และผู้บำบัดต้องอาศัยการฝึกฝน

กระบวนการสำคัญของดนตรีบำบัด คือ การเข้าใจปัญหาพัฒนาการแต่ละด้านของผู้รับบริการ จนนำไปสู่การวางแผน และปฏิบัติการบำบัดอย่างเหมาะสมกับบุคคลนั้น เพื่อนำไปสู่เป้าหมายทั่วไปของจิตบำบัด แน่นอนว่าต้องเป็น non-musical goals กล่าวคือ ดนตรีบำบัดใช้ดนตรีเป็น “สื่อกลาง” ทว่าเป้าหมายนั้นไม่ใช่เพื่อการเล่นดนตรีให้ได้ดีมีทักษะ หากเป็น “เป้าหมายแห่งการสร้างสัมพันธภาพเชิงการบำบัดระหว่างผู้บำบัดและผู้รับบริการ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้รับบริการ”

แล้วเราจะเสริมสัมพันธภาพเชิงการบำบัดได้อย่างไร... สัมพันธภาพระหว่างผู้บำบัดและผู้รับบริการเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องทำให้เกิดขึ้น ลองนึกถึงตอนมีคนแปลกหน้ายื่นกลองให้เราตี เราก็อาจจะงงๆ กลัว หรือไม่ไว้ใจ เช่นเดียวกับจิตบำบัด นอกจากนักดนตรีบำบัดจะต้องมีทักษะในการใช้ดนตรีเป็นสื่อกลางแล้ว คุณลักษณะที่ผู้บำบัดพึงมี คือ ความไวต่อความรู้สึก การรักษาความลับหรือเรื่องราวส่วนตัวของผู้รับบริการ และการให้ความปรารถนาดีอย่างไม่มีเงื่อนไข หากผู้บำบัดสามารถถ่ายทอดสิ่งดังกล่าวไปยังผู้รับบริการได้ ความไว้เนื้อเชื่อใจต่อผู้บำบัดจะเกิดขึ้น จนอาจส่งผลดีต่อความร่วมมือ และประสิทธิภาพของการบำบัดด้วย

นอกจากสัมพันธภาพเชิงการบำบัดที่ต้องสร้างแล้ว ขั้นต่อไปคือการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้รับบริการ นั้นคือ การแก้ไข หรือส่งเสริมพัฒนาการเป้าหมายที่บกพร่อง โดยจะขอยกตัวอย่างกิจกรรมตามพัฒนาการ ดังนี้

  1. ด้านร่างกาย - การเล่นดนตรี การเคลื่อนไหวประกอบเพลง เพื่อการฝึกกล้ามเนื้อมัดใหญ่-เล็ก เพิ่มความแข็งแรงคงทน ช่วยเรื่องท่าทางและการทรงตัว
  2. การสื่อสาร - การร้องเพลงนิทาน เพื่อฝึกการออกเสียง การหายใจ การควบคุมปาก การพูดคุยโต้ตอบ
  3. ด้านอารมณ์และสังคม – การเล่นดนตรีแบบด้นสด เกมกลุ่มเกี่ยวกับดนตรี เพื่อการสังเกตอารมณ์และส่งเสริมการเรียนรู้อยู่กับสังคม
  4. ด้านปัญญา – การใช้เพลงประกอบการสอนหนังสือ การใช้การเล่นเครื่องดนตรีเพื่อฝึกทักษะต่าง ๆ เช่น การระบุตำแหน่ง เป็นต้น
  5. ด้านการรับรู้ - การเล่นดนตรี ช่วยกระตุ้นประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น การได้ยิน (เสียงเพลง) การมองเห็น (โน้ตเพลง) และการสัมผัสพื้นผิว (เครื่องดนตรี)

ก่อนจะเริ่มทำดนตรีบำบัด ท่านผู้อ่านจะเห็นว่า “เป้าหมายและกระบวนการ” ของมันเป็นสิ่งสำคัญยิ่งที่ผู้บำบัดทุกคนควรตระหนักไว้ “เพื่อประสิทธิภาพการบำบัดและผลประโยชน์สูงสุดต่อตัวผู้รับบริการ”

รายการอ้างอิง:

1.หนังสือ “สร้างชีวิตใหม่ คู่มือจิตบำบัดและการให้คำปรึกษาแนว Humanistic – Existential – Experiential” ของ ศาสตราจารย์ พญ. อุมาพร ตรังคสมบัติ

2.whmusictherapy.com/about-music-therapy/

3.ภาพประกอบจาก pexels.com

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต

วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์
วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์

มนุษย์เรามีความผูกพันกับดนตรีตั้งแต่อยู่ในครรภ์ “เสียง” การเคลื่อนไหวของอวัยวะในครรภ์คุณแม่ “เสียง” คุณพ่อหรือลุงป้าน้าอาที่มาเล่านิทาน หรือมาเยี่ยมเยือนทักทายบริเวณพุงของคุณแม่ที่เจ้าตัวเล็กอาศัยอยู่ พอลืมตาดูโลกได้สักพัก เจ้ามนุษย์ตัวเล็กก็สามารถจด ...

352 views 17.08.20
ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต
พัฒนาทักษะการคิดของลูกด้วย “วินัยเชิงบวก”

พัฒนาทักษะการคิดของลูกด้วย “วินัยเชิงบวก”

Starfish Academy
Starfish Academy

หากกล่าวถึง “การสร้างวินัยให้กับลูก” หลายคนคงนึกถึงการกำหนดกฎเกณฑ์ที่เคร่งครัด มีบทลงโทษเพื่อให้จดจำ เช่น การดุ การตีด้วยมือหรือไม้เรียว เพราะเชื่อว่าเมื่อเด็กรู้สึกเจ็บปวด พวกเขาจะไม่ทำพฤติกรรมเดิมอีก เหมือน “คำสั่ง” ที่พ่อแม่ผู้หวังดีเลือกใช้กับลูกของตัวเ ...

951 views 09.12.20
พัฒนาทักษะการคิดของลูกด้วย “วินัยเชิงบวก”
วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม

วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม

เบญจรัตน์ จงจำรัสพันธ์
เบญจรัตน์ จงจำรัสพันธ์

ภารกิจของเช้าวันใหม่ (ภารกิจที่ช่วยให้เขา สามารถเอาตัวรอด และใช้ชีวิตแบบคนทั่วไป)ตอนที่ 1  วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม การใช้ชีวิตประจำวันได้ด้วยตนเอง คือ สิ่งสำคัญที่คุณหมอมักจะแนะนำให้กับผู้ปกครองของเด็กออทิสติกก็คือ ฝึกฝนให้เด็กได้ลองทำด้ ...

344 views 17.08.20
วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม