"วิกฤตสภาพภูมิอากาศ" ทำลายการศึกษาของเด็กทั่วโลก รายงานชี้ภาคการศึกษาถูกมองข้ามในการจัดสรรงบประมาณรับมือ

รายงานล่าสุดจากธนาคารโลก (World Bank) ซึ่งมีชื่อว่า The Impact of Climate Change on Education and what to do about it เผยว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังก่อให้เกิดการปิดโรงเรียนครั้งใหญ่ และคุกคามอนาคตทางการศึกษาของเด็กหลายล้านคนทั่วโลก โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศที่มีรายได้น้อยและตลาดเกิดใหม่ รายงานชี้ว่า ระบบการศึกษาของโลกกำลังเผชิญกับความเสี่ยงอย่างมีนัยสำคัญ และจำเป็นต้องปรับตัวอย่างเร่งด่วนเพื่อความยืดหยุ่นต่อสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป

เด็กในปัจจุบันเผชิญความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นมหาศาล

ผลการวิเคราะห์ในรายงานระบุถึงความแตกต่างอย่างน่าตกใจของภัยคุกคามทางสภาพภูมิอากาศ:

• ภัยพิบัติเพิ่มขึ้น: เด็กอายุ 10 ขวบในปี 2024 มีแนวโน้มที่จะต้องเผชิญกับเหตุการณ์ไฟป่าและพายุไซโคลนเขตร้อนเพิ่มขึ้น 2 เท่า น้ำท่วมแม่น้ำ 3 เท่า ภาวะพืชผลเสียหาย 4 เท่า และภัยแล้ง 5 เท่า ตลอดช่วงชีวิตของพวกเขา ภายใต้สถานการณ์ที่โลกมีภาวะโลกร้อน 3 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับเด็กในยุคปี 1970
• ผลกระทบต่อการเรียนรู้: เหตุการณ์สภาพอากาศรุนแรงเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพการบริการในห้องเรียน การปิดโรงเรียน และความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งนำไปสู่การสูญเสียทางการเรียนรู้ในระยะยาว

ภาคการศึกษาถูก "มองข้ามอย่างมาก" ในการจัดหาเงินทุนเพื่อสภาพภูมิอากาศ

แม้จะมีผลกระทบร้ายแรง แต่รายงานเน้นย้ำว่า ภาคการศึกษายังคงถูก "มองข้ามอย่างมาก" ในวาระนโยบายและการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศ

• งบประมาณต่ำ: การศึกษาได้รับความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศ (Official Development Assistance) น้อยกว่า 1.3% ในปี 2020 และมีเพียง 1.5% ของงบประมาณการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศทั้งหมดในปี 2021 เท่านั้นที่ถูกจัดสรรให้แก่ภาคการศึกษา
• นโยบายไม่ครอบคลุม: แผนการมีส่วนร่วมที่กำหนดในระดับประเทศ (Nationally Determined Contributions - NDCs) ซึ่งเป็นแผนแม่บทด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศต่างๆ มีการกล่าวถึงเรื่องการศึกษาน้อยกว่า 1 ใน 3 ฉบับ

ข้อเสนอแนะ 4 ด้านจากธนาคารโลก

ธนาคารโลกได้เสนอแนวทางที่เป็นรูปธรรม 4 ด้าน เพื่อให้รัฐบาลสามารถปกป้องระบบการศึกษาจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ และทำให้ผลกระทบเชิงบวกของการศึกษายังคงอยู่:

1. การบริหารจัดการการศึกษา เพื่อความยืดหยุ่นต่อสภาพภูมิอากาศ (Education Management for climate resilience)
2. โครงสร้างพื้นฐานของโรงเรียน เพื่อความยืดหยุ่น (School infrastructure for climate resilience)
3. การสร้างความมั่นใจในการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เมื่อเผชิญกับภาวะช็อกทางสภาพภูมิอากาศ (Ensuring learning continuity)
4. การส่งเสริมบทบาทของนักเรียนและครู ในฐานะตัวแทนของการเปลี่ยนแปลง (Leveraging students and teachers as change agents)

รายงานสรุปว่า การศึกษาเป็นปัจจัยบ่งชี้ที่แข็งแกร่งที่สุดในการสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสามารถเป็นกลไกสำคัญในการบรรเทาผลกระทบและปรับตัวให้เข้ากับวิกฤตได้ การไม่ลงทุนในการปรับปรุงระบบการศึกษาให้ยืดหยุ่นจึงถือเป็น "ระเบิดเวลาทางเศรษฐกิจ" (economic time-bomb) ที่จะส่งผลกระทบต่อการพัฒนาและความยากจนในระยะยาว