สร้าง Self-worth ภูมิคุ้มกันทางใจ ให้ลูกรู้จักรักตัวเอง(มากพอ)

สร้าง Self-worth ภูมิคุ้มกันทางใจ ให้ลูกรู้จักรักตัวเอง(มากพอ)

ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาในครอบครัว เช่น การมีภรรยาน้อย หรือลูกสาววัยรุ่น ไปเป็นภรรยาน้อยคนอื่น ไปจนถึงปัญหาสังคมอย่าง การยกพวกตีกันตามสถานที่ต่าง ๆ ทั้งโรงพยาบาล วัดหรือโรงเรียน หากมองลงไปลึก ๆ ถึงต้นตอที่แท้จริงแล้ว ส่วนหนึ่งอาจเกิดจากการที่คน ๆ หนึ่งรู้สึกว่าตนเองไม่มีค่ามากพอ จนนำไปสู่พฤติกรรมต่าง ๆ ที่ก่อให้เกิดปัญหาตามมาได้

ในฐานะพ่อแม่ เราสามารถช่วยกันลดปัญหาในสังคมเหล่านี้ได้ ด้วยการสร้างภูมิคุ้มกันทางใจให้เด็ก ๆ เติบโตขึ้นมาอย่างเห็นคุณค่าในตัวเอง รักตัวเองมากพอที่จะไม่ทำเรื่องเสื่อมเสียต่าง ๆ ซึ่งความรู้สึกเหล่านี้ต้องเริ่มจากครอบครัว

เพราะรัก...จึงไม่ทำร้าย(ตัวเอง)

ขณะที่อ่านข่าวสารบ้านเมือง เคยสงสัยไหมคะว่า เพราะอะไรคน ๆ หนึ่งถึงยอมทนเป็นภรรยาน้อย เพราะอะไรคน ๆ หนึ่งถึงยอมทนกับความสัมพันธ์แย่ ๆ เพราะอะไรแก๊งวัยรุ่นจึงเที่ยวไปทำร้ายฝ่ายตรงข้ามโดยไม่ยั้งคิด เพราะพวกเขารักตัวเองมากไป หรือเพราะพวกเขารักตัวเองไม่มากพอ?

วัยรุ่นที่มีปัญหาส่วนหนึ่งอาจมาจากภาวะบางประการที่ติดตัวแต่กำเนิด ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษาจากแพทย์ แต่ก็มีวัยรุ่นจำนวนไม่น้อย ที่มีปัญหาพฤติกรรมเกิดจากการเลี้ยงดู เช่น ถูกทอดทิ้ง ถูกเปรียบเทียบ พ่อแม่ผู้เลี้ยงดูต่อว่าด้วยคำพูดรุนแรงเป็นประจำ เมื่อสะสมนานวันเข้าอาจบั่นทอนคุณค่า และตัวตนของเด็ก ๆ ได้

เมื่อเด็ก ๆ ไม่ได้รับความรักจากพ่อแม่ผู้เลี้ยงดู รู้สึกถูกทอดทิ้ง ไร้ค่า พวกเขาจึงไม่รู้จัก “ความรักที่แท้จริง” และไม่สามารถรักตัวเองได้ เพราะพ่อแม่ผู้เลี้ยงดูทำให้พวกเขาเชื่อไปแล้วว่าไม่มีคุณค่าพอที่จะได้รับความรัก เมื่อโตขึ้นจึงมักยอมทนกับความสัมพันธ์แย่ ๆ เพื่อให้ตัวเองรู้สึกมีคุณค่า หรือเข้าร่วมกลุ่มแก๊งเพื่อให้ได้รับการยอมรับจากเพื่อน ในทางกลับกันคนที่รัก และเห็นคุณค่าของตัวเองมากพอจะเลือกเดินออกมาจากสถานการณ์แย่ ๆ เหล่านั้น เพราะรู้ว่าตนเองมีคุณค่าโดยไม่ต้องอาศัยความรัก และการยอมรับจากคนอื่น

รักตัวเอง หรือ หลงตัวเอง

ขณะที่เด็กบางคนไม่อาจรักตัวเองได้ เพราะถูกทอดทิ้ง ในทางกลับกันเด็กบางคนอาจรักตัวเองมากไปจนกลายเป็นหลงตัวเอง และนำไปสู่ปัญหาพฤติกรรมในภายหลังได้เช่นกัน โดยเด็กกลุ่มนี้ พ่อแม่ผู้เลี้ยงดูมักตามใจ ชมและให้ท้ายแม้ว่าบุตรหลานทำผิดอาจให้ความสำคัญกับวัตถุมากกว่าคุณค่าทางจิตใจ เด็กจึงเติบโตมาพร้อมความรู้สึกชอบแข่งขัน เปรียบเทียบ และยอมไม่ได้หากตนเองไม่เป็นที่หนึ่ง

