ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต 2

เมื่อบทความที่แล้วได้คุยกับท่านผู้อ่านว่า การรับบริการดนตรีบำบัดนั้น ผู้รับบริการไม่จำเป็นต้องเล่นดนตรีเป็น และการบำบัดไม่ใช่การกระทำอย่างง่าย เช่น ให้ฟังเพลง หรือเล่นดนตรีออกมาแล้วทำให้เกิดความผ่อนคลายสนุกสนาน หากยังมีวิธีการอื่น ๆ อีกมากมายที่ลึกซึ้ง เป็นระบบ และผู้บำบัดต้องอาศัยการฝึกฝน

กระบวนการสำคัญของดนตรีบำบัด คือ การเข้าใจปัญหาพัฒนาการแต่ละด้านของผู้รับบริการ จนนำไปสู่การวางแผน และปฏิบัติการบำบัดอย่างเหมาะสมกับบุคคลนั้น เพื่อนำไปสู่เป้าหมายทั่วไปของจิตบำบัด แน่นอนว่าต้องเป็น non-musical goals กล่าวคือ ดนตรีบำบัดใช้ดนตรีเป็น “สื่อกลาง” ทว่าเป้าหมายนั้นไม่ใช่เพื่อการเล่นดนตรีให้ได้ดีมีทักษะ หากเป็น “เป้าหมายแห่งการสร้างสัมพันธภาพเชิงการบำบัดระหว่างผู้บำบัดและผู้รับบริการ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้รับบริการ”

แล้วเราจะเสริมสัมพันธภาพเชิงการบำบัดได้อย่างไร... สัมพันธภาพระหว่างผู้บำบัดและผู้รับบริการเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องทำให้เกิดขึ้น ลองนึกถึงตอนมีคนแปลกหน้ายื่นกลองให้เราตี เราก็อาจจะงงๆ กลัว หรือไม่ไว้ใจ เช่นเดียวกับจิตบำบัด นอกจากนักดนตรีบำบัดจะต้องมีทักษะในการใช้ดนตรีเป็นสื่อกลางแล้ว คุณลักษณะที่ผู้บำบัดพึงมี คือ ความไวต่อความรู้สึก การรักษาความลับหรือเรื่องราวส่วนตัวของผู้รับบริการ และการให้ความปรารถนาดีอย่างไม่มีเงื่อนไข หากผู้บำบัดสามารถถ่ายทอดสิ่งดังกล่าวไปยังผู้รับบริการได้ ความไว้เนื้อเชื่อใจต่อผู้บำบัดจะเกิดขึ้น จนอาจส่งผลดีต่อความร่วมมือ และประสิทธิภาพของการบำบัดด้วย

นอกจากสัมพันธภาพเชิงการบำบัดที่ต้องสร้างแล้ว ขั้นต่อไปคือการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้รับบริการ นั้นคือ การแก้ไข หรือส่งเสริมพัฒนาการเป้าหมายที่บกพร่อง โดยจะขอยกตัวอย่างกิจกรรมตามพัฒนาการ ดังนี้

  1. ด้านร่างกาย - การเล่นดนตรี การเคลื่อนไหวประกอบเพลง เพื่อการฝึกกล้ามเนื้อมัดใหญ่-เล็ก เพิ่มความแข็งแรงคงทน ช่วยเรื่องท่าทางและการทรงตัว
  2. การสื่อสาร - การร้องเพลงนิทาน เพื่อฝึกการออกเสียง การหายใจ การควบคุมปาก การพูดคุยโต้ตอบ
  3. ด้านอารมณ์และสังคม – การเล่นดนตรีแบบด้นสด เกมกลุ่มเกี่ยวกับดนตรี เพื่อการสังเกตอารมณ์และส่งเสริมการเรียนรู้อยู่กับสังคม
  4. ด้านปัญญา – การใช้เพลงประกอบการสอนหนังสือ การใช้การเล่นเครื่องดนตรีเพื่อฝึกทักษะต่าง ๆ เช่น การระบุตำแหน่ง เป็นต้น
  5. ด้านการรับรู้ - การเล่นดนตรี ช่วยกระตุ้นประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น การได้ยิน (เสียงเพลง) การมองเห็น (โน้ตเพลง) และการสัมผัสพื้นผิว (เครื่องดนตรี)

ก่อนจะเริ่มทำดนตรีบำบัด ท่านผู้อ่านจะเห็นว่า “เป้าหมายและกระบวนการ” ของมันเป็นสิ่งสำคัญยิ่งที่ผู้บำบัดทุกคนควรตระหนักไว้ “เพื่อประสิทธิภาพการบำบัดและผลประโยชน์สูงสุดต่อตัวผู้รับบริการ”

รายการอ้างอิง:

1.หนังสือ “สร้างชีวิตใหม่ คู่มือจิตบำบัดและการให้คำปรึกษาแนว Humanistic – Existential – Experiential” ของ ศาสตราจารย์ พญ. อุมาพร ตรังคสมบัติ

2.whmusictherapy.com/about-music-therapy/

3.ภาพประกอบจาก pexels.com

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต

ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต

วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์
วนัชพร พิพัฒน์ธนวงศ์

มนุษย์เรามีความผูกพันกับดนตรีตั้งแต่อยู่ในครรภ์ “เสียง” การเคลื่อนไหวของอวัยวะในครรภ์คุณแม่ “เสียง” คุณพ่อหรือลุงป้าน้าอาที่มาเล่านิทาน หรือมาเยี่ยมเยือนทักทายบริเวณพุงของคุณแม่ที่เจ้าตัวเล็กอาศัยอยู่ พอลืมตาดูโลกได้สักพัก เจ้ามนุษย์ตัวเล็กก็สามารถจด ...

252 views 17.08.20
ดนตรี กับ (การบำบัด) ชีวิต
นิทานไม่ใช่แค่เรื่องเล่าสอนใจแต่ยังส่งผลต่อพัฒนาการที่ดีของลูก

นิทานไม่ใช่แค่เรื่องเล่าสอนใจแต่ยังส่งผลต่อพัฒนาการที่ดีของลูก

Starfish Academy
Starfish Academy

เมื่อต้องเล่านิทานให้ลูกฟัง สิ่งสำคัญไม่แพ้การเลือกหนังสือ คือการทำความเข้าใจเนื้อหาของนิทานนั้น ๆ ก่อนจะถ่ายทอดให้ลูกฟัง เพราะนอกจากนิทานจะทำหน้าที่ให้คติสอนใจเด็ก ๆ แล้ว ยังมีส่วนช่วยเรื่องพัฒนาการที่ดีของพวกเขาอีกด้วย วันนี้เราเลยอยากชวนคุณพ่อคุณแม่มา ...

446 views 15.09.20
นิทานไม่ใช่แค่เรื่องเล่าสอนใจแต่ยังส่งผลต่อพัฒนาการที่ดีของลูก
วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม

วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม

เบญจรัตน์ จงจำรัสพันธ์
เบญจรัตน์ จงจำรัสพันธ์

ภารกิจของเช้าวันใหม่ (ภารกิจที่ช่วยให้เขา สามารถเอาตัวรอด และใช้ชีวิตแบบคนทั่วไป)ตอนที่ 1  วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม การใช้ชีวิตประจำวันได้ด้วยตนเอง คือ สิ่งสำคัญที่คุณหมอมักจะแนะนำให้กับผู้ปกครองของเด็กออทิสติกก็คือ ฝึกฝนให้เด็กได้ลองทำด้ ...

254 views 17.08.20
วิถีหล่อๆ แบบคุณผู้ชายตัวหอม