ความแตกต่างของเด็กที่รักตัวเอง และหลงตัวเอง จึงอยู่ที่การแสดงออก เด็กที่รักตัวเองอย่างเหมาะสม จะแบ่งปันความรัก และมีเมตตาต่อคนอื่น ๆ สามารถมีความสุขได้โดยไม่ต้องพึ่งพิงสิ่งภายนอก และขณะที่มีความหลงตัวเองนั้น มักชอบควบคุม และภายนอกอาจดูเหมือนมีความมั่นใจแต่ลึก ๆ ในใจแล้วกลับเต็มไปด้วยความกังวล และกลัวไม่ได้รับการยอมรับ

เลี้ยงลูกให้รู้คุณค่า และรักตัวเอง 

  • เชื่อในความสามารถของลูก เด็ก ๆ เติบโตขึ้นทุกวัน จนพ่อแม่อาจตามไม่ทันลูก ขณะที่คุณคิดว่าลูกเด็กเกินกว่าจะช่วยตากผ้า แต่เมื่อไปรับลูกที่โรงเรียน คุณกลับเห็นลูกปีนขึ้นไปติดป้ายกีฬาสีผืนใหญ่อย่างคล่องแคล่ว วินาทีนั้นคุณจึงเพิ่งรู้ว่าลูกไม่ใช่เด็กน้อยอีกต่อไปแล้ว ลองเชื่อมั่นในตัวลูก ปล่อยให้เด็ก ๆ ได้ทำอะไรด้วยตัวเอง อย่ารีบเข้าไป “ช่วย” เร็วเกินไป เพราะยิ่งเด็ก ๆ ทำสิ่งต่าง ๆ ได้ด้วยตัวเองมากเท่าไร ก็ยิ่งมีความมั่นใจ และภูมิใจในตัวเองมากขึ้น
  • สังเกตความสนใจของลูก คอยสังเกตว่าช่วงนี้ลูกชอบอะไร เปิดโอกาสให้ลูกได้ใช้เวลาอยู่กับสิ่งที่เขาสนใจ
  • บ่อย ๆ ฟัง และให้คำแนะนำเมื่อลูกต้องการ การที่พ่อแม่ให้ความสำคัญกับสิ่งที่ลูกสนใจ ทำให้เด็ก ๆ รู้สึกว่าพวกเขาได้รับการยอมรับจากพ่อแม่
  • ให้ลูกได้เลือก เด็ก ๆ เป็นเจ้าของชีวิตของพวกเขาเอง ดังนั้นเปิดโอกาสให้ลูกได้เลือก และตัดสินใจสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเองบ้าง ตั้งแต่เล็ก ๆ อาจให้ลูกเลือกเสื้อผ้าที่ใส่เอง เมื่อลูกโตขึ้น อาจให้ลูกเลือกว่าจะกลับบ้านเองหรือให้พ่อแม่ไปรับ ทั้งนี้ต้องคำนึงถึงความเหมาะสมตามวัยด้วย
  • สื่อสารเชิงบวก การเป็นพ่อแม่บางทีก็จำเป็นต้องขัดใจ และปฏิเสธลูกในเรื่องที่เห็นว่าไม่เหมาะสมบ้าง แต่การปฏิเสธลูก ควรทำบนพื้นฐานของการสื่อสารเชิงบวก นั่นคือ อธิบายด้วยเหตุผล นุ่มนวลแต่หนักแน่น รวมทั้งรับฟังความคิดเห็นของลูก และชี้แจงเหตุผลของคุณ เปิดโอกาสให้เด็ก ๆ ได้ช่วยคิดหาทางที่เหมาะสม ไม่ตัดสินหรือวิจารณ์ด้วยการใช้คำพูดเชิงลบ เช่น ขออะไรไม่เข้าท่า หาเรื่องให้แม่อีกแล้ว ไม่ได้ก็คือไม่ได้ ห้ามเถียง คำพูดเหล่านี้นอกจากไม่เกิดประโยชน์แล้ว ยังบั่นทอนจิตใจเด็ก ๆ ด้วย
  • ให้เวลา เคยได้ยินไหมคะว่า รักสิ่งไหน เราจะหาเวลาให้สิ่งนั้น ถึงแม้จะมีภาระมากมาย งานต้องทำ เงินต้องหา แต่หากรักลูกจริง ๆ แล้ว เราย่อมจัดสรรเวลาที่จะอยู่กับลูกได้ค่ะ ในแต่ละวันอาจเป็นเวลาไม่นานนัก แต่เป็นเวลาคุณภาพ ทำให้ลูกรู้สึกว่าเขาคือสิ่งสำคัญที่สุด ไม่ใช่หน้าจอโทรศัพท์ เด็ก ๆ ย่อมรับรู้ และรู้สึกได้ค่ะ
  • แสดงความรัก วัฒนธรรมบ้านเราอาจไม่คุ้นกับการกอด หรือบอกรักเท่าไร พ่อแม่ผู้เลี้ยงดูอาจใช้วิธีแสดงความห่วงใย คอยดูแลไม่ห่าง เพื่อแสดงความรักแทนการบอกรักตรง ๆ จนบางครั้งเด็ก ๆ โดยเฉพาะวัยรุ่นอาจมองว่าผู้ใหญ่จ้ำจี้จ้ำไชเกินไป ไม่ปล่อยให้เขาเติบโต ดังนั้น การกอด และบอกรักลูกเป็นประจำเป็นสิ่งที่ชัดเจนที่สุดที่ทำให้เด็ก ๆ รับรู้ได้ว่าพวกเขาเป็นที่รักค่ะ หากไม่เคยทำ ไม่รู้จะเริ่มยังไง ลองเริ่มจากส่งสติ๊กเกอร์ไลน์บอกรักลูก ก็น่ารักดีนะคะ 

มาร่วมเรียนรู้กับ Starfish Labz

แหล่งเรียนรู้และชุมชนออนไลน์เพื่อนักการศึกษาและผู้ปกครอง

ลงทะเบียน

บทความใกล้เคียง

เปิดห้องสำหรับพ่อแม่ สอนเรื่องเพศศึกษาให้ลูก

เปิดห้องสำหรับพ่อแม่ สอนเรื่องเพศศึกษาให้ลูก

Starfish Academy
Starfish Academy

พ่อแม่หลายท่านคงสงสัยว่า เรื่องเพศศึกษา จำเป็นต้องสอนลูกด้วยหรือ? นีทขอตอบเลยค่ะว่า ต้องสอนและจำเป็นอย่างมากค่ะ เพราะว่าการที่เด็กๆ ได้เรียนรู้เรื่องเพศ จะช่วยทำให้เด็กๆ สามารถเข้าใจ ป้องกันตนเอง จากการโดนคุกคามทางเพศและอื่นๆ ที่เป็นภัยอันตราย ...

308 views 02.11.21
เปิดห้องสำหรับพ่อแม่ สอนเรื่องเพศศึกษาให้ลูก
สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้เมื่อมีลูก LGBTQ+

สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้เมื่อมีลูก LGBTQ+

Starfish Academy
Starfish Academy

ในยุคที่เปิดกว้าง และยอมรับเรื่องความหลากหลายทางเพศมากขึ้น จึงไม่ใช่เรื่องแปลก หากมีเยาวชน ที่ค้นพบตัวตนเร็วขึ้นกว่าเมื่อหลายสิบปีที่แล้ว แต่ถึงแม้ว่าสังคมจะเปิดกว้างสังแค่ไหน แต่สำหรับพ่อแม่ การที่ลูกเดินมาบอกว่าพวกเขาเป็น LGBTQ+ ก็มักอดเป็นห่วงไม่ได้ ...

432 views 09.10.21
สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้เมื่อมีลูก LGBTQ+
“โทษตัวเอง” ความรู้สึกผิดในใจลูก เมื่อพ่อแม่แยกทาง

“โทษตัวเอง” ความรู้สึกผิดในใจลูก เมื่อพ่อแม่แยกทาง

Starfish Academy
Starfish Academy

หลายครั้งเมื่อมีความขัดแย้งเกิดขึ้นในครอบครัว หากเด็ก ๆ อยู่ในสถานการณ์ด้วย พวกเขามักจะอดคิดไม่ได้ว่าตัวเอง คือสาเหตุของความขัดแย้งนั้น ยิ่งถ้าหากว่าความขัดแย้ง นำไปสู่การร้างรา ก็ยิ่งมีความเป็นไปได้ว่าเด็ก ๆ จะเริ่มโทษตัวเอง แม้ว่าสาเหตุของการแยกท ...

3980 views 11.11.20
“โทษตัวเอง” ความรู้สึกผิดในใจลูก เมื่อพ่อแม่แยกทาง